IV SA/Gl 326/16
PostanowienieWSA w Gliwicach2017-01-12
Skład orzekający: Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie dotyczącej zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych powinien zostać uwzględniony, jeśli skarżący wykaże trudną sytuację materialną i brak środków na opłacenie pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania rodziny?Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie dotyczącej zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych powinien zostać uwzględniony, jeśli skarżący wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku, gdy dochód rodziny składa się głównie ze świadczeń pomocy społecznej, a koszty utrzymania są wysokie, przesłanka z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. jest spełniona.Stan faktyczny
Skarżący S. J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Powołał się na trudną sytuację materialną, brak pracy, dwoje dzieci na utrzymaniu oraz niskie dochody w postaci zasiłku rodzinnego i świadczeń wychowawczych, przy jednoczesnych wysokich kosztach wynajmu mieszkania i zaległościach z opłatami za media. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżący przedstawił dodatkowe dokumenty potwierdzające jego sytuację finansową i dochody.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącego adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu;
W dniu 25 października 2016 r. S. J. złożył do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym określił, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Skarżący powołał się na trudną sytuację materialną oświadczając, że pozostaje bez pracy, ma na utrzymaniu dwoje małoletnich dzieci i nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, nieruchomości ani przedmiotów wartościowych, zaś dochodem jego gospodarstwa domowego jest pobierany przezeń zasiłek rodzinny, w kwocie 236 zł oraz świadczenia wychowawcze na dzieci, w wysokości 1.000 zł. Jest przy tym obciążony kosztami związanymi z wynajmowanym mieszkaniem, w kwocie aż 1.400 zł (w tym czynsz, w wysokości 1.050 zł), w związku z czym ma zaległości z tytułu opłat za tzw. media.
Następnie, odpowiadając na wezwanie do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych ujętych we wniosku (zarządzenie z dnia 2 grudnia 2016 r.) skarżący nadesłał kopie aktualnych decyzji administracyjnych, na mocy których przyznano mu prawo do zasiłków rodzinnych na dzieci (2 razy po 124 zł), świadczeń wychowawczych (2 razy po 500 zł) oraz świadczeń z funduszu alimentacyjnego (po 500 zł na każde z dzieci). Przedstawił nadto rozliczenia zużytych mediów za okres od 6 września do 12 grudnia 2016 r. oraz wyciąg bankowy obrazujący operacje dokonane na należącym do niego rachunku, w okresie od 21 października do 20 grudnia 2016 r., dotyczące uiszczania należności z tytułu czynszu i opłat za tzw. media.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje.
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
W pierwszej kolejności należy odnotować, że przedmiotem skargi S.J. jest decyzja administracyjna wydana w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, które stanowią formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Wnioskodawca jest więc w niniejszej sprawie objęty zwolnieniem od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., a w konsekwencji, jego wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia rzeczonych kosztów jest od samego początku bezprzedmiotowy i dlatego nie podlega rozpoznaniu.
Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o ustanowienie pełnomocnika należy podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dokonana w tym kontekście analiza stanu majątkowego i sytuacji życiowej strony doprowadziła do konkluzji, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania.
Z oświadczeń wyżej wymienionego wynika, że nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Jest przy tym ojcem samotnie wychowującym dwoje dzieci, zaś przedłożone przezeń dokumenty źródłowe (vide: kopie decyzji - karty nr 45-49 akt sprawy) potwierdzają, iż na dochód jego rodziny składają się świadczenia z zakresu szeroko pojętej pomocy społecznej, a mianowicie zasiłki rodzinne, świadczenia z funduszu alimentacyjnego i świadczenia wychowawcze - w tym "na pierwsze dziecko". Kwota tego dochodu ogółem wynosi nieco ponad 2 tysiące złotych, co uwzględniwszy obciążające go koszty utrzymania (sam czynsz najmu to 1.050 zł miesięcznie - patrz: wyciąg bankowy stanowiący karty nr 53-55 akt sprawy), nie umożliwia dokonania oszczędności wystarczających na opłacenie profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu tego trójosobowego gospodarstwa domowego.
Mając na względzie powyższe uznano, iż skarżący w sposób dostatecznie przekonujący wykazał przesłankę określoną w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i dlatego postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło