IV SA/Gl 329/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Asesor WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi D. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji opłat za pobyt w Domu Pomocy Społecznej oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] działający z upoważnienia Starosty Kierownik Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Ż. na podstawie art. 13 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. Nr 229 z 2005 r., poz. 1954 z późn. zm.) oraz art. 123 i 124 K.p.a., w wyniku rozpatrzenia wniosku D. J. z dnia [...] postanowił wyrazić zgodę na zwolnienie z egzekucji 70 % świadczenia [...] D. J. tj. kwoty [...] zł., z której pokrywana jest odpłatność za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w Ż., obniżając kwotę egzekucji skarbowej do kwoty pozwalającej na wyegzekwowanie należności z części 30 % świadczenia tj. [...] zł. pozostającej w dyspozycji D. J.. Jednocześnie postanowił ustalić kwotę egzekucji miesięcznej w wysokości [...] zł., która pobierana będzie z kwoty pozostającej w wolnej dyspozycji D. J. po przekazaniu 70 % świadczenia w ramach odpłatności za pobyt w DPS, tj. z kwoty [...] zł. W zażaleniu z dnia [...] D. J. podniosła, że nie wyraża zgody na płacenie [...] zł. miesięcznie w ramach egzekucji skarbowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. – B. postanowieniem z dnia [...] 2008 r. Nr [...] na podstawie art. 17, 18, 21 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. Nr 79 z 2001 r. poz. 856), art. 13 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 229 z 2005 r. poz. 1954 z późn. zm.), art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, zwanego dalej K.p.a. postanowiło uchylić postanowienie działającego z upoważnienia Starosty Kierownika Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Ż. z dnia [...] oraz umorzyć postępowanie przed organem pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ż. prowadzi postępowanie egzekucyjne przeciwko D. J. na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego w dniu [...] przez Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Ż. Pismem z dnia [...] D. J. złożyła wniosek do Naczelnika Urzędu Skarbowego o zmianę sposobu egzekucji poprzez dokonywanie potrąceń z kwoty w takiej wysokości, żeby nie powstawały nowe zaległości w płatności za jej pobyt w Domu Pomocy Społecznej w Ż. Natomiast na podstawie art. 13 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na ważny jego interes, może zwolnić z egzekucji określone składniki majątkowe zobowiązanego, jeżeli zobowiązany uzyskał na to zgodę wierzyciela. W związku z tym organ egzekucyjny, pismem z dnia [...] zwrócił się do wierzyciela tj. Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Ż. o zajęcie stanowiska w sprawie z wniosku D. J. W następstwie powyższego, Kierownik Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Ż., postanowieniem z dnia [...] zwolnił z egzekucji prowadzonej przeciwko D. J. 70 % świadczenia emerytalnego, obniżając jednocześnie kwotę poddaną egzekucji skarbowej do wysokości pozwalającej na wyegzekwowanie należności z części wynoszącej 30 % świadczenia tj. kwoty [...] zł. pozostającej do dyspozycji D. J. W wyniku wniesienia odwołania, powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. - B. z dnia [...] od którego następnie D. J. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Jednocześnie Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ż., postanowieniem z dnia [...] zwolnił z egzekucji 70 % świadczenia emerytalnego D. J. - na pokrycie bieżących opłat za pobyt w DPS - oraz określił kwotę podlegającą egzekucji w wysokości [...] zł. miesięcznie, pozostawiając pozostałą kwotę w dyspozycji zobowiązanej. W wyniku wniesienia zażalenia przez D. J., Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ż. z dnia [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że wierzyciel tj. Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Ż. powinien wydać nowe postanowienie w sprawie, wskazując – w jakiej kwocie należy zwolnić z egzekucji zajęte świadczenie emerytalne D. J. i dopiero tej treści rozstrzygnięcie wierzyciela może stanowić podstawę dla organu egzekucyjnego do rozpatrzenia wniosku zobowiązanej z dnia [...] Na tej podstawie Kierownik Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Ż., postanowieniem z dnia [...] postanowił wyrazić zgodę na zwolnienie z egzekucji 70 % świadczenia emerytalnego D. J. tj. kwoty [...] zł., z której pokrywana jest odpłatność za jej pobyt w Domu Pomocy Społecznej w Ż., obniżając kwotę poddaną egzekucji skarbowej do wysokości pozwalającej na wyegzekwowanie należności z części 30 % świadczenia tj. kwoty [...] zł. pozostającej w dyspozycji D. J. Jednocześnie postanowił ustalić miesięczną kwotę poddaną egzekucji w wysokości [...] zł., która pobierana będzie z kwoty pozostającej w wolnej dyspozycji D. J. (tj. z kwoty [...] zł.) po przekazaniu 70 % świadczenia w ramach odpłatności za pobyt w DPS. Rozpoznając zażalenie wniesione od powyższego postanowienia - z dnia [...] - organ odwoławczy wskazał, że sprawa została wcześniej rozstrzygnięta prawomocnym postanowieniem, które na podstawie art. 110 K.p.a. w związku z art. 126 K.p.a. i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wiąże organy egzekucyjne. W związku z tym, nie było możliwości orzekania po raz drugi w tym samym przedmiocie. Związanie organu wydanym aktem administracyjnym oznacza, że akt ten nie może być uchylany lub zmieniany, poza przypadkami wyraźnie wskazanymi w przepisach prawa, do których należy wznowienie postępowania oraz stwierdzenie nieważności decyzji, znajdujące zastosowanie do postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym, na podstawie art. 126 K.p.a. w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Związanie organu wydanym postanowieniem oznacza zakaz orzekania w tej samej kwestii, która już raz została rozstrzygnięta wydanym wcześniej postanowieniem. Zgodnie z art. 17 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Z uwagi na treść przytoczonego przepisu należy przyjąć, że postanowienie jest podstawową formą rozstrzygnięcia tych kwestii w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Postanowienie to pełni w zakresie tego postępowania taką rolę jak decyzja w postępowaniu administracyjnym. Z tego względu zastosowanie mają również przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące decyzji, w tym również art. 105 § 1 i 2 K.p.a. regulujący umorzenie postępowania. W skardze wniesionej od powyższego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. – B., D. J. wskazała, że nie zgadza się z uchyleniem postanowienia i umorzeniem postępowania organu pierwszej instancji. Podniosła, iż nie wie z jakiego tytułu komornik potrącił z jej emerytury ponad [...] zł. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wymienionego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. W wyniku przeprowadzenia kontroli w zakresie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia stwierdzić należało, że przy jego wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego ani też nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, a wobec tego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Podkreślenia wymaga, że na podstawie art. 13 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. Nr 110 z 2002 r. poz. 968 ze zm.), organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na ważny jego interes, może zwolnić z egzekucji określone składniki majątkowe zobowiązanego, jeżeli zobowiązany uzyskał na to zgodę wierzyciela. Natomiast zgodnie z art. 17 § 1 tej ustawy, o ile jej przepisy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na podstawie odesłania zawartego w art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z tym, według unormowania art. 138 § 1 pkt 2 K. p. a. – odpowiednio stosowanego do zażaleń - organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji. W rozpoznawanej sprawie postanowienie organu pierwszej instancji - z dnia [...] - zostało wydane pomimo tego, że sprawa z wniosku D. J. z dnia [...]została już wcześniej zakończona postanowieniem z dnia [...] utrzymanym w mocy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.- B. z dnia [...] Wobec tego organ odwoławczy – rozpoznając zażalenie D. J. wniesione od postanowienia z dnia [...]– uchylił to postanowienie i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji. Postanowienie organu pierwszej instancji zostało bowiem wydane pomimo, że w obrocie prawnym pozostawało ostateczne postanowienie z dnia [...] wydane w tym samym przedmiocie. Przeprowadzając zatem kontrolę w zakresie zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdzić należało, że trafnie organ odwoławczy wskazał, iż sprawa została wcześniej rozstrzygnięta ostatecznym postanowieniem, które wiąże organy administracji. Podzielić również należało pogląd wyrażony w zaskarżonym postanowieniu, że w związku z tym, nie było możliwości orzekania po raz drugi w tym samym przedmiocie. Trafnie także organ odwoławczy podniósł, że związanie wydanym aktem administracyjnym oznacza, iż akt ten nie może być uchylany lub zmieniany, poza przypadkami wyraźnie wskazanymi w przepisach prawa, do których należy - m. in. - wznowienie postępowania oraz stwierdzenie nieważności decyzji, znajdujące zastosowanie do postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym, na podstawie art. 126 K.p.a. w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W związku z powyższym, w wyniku kontroli w zakresie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, stwierdzić należało, że organ odwoławczy zastosował prawidłową wykładnię cytowanych wyżej przepisów i w konsekwencji trafnej oceny prawnej uchylił postanowienie organu pierwszej instancji, umarzając postępowanie przed tym organem. Mając na uwadze przytoczone na wstępie przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uznać należało, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, a wobec tego została oddalona na podstawie art. 151 P.p.s.a.