IV SA/Gl 335/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędziowie NSA Zofia Borowicz, WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Wita, po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. U. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnego świadczenia oddala skargę Prezydent Miasta T. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 76 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 9 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001) zobowiązał M. U. do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych za okres od [...] 2002 r. do [...] 2003 r. w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że M. U. w następstwie rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w T. w dniu [...] 2002 r. z dniem [...] 2002 r. nabyła prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Zasiłek ten utraciła w dniu [...] 2003 r. z uwagi na wyczerpanie okresu jego pobierania. Zakład Ubezpieczeń Społecznych pismem z dnia [...] 2004 r. poinformował organ pierwszej instancji, że M. U. była uprawniona do świadczenia rehabilitacyjnego w okresie od [...] 2002 r. do [...] 2002 r. Skutkiem tego pisma stało się wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o uznaniu M. U. za osobę bezrobotną i o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W tym stanie faktycznym i prawnym skarżąca zobowiązana jest do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Odwołanie od tej decyzji wniosła M. U., która wyraziła swoje z niej niezadowolenie. W odwołaniu tym przedstawiła dotychczasowy przebieg postępowania i zwróciła uwagę, że mocą wyroku sądu powszechnego prawo do świadczenia rehabilitacyjnego przyznano jej od [...] 2002 r. do [...] 2002 r., natomiast zasiłek dla bezrobotnych pobierała od [...] 2002 r. Zatem jedynie przez 17 dni pokrywał się okres pobierania świadczenia rehabilitacyjnego i zasiłku dla bezrobotnych, a od niej domaga się zwrotu całości pobranego zasiłku dla bezrobotnych. Nadto odwołująca się zwróciła uwagę na brak złej woli po jej stronie w ubieganiu się o przyznanie świadczenia rehabilitacyjnego i zasiłku dla bezrobotnych. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 76 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001) i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy w całości podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, sprowadzające się do uznania, że skoro wyeliminowane zostały z obrotu prawnego decyzje o uznaniu M. U. za osobę bezrobotną i o przyznaniu jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych, to niezbędnym stało się domaganie od wyżej wymienionej zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Wojewody [...] wniosła M. U.. W skardze tej zarzuca organom, administracji naruszenie art. 8 i art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego. W motywach skargi przedstawiła dotychczasowy przebieg postępowania i wskazała, że gdy rejestrowała się w powiatowym urzędzie pracy dopytywała się o skutki prawne jej rejestracji i czy czynność ta nie spowoduje negatywnych dla niej skutków prawnych, została wadliwie poinformowana, a tym samym wprowadzona w błąd. Nadto skarżąca zauważyła, że w chwili rejestracji w urzędzie zatrudnienia nie pobierała świadczenia rehabilitacyjnego i nie jest winna zaistniałej sytuacji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i przywołał analogiczną argumentację jaką zamieścił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Pismem procesowym z dnia [...] 2005 r. skarżąca uzupełniła wniesioną skargę. W piśmie tym zaznaczyła, że jej zdaniem w sprawie tej winien mieć zastosowanie art. 76 ust. 2 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a zatem winna zwrócić jedynie zasiłek dla bezrobotnych nie za cały okres lecz jedynie za 17 dni, w których równolegle wypłacano jej świadczenie rehabilitacyjne. Żądanie zwrotu całego zasiłku dla bezrobotnych jest dla niej podwójnie krzywdzące, ponieważ powoduje utratę nie tylko środków pieniężnych ale także nie będzie mogła nabyć świadczeń emerytalno-rentowych. Wojewoda [...] w odpowiedzi na wskazane pismo podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko. W trakcie rozprawy pełnomocnik skarżącej podtrzymał wniesioną skargę i jednocześnie poinformował, że Prezydent Miasta T. umorzył nienależnie pobrane świadczenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) nie wykazała, by zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Stosownie do postanowień art. 76 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 101) osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. Za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się m.in. świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach (art. 76 ust. 2 pkt 1), jak również zasiłek, dodatek