IV SA/Gl 330/07
PostanowienieWSA w Gliwicach2007-11-09
Skład orzekający: Szczepan Prax, Tadeusz Michalik, Małgorzata Walentek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepisy ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, w zakresie w jakim pozbawiają prawa do zaliczki alimentacyjnej osoby wychowywane przez rodziców pozostających w związku małżeńskim, ale nie mieszkających razem, są zgodne z Konstytucją RP i Konwencją o prawach dziecka?Ratio decidendi
Sąd zawiesił postępowanie, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, który ma rozpatrzyć pytanie prawne dotyczące zgodności przepisów o zaliczce alimentacyjnej z Konstytucją RP i Konwencją o prawach dziecka. Wątpliwości sądu co do zgodności tych przepisów z prawem wyższego rzędu uzasadniają zawieszenie postępowania.Stan faktyczny
Skarżący S.M. został pozbawiony prawa do zaliczki alimentacyjnej, ponieważ organ uznał, że nie jest osobą samotnie wychowującą dzieci. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy tę decyzję, powołując się na definicję osoby samotnie wychowującej dziecko z ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując tę interpretację przepisów. WSA postanowił zawiesić postępowanie z uwagi na toczące się przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowanie dotyczące zgodności przepisów o zaliczce alimentacyjnej z Konstytucją RP.Rozstrzygnięcie
Zawieszenie postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Wita-Łyskawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2007r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej postanawia zawiesić postępowanie sądowe.
Decyzją z dnia [...] działający z upoważnienia Prezydenta Miasta T. Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, na podstawie art. 7, art. 8 art. 10 i art.11 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 z późn. zm.) i rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 7 czerwca 2005 r. w sprawie wzoru wniosku o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej oraz odpowiednich zaświadczeń (Dz. U. Nr 105, poz. 882), odmówił S.M. świadczenia w formie zaliczki alimentacyjnej na dwoje dzieci R.M. i A.M., gdyż uznał, iż skarżący nie jest osobą samotnie wychowującą dzieci, a tylko taka osoba – przy spełnieniu innych jeszcze przesłanek jest uprawniona do otrzymania żądanego świadczenia.
Skarżący w odwołaniu od tej decyzji nie zgodził się ze stanowiskiem organu, iż jego synom R. i A. nie przysługuje prawo do zaliczki alimentacyjnej w sytuacji, gdy ich matka mimo zasądzonych alimentów nie łoży na ich utrzymanie. Uważa, że jego partnerka, z którą ma syna J. wspólnie wychowywanego, nie ma obowiązku utrzymywania jego synów, gdyż obowiązek taki ciąży na ich matce, a jego byłej żonie.
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przywołał treść przepisów mających zastosowanie w sprawie i zaznaczył, że zgodnie z treścią art. 3 pkt 17 a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) pod pojęciem osoby samotnie wychowującej dziecko, która jest uprawniona do zaliczki alimentacyjnej należy rozumieć pannę, kawalera, wdowę, wdowca, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, chyba że wspólnie wychowuje co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. Odwołujący się nie spełnia tych kryteriów, dlatego nie mógł uzyskać wnioskowanego świadczenia
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem domagał się przyznania prawa do zaliczki alimentacyjnej, powołując się na trudną sytuację finansową jego rodziny i na fakt, że obowiązek utrzymywania jego dzieci z poprzedniego związku ciąży na ich matce, która została zobowiązana przez Sąd do płacenia alimentów.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie powtarzając argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 125 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. jedną z podstaw fakultatywnego zawieszenia postępowania przez sąd jest sytuacja, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym.
Mając na względzie powyższe trzeba zaznaczyć, że w zakresie innej sprawy zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku, zarejestrowanej pod sygn. akt II SA/Gd 374/06 pojawiły się wątpliwości, co do tego, czy art. 2 ust. 5 lit a w związku z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, w związku z art. 3 pkt 17a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, w zakresie, w jakim pozbawia prawa do zaliczki alimentacyjnej osoby, które są wychowywane przez panny, kawalerów, wdowy lub wdowców, osoby pozostające w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osoby rozwiedzione, wychowujące co najmniej jedno dziecko wspólnie z jego rodzicem, jest zgodny z art. 18, art. 32 ust. 1, art. 71 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z art. 27 Konwencji o prawach dziecka przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych w dniu 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r., Nr 120, poz. 526 ze zm.).
Omawiane zagadnienie stało się przedmiotem pytania prawnego, które mocą postanowienia z dnia 13 grudnia 2006 r. zostało skierowane przez skład orzekający w tej sprawie do Trybunału Konstytucyjnego.
Na przedstawione pytanie prawne zarejestrowane pod sygn. akt P 7/07 Trybunał Konstytucyjny nie udzielił jeszcze odpowiedzi.
Tymczasem przedmiot niniejszej sprawy pozostaje w ścisłym związku ze stosowaniem unormowań objętych pytaniem prawnym. Zasadniczą przyczyną zaskarżonego rozstrzygnięcia pozbawiającego S.M. prawa do zaliczki alimentacyjnej był bowiem fakt, iż w ocenie organów administracyjnych obydwu instancji nie spełniał on przesłanek wynikających z art. 2 ust. 5 lit a ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej w związku z art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Trzeba tu podkreślić, że Sąd w pełni podziela wątpliwości co do zgodności wskazanych przepisów z ustawą zasadniczą oraz z Konwencją o prawach dziecka i w całej rozciągłości zgadza się z poglądami, które wyrażone zostały w przywołanym pytaniu prawnym z dnia 13 grudnia 2006 r. Nie byłoby natomiast racjonalne występowanie z identycznym pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego w każdej kolejnej sprawie, w której owe wątpliwości się pojawią.
Tymczasem literalne odczytanie cytowanych wyżej przepisów nie pozwala na uwzględnienie skargi.
W tym stanie rzeczy jest bezspornym, że rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie zależy od wyniku postępowania, które na skutek pytania prawnego zostanie przeprowadzone przed Trybunałem Konstytucyjnym. Ocena zgodności z Konstytucją RP przyjętej przez organ ustawowej podstawy prawnej zaskarżonej decyzji będzie miała wpływ na wyrok sądu administracyjnego, dokonującego kontroli legalności tego aktu.
Zważywszy powyższe Sąd postanowił o zawieszeniu postępowania sądowego z urzędu, działając na podstawie art. 125 §1 pkt 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło