IV SA/Gl 327/07
PostanowienieWSA w Gliwicach2007-11-27
Skład orzekający: Wiesław Morys, Beata Kalaga-Gajewska, Teresa Kurcyusz-Furmanik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepis ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, w związku z ustawą o świadczeniach rodzinnych, który pozbawia prawa do zaliczki alimentacyjnej osoby wychowujące dzieci wspólnie z ich rodzicem (konkubentem), jest zgodny z Konstytucją RP i Konwencją o prawach dziecka?Ratio decidendi
Sąd zawiesił postępowanie, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, który bada zgodność przepisów dotyczących prawa do zaliczki alimentacyjnej dla osób samotnie wychowujących dzieci z Konstytucją RP i Konwencją o prawach dziecka. Sąd podziela wątpliwości co do zgodności tych przepisów z prawem wyższego rzędu.Stan faktyczny
Skarżąca K. J. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Miasta L. odmawiającą przyznania zaliczki alimentacyjnej. Organ uznał, że skarżąca nie jest osobą samotnie wychowującą dzieci, ponieważ mieszka z konkubentem, z którym ma wspólne dziecko. Skarżąca argumentowała, że jest osobą samotnie wychowującą dzieci z poprzedniego związku, ponieważ ich ojciec nie płaci alimentów, a jej konkubent nie ma obowiązku utrzymywania tych dzieci.Rozstrzygnięcie
Postanowiono zawiesić postępowanie do czasu zakończenia postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym pod sygn. akt P 7/07.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2007r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej postanawia zawiesić postępowanie do czasu zakończenia postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym pod sygn.akt P 7/07.
Decyzją z dnia [...] Burmistrz Miasta L., na podstawie m.in. art. 7 i art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 z późn. zm.) i art.3 pkt 17a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz.992), odmówił K. J. świadczenia w formie zaliczki alimentacyjnej na dwoje dzieci M. M. i K. M., gdyż uznał, iż wnioskodawczyni nie jest osobą samotnie wychowującą dzieci w myśl przepisów o świadczeniach rodzinnych, a tylko taka osoba – przy spełnieniu innych jeszcze przesłanek jest uprawniona do otrzymania żądanego świadczenia. Zamieszkuje bowiem z konkubentem K. S., z którym wychowuje wspólne dziecko A. S.
Skarżąca w odwołaniu od tej decyzji domagała się jej zmiany i przyznania zaliczki alimentacyjnej na w/w dzieci, bowiem uważała, że jest osobą samotnie wychowującą te dzieci, gdyż ich ojciec mimo zasądzonych alimentów nie łoży na utrzymanie dzieci. Potwierdziła, że obecnie żyje w związku z konkubentem, z którym ma wspólnie wychowywane dziecko, nie widzi jednak powodów by jej konkubent utrzymywał dzieci, które posiada z pierwszego małżeństwa.
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przywołało treść przepisów mających zastosowanie w sprawie i zaznaczyło, że zgodnie z treścią art. 3 pkt 17 a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) pod pojęciem osoby samotnie wychowującej dziecko, która jest uprawniona do zaliczki alimentacyjnej należy rozumieć pannę, kawalera, wdowę, wdowca, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, chyba że wspólnie wychowuje co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. Odwołująca się nie spełnia tych kryteriów, dlatego świadczenia nie mogła uzyskać.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca domagała się zmiany niekorzystnej dla niej decyzji i przyznania prawa do zaliczki alimentacyjnej powołując się na bardzo trudną sytuację życiową i eksponując pogląd, że konkubent nie może ponosić obowiązku utrzymywania jej dzieci z poprzedniego związku. Poza tym przywołała poprzednie argumenty.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie powołując się na wywody przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 125 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. jedną z podstaw fakultatywnego zawieszenia postępowania przez sąd jest sytuacja, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym.
Mając na względzie powyższe trzeba zaznaczyć, że w zakresie innej sprawy zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku, zarejestrowanej pod sygn. akt II SA/Gd 374/06 pojawiły się wątpliwości, co do tego, czy art. 2 ust. 5 lit a w związku z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, w związku z art. 3 pkt 17a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, w zakresie, w jakim pozbawia prawa do zaliczki alimentacyjnej osoby, które są wychowywane przez panny, kawalerów, wdowy lub wdowców, osoby pozostające w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osoby rozwiedzione, wychowujące co najmniej jedno dziecko wspólnie z jego rodzicem, jest zgodny z art. 18, art. 32 ust. 1, art. 71 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z art. 27 Konwencji o prawach dziecka przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych w dniu 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r., Nr 120, poz. 526 ze zm.).
Omawiane zagadnienie stało się przedmiotem pytania prawnego, które mocą postanowienia z dnia 13 grudnia 2006 r. zostało skierowane przez skład orzekający w tej sprawie do Trybunału Konstytucyjnego. Podobne pytanie zadał również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy.
Na przedstawione pytania prawne zarejestrowane pod sygn. akt P 7/07 Trybunał Konstytucyjny nie udzielił jeszcze odpowiedzi.
Tymczasem przedmiot niniejszej sprawy pozostaje w ścisłym związku ze stosowaniem unormowań objętych rzeczonym pytaniem prawnym. Zasadniczą przyczyną zaskarżonego rozstrzygnięcia pozbawiającego skarżącą prawa do zaliczki alimentacyjnej był bowiem fakt, iż w ocenie organów administracyjnych obydwu instancji nie spełniała ona przesłanek wynikających z art. 2 ust. 5 lit a ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej w związku z art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Trzeba tu podkreślić, że Sąd w pełni podziela wątpliwości co do zgodności wskazanych przepisów z ustawą zasadniczą oraz z Konwencją o prawach dziecka i w całej rozciągłości zgadza się z poglądami, które wyrażone zostały w przywołanym pytaniu prawnym z dnia 13 grudnia 2006 r. Nie byłoby natomiast racjonalne występowanie z identycznym pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego w każdej kolejnej sprawie, w której owe wątpliwości się pojawią.
Tymczasem literalne odczytanie cytowanych wyżej przepisów nie pozwala na uwzględnienie skargi.
W tym stanie rzeczy jest bezspornym, że rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie zależy od wyniku postępowania, które na skutek wspomnianego pytania prawnego zostanie przeprowadzone przed Trybunałem Konstytucyjnym. Ocena zgodności z Konstytucją RP przyjętej przez organ ustawowej podstawy prawnej zaskarżonej decyzji będzie miała wpływ na wyrok sądu administracyjnego, dokonującego kontroli legalności tego aktu.
Zważywszy na powyższe Sąd postanowił o zawieszeniu postępowania sądowego z urzędu, działając na podstawie art. 125 §1 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło