IV SA/Gl 336/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Wita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2007r. sprawy ze skargi B. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej uchyla zaskarżoną decyzję Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C., działając z upoważnienia Burmistrza Miasta C., przyznał S. O. zaliczkę alimentacyjną w wysokości [...] zł miesięcznie w okresie od 1 września [...] r. do 31 sierpnia [...] r.. W podstawie prawnej tej decyzji przywołano art. 7, art. 8, art. 9a, art. 10, art. 11 i art. 12 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. Nr 86, poz. 732 ze zm.), art. 18 ust. 2 w związku art. 25a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. oświadczeniach rodzinnych (DzU. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) oraz art. 104 i art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego. W motywach rozstrzygnięcia podano, iż wysokość świadczenia obliczono zgodnie z obowiązującym w tym zakresie przepisem art. 8 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych i zaliczce alimentacyjnej, uwzględniając w całości złożony przez zainteresowaną wniosek o przyznanie świadczenia. Odwołanie od powyższej decyzji złożył B. O., ojciec uprawnionej do przyznanego świadczenia S. O.. Wyrażając niezadowolenie z otrzymanej decyzji, wniósł o jej uchylenie. Wskazując, że pozostaje bez jakiegokolwiek dochodu, a jego [...] letnia córka, jako osoba pełnoletnia, może sama zadbać o własne środki utrzymania, wytknął, że zobowiązanie go do alimentów, jest w takiej sytuacji, w jego odczuciu sprzeczne z "zasadami etyki" i "podstawowej przyzwoitości". Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., na mocy art. 138 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 7 i art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. Nr 86, poz. 732 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji wyjaśniło, że argumenty odwołującego się w świetle obowiązującego prawa nie są zasadne, gdyż nie znajdują w nim merytorycznego uzasadnienia. Przywołując odpowiednie przepisy powołanej powyżej ustawy (art.7 i art. 8) oraz art. 3 pkt 13 ustawy o świadczeniach rodzinnych, Kolegium potwierdziło uprawnienia S. O. do przedmiotowej zaliczki alimentacyjnej, co wobec charakteru świadczenia (związanego przepisem prawa) skutkować musiało pozytywną decyzją dla zainteresowanej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożył B. O.. Zarzucając kwestionowanej decyzji brak obiektywizmu oraz nie uwzględnienie przez organ odwoławczy ponoszonych argumentów, wniósł o uchylenie przedmiotowej decyzji. Wskazując na wysokość przyznanej zaliczki ([...] zł) oraz fakt pozostawania bez pracy i środków na utrzymanie, stwierdził, że decyzja ta pozostaje w jego przypadku fikcją prawną. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymało swoje stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Ponowie wyjaśniło, że decyzja w sprawie przyznania zaliczki alimentacyjnej nie jest decyzją uznaniową, co wobec spełniania przez zainteresowaną S. O. wszystkich warunków do jej uzyskania, skutkować musiało przyznaniem świadczenia, gdyż organ związany był w tym zakresie obowiązującymi przepisami prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 powołanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania administracyjnego. Przeprowadzając zatem ocenę zaskarżonej decyzji co do jej zgodności z prawem zarówno materialnym jak i procesowym, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja zapadła bez dostatecznego wyjaśnienia sprawy do ostatecznego rozstrzygnięcia (art. 7, 77 ( 1 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, analizy wymaga przede wszystkim problem formalnoprawny, a mianowicie ustalenie czy skarżącemu przysługuje w niniejszej sprawie status strony. Należy bowiem przede wszystkim zwrócić uwagę na fakt, iż w obowiązującym stanie prawnym - prawo wniesienia odwołania od decyzji posiada każdy podmiot, który posiada interes prawny (art. 127 Kodeksu postępowania administracyjnego) – czyli jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 tego Kodeksu. Zgodnie z treścią przywołanego artykułu – stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym więc czy określony podmiot będzie stroną postępowania decyduje interes (obowiązek) prawny. Pojęcie to oznacza interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo, oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego. Interes musi być osobisty, własny, indywidualny a także konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić. Powinien istnieć związek między interesem prawnym a postępowaniem administracyjnym, bowiem postępowanie "dotyczy" interesu prawnego danego podmiotu. Postępowanie dotyczy interesu prawnego danego podmiotu w tym sensie, że w wyniku takiego postępowania zostaje podjęta decyzja rozstrzygająca o jego prawach i obowiązkach. W orzecznictwie podkreśla się także fakt, iż stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między konkretną normą prawa administracyjnego materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Jeżeli natomiast akt stosowania danej normy prawnej nie wywiera wpływu na sferę sytuacji danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym strony, a co za tym idzie - o statusie strony we postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej. Zasadnicze zatem znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy miało ustalenie jaki w toczącym się postępowaniu status posiadał skarżący. W ocenie składu orzekającego rozpatrujący złożone odwołanie organ odwoławczy rozpatrzył je nie analizując czy odwołujący – B. O. posiada status strony toczącego się postępowania w sprawie przyznania zaliczki alimentacyjnej. Niewątpliwie przywołane przez odwołującego się argumenty świadczą o istniejącym interesie B. O. faktyczny, jednakże ten fakt nie może potwierdzać jego interesu prawnego. Wskazać bowiem należy, że przymiot strony będzie przysługiwał stronie, która swoje prawa może wywieść z konkretnego przepisu prawa materialnego. Jak wynika natomiast z przedłożonych materiałów organ odwoławczy .nie przeprowadził w tym zakresie żadnego postępowania wyjaśniającego. W ocenie Sądu, brak wyjaśnienia podniesionego powyżej problemu nie pozwala jednoznacznie ustalić, czy B. O. jest stroną toczącego się postępowania i czy przysługuje mu wobec powyższego prawo złożenia odwołania w niniejszej sprawie. Naruszone zostały w ten sposób podstawowe zasady postępowania administracyjnego wyrażone w art. 7 czy art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którymi organy administracji publicznej w toku postępowania stoją na straży praworządności i podejmują wszelki kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art.7) oraz obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę obywateli. Zatem organ odwoławczy w ramach ponownego postępowania powinien uzupełnić postępowanie we wskazanym wyżej kierunku i dopiero wydać decyzję administracyjną w sprawie odpowiadającą kryterium art. 107 ( 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, zaskarżoną decyzję należało uchylić na podstawie art. 145 ( 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)