szkoleniowy, stypendium lub inne świadczenie pieniężne finansowane z Funduszu Pracy wypłacone osobie za okres, za który nabyła prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty rodzinnej, renty socjalnej, zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego, jeżeli organ rentowy, który przyznał świadczenie, nie dokonał jego pomniejszenia na zasadach określonych w art. 78 (art. 76 ust. 2 pkt 3 wyżej wymienionej ustawy). W pierwszej kolejności przyjdzie zauważyć, że zaskarżona decyzja jest następstwem wcześniejszych postępowań prowadzonych przez organy administracji publicznej. Otóż mocą decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] r. uchylone zostały decyzje tegoż organu: z dnia [...] r. o uznaniu M. U. za osobę bezrobotną z dniem [...] 2002 r. i przyznaniu tejże zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] 2002 r. oraz z dnia [...] r. o utracie przez M. U. prawa do zasiłku od dnia [...] 2003 r. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy wyżej wymienioną decyzję Prezydenta Miasta T.. Decyzja ta nie została zaskarżona do sądu administracyjnego, zatem jest nie tylko decyzją ostateczną ale także decyzją prawomocną. W tym stanie faktycznym organ pierwszej instancji zobligowany był do uruchomienia postępowania zmierzającego do żądania zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. O obowiązku uruchomienia takiego postępowania przekonana jest także skarżąca, gdyż sama stwierdza, że za okres 17 dni zobowiązana jest do zwrotu pobieranego zasiłku dla bezrobotnych. Jednocześnie skarżąca zauważa, że w jej przypadku zastosowanie posiada norma prawna zamieszczona w art. 76 ust. 2 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Organ pierwszej instancji rozstrzygnięcie swoje oparł o postanowienia art. 76 ust. 12 pkt 1 wyżej wymienionej ustawy. Przywołana podstawa prawna decyzji przez organ pierwszej instancji, zdaniem Sądu jest prawidłowa. Z brzmienia tego przepisu wynika, że za nienależnie pobrane świadczenie należy uznać świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach. W rozpatrywanej sprawie organ pierwszej instancji podejmował decyzję w sytuacji, w której wyeliminowana została z obrotu prawnego decyzja przyznająca skarżącej status osoby bezrobotnej jak również przyznająca zasiłek dla bezrobotnych. Wyeliminowanie tej decyzji nastąpiło w wyniku wznowienia postępowania, co oznacza, że skarżąca w [...] 2002 r. nie zarejestrowała się w sposób prawnie skuteczny w powiatowym urzędzie pracy, a tym samym nie nabyła prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Oznacza to, że wbrew temu co podnosi skarżąca zobowiązana jest do zwrotu całego pobranego zasiłku dla bezrobotnych a nie tylko za wskazane 17 dni. Wskazana argumentacja jest prawidłowa pod jednym warunkiem, że skarżąca była poinformowana o okolicznościach pozwalających uznać pobrane świadczenie za nienależne. Skarżąca w skardze podnosi, że organy administracji dopuściły się naruszenia postanowień art. 8 i art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż nie została w sposób prawidłowy pouczona o obowiązujących przepisach prawa. Postępowanie administracyjne jest postępowaniem pisemnym i Sąd może przeprowadzać kontrolę jedynie tych aspektów postępowania, które posiadają swoje pisemne uzewnętrznienie. W aktach administracyjnych znajduje się karta rejestracyjna skarżącej z dnia [...] 2002 r., która zawiera wszelkie prawem wymagane pouczenia oraz jest ona podpisana przez skarżącą. Podpis skarżącej na tej karcie jest równoznaczny z przyjęciem do wiadomości informacji na niej zamieszczonych. W tej sytuacji zarzuty skarżącej co do naruszenia przywołanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie znajdują umocowania w materiale dowodowym. Na gruncie niniejszego postępowania nie znajduje umocowania zarzut skarżącej sprowadzający się do stwierdzenia, że została podwójnie ukarana, raz koniecznością zwrotu pobranego zasiłku dla bezrobotnych a po drugie utratą świadczenia rentowego z uwagi na nie spełnienie wymogu formalnego do jego otrzymania. Otóż przyjdzie zauważyć, że podniesiona przez skarżącą druga negatywna konsekwencja nie jest związana z zaskarżoną decyzją lecz jest efektem decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] r. i utrzymanej w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] r. Natomiast mocą zaskarżonej decyzji M. U. zobowiązana została do zwrotu jedynie nienależnie pobranego świadczenia. Okoliczność, że organ pierwszej instancji umorzył żądanie zwrotu pobrania nienależnego świadczenia nie miała znaczenia dla podjęcia niniejszego rozstrzygnięcia, ponieważ rozstrzygnięcie to podjęte zostało w ramach odrębnego autonomicznego postępowania prowadzonego przez ten organ. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.