IV SA/Gl 328/12

WyrokWSA w Gliwicach2013-03-07

Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Stanisław Nitecki, Edyta Żarkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchylenie decyzji przyznającej zasiłek stały jest uzasadnione w sytuacji, gdy strona nie poinformowała organu o zakupie samochodu ze środków pochodzących z darowizny, co mogło wpłynąć na ocenę jej sytuacji majątkowej i zdolności do samodzielnego przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo uchyliły decyzję przyznającą zasiłek stały. Brak poinformowania organu o zakupie samochodu ze środków z darowizny, zwłaszcza w kontekście długotrwałego pobierania świadczeń z pomocy społecznej i posiadania zasobów pozwalających na zaspokojenie podstawowych potrzeb, stanowi podstawę do stwierdzenia pobrania nienależnego świadczenia i uchylenia decyzji przyznającej zasiłek.
Stan faktyczny
Prezydent Miasta uchylił decyzję przyznającą zasiłek stały, wskazując na dysproporcję między deklarowanym dochodem a rzeczywistą sytuacją majątkową, w tym zakup samochodu z darowizny, o czym organ nie został poinformowany. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie praw osób niepełnosprawnych i nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant St. sekr. sąd. Agnieszka Rogowska-Bil po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2013 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę. Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] roku w sprawie A.K. uchylił decyzję nr [...] z dnia [...] roku oraz decyzję nr [...] z dnia [...] r. przyznającą zasiłek stały. Jako uzasadnienie organ pierwszej instancji przywołał brzmienie przepisów ustawy o pomocy społecznej oraz wskazał obszernie okoliczności stanu faktycznego ustalone w ramach podjętych czynności dowodowych. W ocenie organu między innymi z analizy budżetu wynika, iż istnieje dysproporcja pomiędzy udokumentowaną wysokością dochodu a rzeczywistą sytuacją majątkową, wskazująca, że rodzina jest w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową, wykorzystując własne zasoby majątkowe. Ponadto organ wskazał, że wprowadzono w błąd pracownika socjalnego zatajając ważne informacje dotyczące zakupu samochodu w trakcie korzystania z pomocy społecznej, a utrzymanie i bieżąca eksploatacja samochodu pociąga za sobą koszty. W odwołaniu od tej decyzji strona podniosła między innymi, iż samochód został zakupiony z darowizny i o tym fakcie pracownik socjalny został poinformowany, a korzystanie z samochodu pomaga członkom rodziny, w tym osobom niepełnosprawnym i schorowanym w przemieszczaniu się. Obszernie przedstawiła sytuację materialną, zdrowotną i bytową rodziny, załączając w tym zakresie szereg dokumentów. W piśmie stanowiącym odwołanie strona zaskarżyła także inne decyzje administracyjne oraz obszernie odniosła się do ustaleń stanu faktycznego organu pierwszej instancji będących podstawą wydania decyzji oraz wskazała uchybienia, jakie w jej ocenie wystąpiły i okoliczności stanu faktycznego, które zostały nieprawidłowo ocenione przez organ pierwszej instancji. Jednocześnie odniosła się do dotychczasowej współpracy z pracownikami socjalnymi oraz wyraziła w tym zakresie swoją opinię. Decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie m.in. art. 138 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. orzekło utrzymać w mocy decyzję organu I instancji (omyłkowo wskazując jako datę tej decyzji dzień [...] r.). W uzasadnieniu organ odwoławczy w pierwszej kolejności omówił zasady przyznawania pomocy społecznej określone w ustawie z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej. Podniósł, że zgodnie z art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, który stanowił podstawę działania organów orzekających w sprawie, decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11,12 i 107 ust. 5. Nadmieniono, iż treści art. 12 omawianej ustawy wynika, że w przypadku stwierdzonych przez pracownika socjalnego dysproporcji między udokumentowaną wysokością dochodu a sytuacją majątkową osoby lub rodziny, wskazującą, że osoba ta lub rodzina jest w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową, wykorzystując własne zasoby majątkowe, w szczególności w przypadku posiadania znacznych zasobów finansowych, wartościowych przedmiotów majątkowych lub nieruchomości, można odmówić przyznania świadczenia. Wskazano, że przesłanki określone w art. 12 ustawy o pomocy społecznej uprawniają organ do wszczęcia postępowania, w celu zmiany bądź uchylenia decyzji. Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż w rozpoznawanej sprawie organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił różnicę w sytuacji dochodowej deklarowanej wcześniej przez członków rodziny i ich sytuacji majątkowej w kwestii zakupu i eksploatacji samochodu. Podniesiono, że na rozprawie administracyjnej okazano małżonkom K. cały przedłożony materiał dowodowy. Kolegium stwierdziło, iż członkowie rodziny, w tym osoby niepełnosprawne starają się prawidłowo funkcjonować, Z.K. prowadzi samochód, rodzina wyjeżdżała na wakacje, Z.K. prowadził działalność gospodarczą itp. Tym samym nie podzieliło zarzutu członków rodziny, iż nie wiedzieli co podpisują w protokole wywiadu środowiskowego. W ocenie Kolegium niezaprzeczalnie małżonkowie K. nie poinformowali organu pierwszej instancji o fakcie zakupu samochodu. W analizach budżetu rodziny przeprowadzanych z czynnym udziałem strony w protokołach wywiadu środowiskowego nie wykazywano w okresie poprzedzającym wszczęcie postępowania, miedzy innymi: kosztów eksploatacji samochodu (benzyna, naprawy, ubezpieczenia itp.). Jak wynika z ustaleń organu odwoławczego rodzina K. od wielu lat otrzymywała systematycznie, w różnej formie pomoc ze środków finansowych pomocy społecznej Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż ustalenia stanu faktycznego zawarte w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej są należycie udokumentowane w zebranym materiale dowodowym. Kolegium Odwoławcze zwróciło uwagę, iż regulacje prawne dotyczące pomocy społecznej należy rozumieć w ten sposób, że odpowiednie instytucje powołane do tego mają za cel udzielanie wsparcia osobom rzeczywiście go potrzebującym. Nie dopuszcza zatem wykorzystania środków społecznych przez osoby, które mają możliwość zaspokojenia potrzeb życiowych. Pomoc społeczna nie ma charakteru stałego i nie może sprowadzać się do prostego rozdawnictwa świadczeń. Ma ona przejściowo stanowić rodzaj wsparcia w celu pokonania trudności życiowych beneficjentów. W żadnym razie świadczenia z pomocy społecznej nie mogą być traktowane jako stałe źródło dochodu. Rolą organów pomocy społecznej jest, więc również przeciwdziałanie traktowaniu świadczeń pomocowych, jako oczywistej i bezwarunkowej należności ze strony państwa. Celowi temu służy zobowiązywanie stron do aktywności w zakresie przezwyciężania swojej trudnej sytuacji życiowej. Dlatego też osoby, które korzystają ze świadczeń z pomocy społecznej na zaspokojenie własnych potrzeb mają obowiązek współdziałania z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu swej trudnej sytuacji (art. 4 ustawy). Niedopuszczalne jest także, by pomoc społeczna przyznawana była osobom, które środki te marnotrawią. Zdaniem organu odwoławczego, takie stanowisko organu I instancji jest prawidłowe, albowiem nie daje przyzwolenia na zachowanie społecznie i moralnie nieakceptowane. Kształtuje w sposób pozytywny świadomość społeczna, iż celowym jest zachowanie zgodne z przepisami prawa, bowiem pobieranie świadczeń z pomocy społecznej finalnie obciąża wszystkich podatników. Stąd też postawa rodziny K. nie może zostać uznana za zasługującą na aprobatę i daje w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej podstawę do uchylenia decyzji przyznającej świadczenia z pomocy społecznej. Organ odwoławczy zaakcentował, że A. i Z.K., jako osoby pobierające świadczenia z pomocy społecznej od długiego okresu byli pouczeni o okolicznościach, których wystąpienie powoduje brak prawa do ich pobierania, a organ administracji nie posiadał wiedzy o okolicznościach stanu faktycznego dotyczących sytuacji rodziny strony mających wpływ na uprawnienia do pobierania przyznanych świadczeń. Takie ustalenia zostały poczynione przez organ administracji w dużej mierze bez współdziałania strony. Tym samym w ocenie Kolegium zaskarżona decyzja spełnia wymagania, jakie nałożone zostały na organ treścią art. 7 i art. 77 k.p.a. strona otrzymująca pomoc w różnej formie zna doskonale zasady postępowania administracyjnego. Tym samym sankcja jaka została nałożona na rodzinę strony jest oparta na obowiązującej normie prawa powszechnie obowiązującego i została podjęta w ramach uznania administracyjnego. Wskazano, że organ pierwszej instancji należycie dokonał sprawdzenia okoliczności, które stanowiły przesłanki do odmowy przyznania świadczenia w rozumieniu przepisów omawianej ustawy, a zaskarżona decyzja została wydana po zgromadzeniu materiału dowodowego pozwalającego na udokumentowanie wystąpienia w sprawie tych przesłanek. W ocenie SKO środki finansowe, uzyskiwane przez rodzinę powinny w pierwszej kolejności być przeznaczane na niezbędne potrzeby bytowe zapewniające rodzinie prawidłową egzystencję. Działania strony wskazują, iż posiada zasoby, możliwości i umiejętności pozyskiwania środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych rodziny, albowiem nie informowała o kosztach związanych z posiadaniem i eksploatacją samochodu . Podniesiono, że w ocenie organu odwoławczego sankcja przewidziana w ustawie o pomocy społecznej jaką zastosowano jest dotkliwa, jednakże nie można dawać społecznego przyzwolenia na takie postawy. W sytuacji rodziny K. nie dowiedli oni, iż powiadomili o fakcie otrzymania darowizny, o zakupie samochodu oraz, że zachodziła konieczność posiadania i zakupu samochodu i narażania rodziny na koszty związane chociażby z eksploatacją i jego ubezpieczeniem, gdyż te środki mogłyby być przeznaczane na zaspokojenie potrzeb bytowych. W opinii organu odwoławczego - zakup wartościowego przedmiotu, ze środków finansowych uzyskanych z darowizny (nie zgłoszonej do urzędu skarbowego), który nastąpił na okres poprzedzający lub zgodny z udzielonym świadczeniem, może przemawiać za ustaleniem "dysproporcji", o której mowa w art. 12 ustawy o pomocy społecznej. Kolegium podkreśliło, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem nie można uchylić decyzji przyznającej świadczenia za okres wcześniejszy niż data wszczęcia postępowania administracyjnego, chyba że pobrano świadczenia nienależne. Zgodnie z art. 6 pkt. 16 ustawy o pomocy społecznej, świadczenie nienależnie pobrane to świadczenie pieniężne uzyskane na podstawie przedstawionych nieprawdziwych informacji lub niepoinformowania o zmianie sytuacji materialnej lub osobistej. W ocenie Kolegium doszło do pobrania nienależnego świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej i w tym zakresie będzie przeprowadzone odrębne postępowanie administracyjne. Reasumując organ odwoławczy wskazał, że działania organu pierwszej instancji były wystarczające, przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami i są prawidłowo udokumentowane w zgromadzonym materiale dowodowym. Zaskarżona decyzja została podjęta w ramach uznania administracyjnego i Kolegium nie stwierdziło przekroczenia granic uznania. Przywołane w uzasadnieniu okoliczności stanu faktycznego są prawidłowo udokumentowane w zebranym materiale dowodowym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca A.K. wskazała, że nie zgadza się z zaskarżoną decyzją. Podniosła, że – podobnie jak jej mąż - jest osobą niepełnosprawną i zarzuciła, że organy administracji łamią prawa osób niepełnosprawnych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, oraz czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy, tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując przedmiotową skargę, Sąd nie stwierdził, aby wydane w sprawie decyzje zostały podjęte z naruszeniem prawa, o jakim mowa wyżej. Skarga zatem nie mogła odnieść skutku. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., którą to decyzją wydaną z powołaniem się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. organ ten - po rozpatrzeniu odwołania skarżącej od decyzji wydanej przez Prezydenta Miasta B. podjętej w trybie art. 163 k.p.a. w zw. z art. 106 ust. 5 w zw. z art. 12, art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) uchylającej decyzję własną tego organu nr [...] z dnia [...] roku oraz decyzję nr [...] z dnia [...] r. przyznającą zasiłek stały. Przedmiotem zatem kontroli Sądu w niniejszej sprawie są decyzje wydane w trybie art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Zgodnie z jego treścią, decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, 12 i 107 ust. 5 ustawy. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody. Przepis ten jest przepisem lex specialis w stosunku do zawartego w Kodeksie postępowania administracyjnego, uregulowania art. 163, który stanowi, że organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję, na mocy której strona nabyła prawo, także w innych przypadkach oraz na innych zasadach niż określone w niniejszym rozdziale, o ile przewidują to przepisy szczególne. Oznacza to, że przepis art. 163 k.p.a. nie może być powoływany jako jedyna i samodzielna podstawa prawna wzruszania decyzji, gdyż nie określa przesłanek jej zmiany lub uchylenia, a jest wyłącznie normą odsyłającą do przepisów prawa materialnego. Prawidłowo przeto obok art. 163 k.p.a. organ I instancji powołał, stanowiący podstawę weryfikacji decyzji ostatecznej, także przepis art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej. Z uwagi na zawarte w art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej pojęcia "zmienia" i "uchyla", nie ulega wątpliwości, że wydane w jego trybie decyzje dotyczące zmiany bądź uchylenia decyzji przyznającej dane świadczenie z pomocy społecznej są decyzjami konstytutywnymi. Stwierdzenie przez organ pobierania przez stronę świadczenia w sytuacji wystąpienia jednej z określonych w art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej przesłanek, stanowi podstawę zmiany lub uchylenia decyzji przyznającej świadczenie z pomocy społecznej. Z prawidłowych ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie przez organy administracji wynika, że wyżej wymienionymi decyzjami ostatecznymi przyznano stronie skarżącej świadczenia z pomocy społecznej. Trafnie organy przy tym wskazują art. 12 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym, w przypadku stwierdzonych przez pracownika socjalnego dysproporcji między udokumentowaną wysokością dochodu a sytuacją majątkową osoby lub rodziny, wskazującą, że osoba ta lub rodzina jest w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową, wykorzystując własne zasoby majątkowe, w szczególności w przypadku posiadania znacznych zasobów finansowych, wartościowych przedmiotów majątkowych lub nieruchomości, można odmówić przyznania świadczenia. Godzi się przy tym podkreślić, iż przepis ten zwraca uwagę na subsydiarną funkcję pomocy społecznej. Pomoc ta nie powinna być udzielana, jeżeli osoba lub rodzina jest w stanie samodzielnie przezwyciężyć trudną sytuację życiową. Możliwość samodzielnego pokonania sytuacji kryzysowych zależy zwykle od posiadania odpowiednich środków finansowych, a przyznanie pomocy społecznej w zdecydowanej większości przypadków uzależnione jest od sytuacji majątkowej potencjalnego świadczeniobiorcy, w szczególności zaś od jego dochodów. Starając się o przyznanie wsparcia, należy złożyć stosowne oświadczenia i zaświadczenia dokumentujące stan dochodów (art. 8 omawianej ustawy). Korzystanie z uprawnienia określonego w tym przepisie oceniane jest w ramach uznania administracyjnego. Ustawa o pomocy społecznej w art. 12 wprowadza pewien punkt odniesienia, wskazując jakiego typu (rozmiaru) zasoby majątkowe powinny być brane pod uwagę. Przesłanki określone w art. 12 ustawy o pomocy społecznej, uprawniają organ do wszczęcia postępowania, w celu zmiany bądź uchylenia decyzji. Mimo, że są to działania fakultatywne, organ powinien je podejmować, mając zwłaszcza na uwadze ograniczone środki przyznane na pomoc społeczną oraz ilość osób, którym odmówiono wsparcia, udzielając go tym, którzy nie potrafią go właściwie spożytkować lub posiadają znaczne zasoby finansowe. Prawidłowo także organy ustaliły różnicę pomiędzy sytuacją dochodową deklarowaną wcześniej przez członków rodziny, a ich sytuacją majątkową w kontekście zakupu i eksploatacji samochodu. Analiza zebranego materiału dowodowego wskazuje jednoznacznie, że małżonkowie K. nie informowali organu pierwszej instancji o fakcie zakupu samochodu (ich oświadczenia w tej mierze nie są wsparte przez jakikolwiek dowód). W analizach budżetu rodziny przeprowadzanych z czynnym udziałem strony, w protokołach wywiadu środowiskowego nie wykazywano w okresie poprzedzającym wszczęcie postępowania, miedzy innymi: kosztów eksploatacji samochodu (benzyna, naprawy, ubezpieczenia itp.). Powyższe w powiązaniu z faktem, że rodzina K. od wielu lat otrzymywała systematycznie, w różnej formie pomoc ze środków finansowych pomocy społecznej, będąc przy tym pouczona o okolicznościach, których wystąpienie powoduje brak prawa do ich pobierania, wskazuje jednoznacznie na naganną postawę strony skarżącej. Organ administracji nie posiadał bowiem wiedzy o okolicznościach stanu faktycznego dotyczących sytuacji rodziny strony, mających wpływ na uprawnienia do pobierania przyznanych świadczeń. Zresztą poczynione w niniejszej sprawie ustalenia dotyczące samochodu, zostały poczynione przez organ administracji praktycznie bez współdziałania strony. Trafnie organ odwoławczy wskazał, że nie zasługuje na akceptację sytuacja, w której rodzina otrzymywała od swoich krewnych znaczne środki finansowe a następnie użytkowała rzeczy o dużej, a nawet znacznej wartości, a jednocześnie nie zgłaszała tego faktu organowi pomocy społecznej. Istotnie, gdyby dorośli członkowie rodziny skarżącej powiadomili organ pierwszej instancji niezwłocznie o fakcie zakupu pojazdu i współdziałali z pracownikami socjalnymi w zakresie udzielania im wszelkich informacji w sposób bezpośredni, a nie dowolny z uwagi na składanie sprzecznych następujących po sobie oświadczeń, w zależności od ustaleń organu administracji, nie doszłoby do sytuacji w której ich postawa nie może zostać uznana za zasługującą na aprobatę i daje w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej podstawę do uchylenia decyzji przyznającej świadczenia z pomocy społecznej. Skarżąca, ani też jej małżonek nie dowiedli, iż powiadomili organ o fakcie otrzymania darowizny, o zakupie samochodu oraz, że zachodziła konieczność posiadania i zakupu samochodu. Niewątpliwie strona skarżąca naraziła rodzinę na ponoszenie dodatkowych kosztów związanych chociażby z eksploatacją samochodu i jego ubezpieczeniem, gdyż te środki mogłyby być przeznaczane na zaspokojenie potrzeb bytowych. Zakup wartościowego przedmiotu ze środków finansowych uzyskanych z darowizny, który nastąpił w okresie poprzedzającym lub zgodnym z udzieleniem świadczenia – w opinii sądu - przemawia za stwierdzeniem dysproporcji, o której mowa w art. 12 ustawy o pomocy społecznej. Sankcja jaka została nałożona na rodzinę strony jest oparta na obowiązującej normie prawa powszechnie obowiązującego i została podjęta w ramach uznania administracyjnego. Organy obydwu instancji należycie sprawdziły okoliczności, które stanowiły przesłanki odmowy przyznania świadczenia w rozumieniu przepisów w/w ustawy, a ich decyzje zostały wydane po zgromadzeniu materiału dowodowego pozwalającego na udokumentowanie wystąpienia w sprawie tych przesłanek. Należy w całości podzielić zaprezentowany w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia pogląd, że środki finansowe, uzyskiwane przez rodzinę, powinny w pierwszej kolejności być przeznaczane na zakup żywności, na opłaty związane z utrzymaniem mieszkania, na zakup opału, środków czystości itp., stanowią one niezbędne potrzeby bytowe zapewniające rodzinie prawidłową egzystencję. Działania strony skarżącej wskazują przy tym jednoznacznie na posiadanie zasobów, możliwości i umiejętności pozyskiwania środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych rodziny. Należy wskazać, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury - nie można uchylić decyzji przyznającej świadczenia za okres wcześniejszy, niż data wszczęcia postępowania administracyjnego, chyba że pobrano świadczenia nienależne. Definicję tej ostatniej kategorii zawiera art. 6 pkt. 16 ustawy o pomocy społecznej, stanowiący, iż świadczenie nienależnie pobrane to świadczenie pieniężne uzyskane na podstawie przedstawionych nieprawdziwych informacji lub niepoinformowania o zmianie sytuacji materialnej lub osobistej. Stąd na aprobatę zasługuje ocena organu odwoławczego, że w przedmiotowej sprawie doszło do pobrania nienależnego świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej. W świetle powyższego decyzje organów obydwu instancji uznać należało za prawidłowe. Nie naruszają bowiem w sposób istotny zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. W tej sytuacji skarga - jako pozbawiona uzasadnionych podstaw - podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło