IV SA/Gl 336/09
WyrokWSA w Gliwicach2009-12-09
Skład orzekający: Sędzia NSA Tadeusz Michalik, Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik, Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zaliczki alimentacyjnej za okres, w którym postępowanie egzekucyjne przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu zamieszkującemu za granicą zostało odrzucone jako niedopuszczalne, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odrzucenie wniosku o egzekucję alimentów przez zagraniczny sąd z powodu niedopuszczalności stanowi wystarczającą podstawę do stwierdzenia bezskuteczności egzekucji i uprawnia do przyznania zaliczki alimentacyjnej. Organy administracji publicznej naruszyły prawo, odmawiając przyznania świadczenia w takiej sytuacji, zwłaszcza ignorując wcześniejsze wiążące wskazania sądu administracyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zaliczki alimentacyjnej dla K.M. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po tym, jak Prezydent Miasta J. pierwotnie przyznał, a następnie odmówił przyznania świadczenia. Odmowa wynikała z faktu, że wniosek o egzekucję alimentów złożony przez matkę dziecka (A.M.) do włoskiego sądu został odrzucony jako niedopuszczalny, co organy uznały za brak podstaw do przyznania zaliczki. Skarżąca kwestionowała tę interpretację, wskazując na wcześniejsze orzeczenie WSA w Gliwicach, które nakazywało przyznanie świadczenia w podobnych okolicznościach.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant st. ref. Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2009r. sprawy ze skargi K.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej uchyla zaskarżoną decyzję
Prezydent Miasta J. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 7 ust. 1 w związku z art. 2 pkt 5, art. 7 ust. 2, art. 8 ust. 1 pkt 1 ust. 2 pkt 1 i art. 10 ust. 1 lit. "a", ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej ( Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego przyznał A.M. zaliczkę alimentacyjną dla osoby uprawnionej K.M. w kwocie [...] zł na okres od 1 września 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r. W uzasadnieniu decyzji organ ten wskazał, że strona spełnia wymogi do otrzymania przedmiotowej formy wsparcia.
Odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wniosła A.M., która wyraziła swoje niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia i wystąpiła o przyznanie zaliczki w wysokości [...] zł.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...]r. wydaną na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W motywach rozstrzygnięcia przedstawiło wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie stwierdziło, że z przedłożonych akt nie wynika, czy strona spełnia wymogi do otrzymania przedmiotowej zaliczki. W ramach ponownie prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji miał uzyskać zaświadczenie, które odpowiadałoby wymogom wynikającym z przepisów prawa.
Prezydent Miasta J. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 10 ust. 1 lit. "a", ust. 5 pkt 2 lit. "a" ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej ( Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił A.M. przyznania zaliczki alimentacyjnej dla K.M. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podał, że z zaświadczenia Prezesa Sądu Okręgowego w K. wynika, że Sąd Apelacyjny w R. odrzucił wniosek A.M. uznając go za niedopuszczalny i w związku z tym, nie jest możliwe przeprowadzenie egzekucji alimentów na rzecz małoletniego K.M. przeciwko A.C., co powoduje, że należało orzec o odmowie przyznania zaliczki alimentacyjnej.
Odwołanie od tej decyzji wniosła A.M., która wyraziła swoje niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia. W motywach odwołania zarzuciła organowi pierwszej instancji obrazę przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 2 pkt 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej przez błędną wykładnię pojęcia "bezskuteczności egzekucji", w sytuacji, gdy dłużnik alimentacyjny przebywa poza granicami kraju oraz art. 10 ust. 1a i 1 b oraz ust. 5 wyżej wymienionej ustawy przez uznanie, iż informacja sądu okręgowego o niemożności prowadzenia egzekucji świadczeń alimentacyjnych za granicą tj. informacja o stanie egzekucji stanowi negatywną przesłankę przyznania zaliczki alimentacyjnej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia przedstawiono wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przystąpił do analizy sytuacji faktycznej i prawnej występującej w tej sprawie. W ramach analizy sytuacji faktycznej organ ten wskazał, iż strona na żądanie organu pierwszej instancji uzupełniła wniosek o zaświadczenie wystawione przez Wiceprezesa Sądu Okręgowego w K. z dnia [...]r. W zaświadczeniu tym podano, że A.M. [...]r. podpisała wniosek o egzekucję alimentów w trybie umowy między Polską a Włochami o pomocy sądowej oraz o uznawaniu i wykonywaniu wyroków w sprawach cywilnych, podpisanej w Warszawie 28 kwietnia 1982 r. na rzecz małoletniego K.M. przeciwko jego ojcu A.C. Wniosek ten został przekazany przez Sąd Rejonowy w J. za pośrednictwem Ministerstwa Sprawiedliwości do Ministerstwa Sprawiedliwości Republiki Włoskiej. Postanowieniem z dnia [...]r. [...] Sąd Apelacyjny w R. odrzucił wniosek A.M. uznając go za niedopuszczalny. W związku z tym nie jest możliwe przeprowadzenie egzekucji alimentów na rzecz małoletniego K.M. przeciwko A.C. Po przedstawieniu stanu faktycznego w dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy przedstawił stan normatywny w sprawie, a w szczególności wymogi jakie musi spełniać osoba ubiegająca się o zaliczkę alimentacyjną. W następstwie przywołania wskazanych przepisów organ odwoławczy doszedł do przekonania, że warunkiem koniecznym do przyznania osobie uprawnionej prawa do zaliczki alimentacyjnej jest prowadzenie postępowania egzekucyjnego należności z tytułu świadczeń alimentacyjnych, w wyniku którego nie wyegzekwowano należności za okres trzech ostatnich miesięcy. Dokonując zestawienia stanu normatywnego i faktycznego w sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uznało, że w okolicznościach sprawy nie można stwierdzić, że egzekucja świadczeń alimentacyjnych za okres trzech ostatnich miesięcy jest bezskuteczna. Jak wynika bowiem z akt sprawy Sąd Apelacyjny w R. odrzucił wniosek A.M. jako niedopuszczalny. W tej sytuacji nie jest możliwe przeprowadzenie egzekucji alimentów na rzecz K.M., a to oznacza, że postępowanie egzekucyjne przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu w ogóle się nie toczy. Zdaniem organu odwoławczego nie jest tożsama z bezskutecznością egzekucji jej niedopuszczalność na terenie kraju pobytu dłużnika alimentacyjnego stwierdzona przez zagraniczny organ, gdyż w przypadku niedopuszczalności egzekucji ona nie jest w ogóle prowadzona, natomiast bezskuteczność egzekucji oznacza, że w wyniku jej prowadzenia nie wyegzekwowano należności.
Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się A.M., która wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej domagała się uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. jako wydanej przedwcześnie i wydanej przed wyjaśnieniem całokształtu okoliczności faktycznych w sprawie. Ponadto zarzuciła organowi nadinterpretację pojęcia bezskuteczność egzekucji, przyjęcie błędnego założenia, że znajdująca się w aktach sprawy informacja Sądu Okręgowego w K. z dnia [...]r. o braku możliwości wszczęcia postępowania egzekucyjnego względem dłużnika alimentacyjnego stanowi negatywną przesłankę przyznania zaliczki alimentacyjnej oraz błędne przeprowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie poprzez brak wezwania skarżącej do przedłożenia aktualnego zaświadczenia właściwego sądu okręgowego o stanie egzekucji należności alimentacyjnych względem zobowiązanego do ich łożenia. Dodatkowo skarżąca domagała się przyznania uprawnionemu K.M. prawa do zaliczki alimentacyjnej w wysokości odpowiadającej wnioskowi z dnia [...]r.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie i nie znalazło podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska oraz powtórzyło argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 15 lutego
2008 r. sygn. akt IV SA/Gl 840/07 uwzględnił wniesioną skargę i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. W motywach tego wyroku Sąd w pierwszej kolejności przywołał stan normatywny obowiązujący w sprawie, a następnie przypomniał podstawowe fakty z zakresu stanu faktycznego. Zdaniem Sądu stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. sprowadzające się do uznania, że postępowanie egzekucyjne przeciwko dłużnikowi się nie toczy nie znajduje oparcia w treści zaświadczenia wystawionego przez Sąd Okręgowy w K., które nie wskazuje, że procedura egzekucyjna nie została uruchomiona. Z treści zaświadczenia wynika, że skarżąca złożyła wniosek do sądu o egzekucję alimentów, zatem dokonała czynności niezbędnej dla uruchomienia procedury zmierzającej do wyegzekwowania świadczeń alimentacyjnych od ojca dziecka. Nadto Sąd w przedmiotowym zaświadczeniu stwierdził, że z uwagi na postanowienie Sądu Apelacyjnego w R. nie jest możliwe prowadzenie egzekucji alimentów na rzecz uprawnionego. Przyjęta przez organ odwoławczy interpretacja stosownych przepisów zdaniem Sądu nie jest trafna i zgodna z istotą ustawy prawo o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Z przedmiotowego zaświadczenia zdaniem Sądu wynika jedynie, że w zaistniałej sytuacji faktycznej nie ma możliwości skutecznego wyegzekwowania alimentów. Tutejszy Sąd nie podzielił twierdzeń organu odwoławczego, iż warunkiem przyznania zaliczki jest prowadzenie egzekucji, ponieważ rozpatrywana sprawa uwidacznia, że mogą wystąpić przypadki, gdy uruchomienie postępowania egzekucyjnego z przyczyn niezależnych od osoby uprawnionej nie jest możliwe, a okoliczność ta znajduje potwierdzenie nie w oświadczeniu osoby zainteresowanej lecz pochodzi od uprawnionego do tego organu państwa, który stwierdza, że nie jest możliwe uruchomienie takiego postępowania. Oznacza to, że w takim przypadku zachodzi nie tylko bezskuteczność samej egzekucji, ale bezskuteczność możliwości dochodzenia na drodze prawnej wyegzekwowania wyroku sądu powszechnego.
Prezydent Miasta J. decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 41 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy uprawnionym do alimentów ( Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm.) art. 2 pkt 1 i art. 7 ust. 1 w związku z art. 2 pkt 5, art. 7 ust. 2, art. 8 ust. 1 pkt 1 ust. 2 pkt 1 i art. 10 ust. 1 lit. "a", ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej ( Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.) odmówił K.M. przyznania zaliczki alimentacyjnej na okres od 1 września 2006 r. do 31 marca
2007 r. i przyznał zaliczkę alimentacyjną w kwocie [...] zł miesięcznie na okres od 1 kwietnia 2007 do 31 sierpnia 2007 r. W uzasadnieniu decyzji organ ten przedstawił wpierw sytuację faktyczną, która występuje w sprawie, a następnie przybliżył przepisy regulujące zasady przyznawania zaliczki alimentacyjnej, oraz stwierdził, że przyznaje zaliczkę alimentacyjną począwszy od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek do Sądu Okręgowego w K. o wykonanie wyroku ustalającego prawo do świadczeń alimentacyjnych, w państwie zamieszkania dłużnika alimentacyjnego, czyli od kwietnia 2007 r.
Z decyzją tą nie zgodził się K.M., który wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. W odwołaniu tym wystąpił o przyznanie mu zaliczki alimentacyjnej na cały okres zaliczkowy w kwocie [...] zł. W motywach odwołania skoncentrował się jedynie na wysokości żądanego świadczenia i uznał, że z uwagi na to, że dochód w rodzinie nie przekraczał kryterium uprawniającego do otrzymania zaliczki alimentacyjnej, przysługuje mu podwyższona kwota zaliczki. W tym zakresie odwołał się do postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 października 2008 r. oraz wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i odmówiło przyznania K.M. zaliczki alimentacyjnej w okresie od 1 września 2006 r. do 31 marca 2007 r. i przyznało wyżej wymienionemu zaliczkę alimentacyjną na okres od 1 kwietnia 2007 r. do 31 sierpnia 2007 r. w wysokości [...] zł. miesięcznie. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wpierw przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie odwołał się do zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie. Organ ten ustalił, że A.M. dopiero [...]r. wystąpiła do Sądu Okręgowego w K. z wnioskiem o egzekucję alimentów w trybie Konwencji o dochodzeniu roszczeń alimentacyjnych za granicą sporządzonej w Nowym Jorku 20 czerwca 1956 r. Organ pierwszej instancji rozpatrując wniosek strony o przyznanie zaliczki nie wezwał jej bezpośrednio po złożeniu wniosku o dostarczenie informacji sądu okręgowego o stanie egzekucji lub zaświadczenia zagranicznej instytucji egzekucyjnej o stanie egzekucji świadczeń alimentacyjnych, a tym samym do uzupełnienia braku formalnego wniosku. W ten sposób organ pierwszej instancji rażąco naruszył przepisy prawa, ponieważ w takiej sytuacji organ ten zobowiązany był wezwać stronę do złożenia wymaganych dokumentów w określonym terminie. Jednakże organ odwoławczy uznał, że jest związany treścią art. 10 ust. 1b ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej i skoro strona w dniu [...]r. złożyła wniosek do Sądu Okręgowego w K. to nie można przyznać jej świadczenia za okres wcześniejszy. Jednocześnie organ poinformował stronę, że jeżeli uważa, iż nie otrzymała zaliczki z winy organu administracji to winna wystąpić na drogę postępowania przed sądem powszechnym z roszczeniem odszkodowawczym. Nadto organ odwoławczy podzielił argumentację strony, gdy idzie o wysokość przysługującej jej zaliczki od kwietnia 2007 r. i w tym zakresie orzekł przyznać ją w wysokości [...] zł.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach K.M. wystąpił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o przyznanie zaliczki alimentacyjnej w okresie od 1 września 2006 r. do 31 marca 2007 r. i zarzucił zaskarżonej decyzji w części, w której odmówiono mu przyznania zaliczki alimentacyjnej naruszenie art. 10 ust. 5 pkt 2a ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, jak również art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego. Nadto zarzucił organowi temu błędne przeprowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie poprzez brak wezwania skarżącego do przedłożenia aktualnego zaświadczenia właściwego sądu okręgowego o stanie egzekucji należności alimentacyjnych względem zobowiązanego do ich łożenia. W motywach skargi skarżący podniósł, iż w następstwie zaniechań ze strony organów administracji nie otrzymał należnego mu świadczenia. Nadto skarżący zaznaczył, że organ pierwszej instancji wbrew postanowieniom prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 lutego 2008 r. pierwotnie odmówił wydania decyzji administracyjnej w sprawie, a następnie takową decyzję wydał, jednakże bardzo krzywdzącą dla skarżącego, a z kolei organ odwoławczy w sposób wybiórczy stosuje przepisy ustawy prawo o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, ponieważ z jednej strony dostrzega naruszenie art. 10 ust. 5 pkt 2a, a z drugiej strony stosuje treść art. 10 ust. 1b, pomijając stanowisko tutejszego Sądu wyrażone w wyroku z dnia 15 lutego 2008 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269) wykazała, ze zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom prawa. Stosownie do postanowień art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie zwrócić uwagę na treść art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tym przepisem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przypomnienie wskazanego przepisu jest o tyle istotne, że w rozpatrywanej sprawie tutejszy Sąd wyrokiem z dnia 15 lutego 2008 r. sygn. akt IV SA/Gl 840/07 już się wypowiedział i wskazał w jaki sposób organy administracji mają postępować w ramach ponownie prowadzonego postępowania. Oznacza to, że wskazania zamieszczone w powyższym wyroku są dla organów administracji publicznej wiążące i organy te obowiązane są się nimi kierować nawet wówczas, gdy pozostają w pewnej opozycji do obowiązujących przepisów. Organ, który ma zastrzeżenia do zapadłego wyroku dysponuje instrumentem prawnym przy pomocy którego może domagać się jego weryfikacji. Skoro w rozpatrywanej sprawie z takiej możliwości nie skorzystał, to tym samym zobowiązany był postępować zgodnie ze wskazaniami w nim zamieszczonymi. Ze wskazanego obowiązku organy administracji zwolnione byłyby jedynie wówczas, gdyby zmianie uległ stan normatywny w sprawie względnie ujawniły się w sprawie nowe okoliczności, które wpłynęłyby w sposób radykalny na zmianę interpretacji obowiązujących przepisów prawa. W tej sytuacji należy rozważyć, czy w rozpatrywanej sprawie taka sytuacja zaistniała. Stan normatywny w sprawie od dnia wydania wyroku przez tutejszy Sąd w dniu 15 lutego 2008 r. nie uległ zmianie, natomiast w zakresie stanu faktycznego także żadne zmiany nie wystąpiły. Za taką zmianę nie można uznać wniosku A.M. z dnia [...]r. skierowanego do Sądu Okręgowego w K., ponieważ istnienie wskazanego wniosku zostało ujawnione w zaświadczeniu Prezesa Sądu Okręgowego w K. z dnia [...]r. i związane było z ubieganiem się przez skarżącego o przyznanie zaliczki alimentacyjnej na kolejny okres zaliczkowy. Jednocześnie wskazana informacja znana była organom administracji znacznie wcześniej niż zapadł wyrok tutejszego Sądu. Nadto co posiada znaczenie dla niniejszej sprawy sytuacja faktyczna, która występowała w okresie zasiłkowym trwającym od 1 września 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r. uprawniała skarżącego do otrzymania wnioskowanego świadczenia i okoliczność ta została w sposób jednoznaczny stwierdzona w wyroku z dnia 15 lutego 2008 r. W świetle poczynionych ustaleń nie można uznać, że w sprawie tej zmianie uległ stan faktyczny, który zezwalałby na odstąpienie od wskazań zamieszczonych w wyroku tutejszego Sądu. Zatem organy administracji stosownie do postanowień przywołanego powyżej wyroku zobowiązane były do podejmowania działań zgodnie ze wskazaniami w nim zamieszczonymi. Odstępstwo od tych wskazań stanowi naruszenie prawa uzasadniające uwzględnienie wniesionej skargi. Zgodnie z naprowadzeniami sformułowanymi w tym wyroku zaświadczenie, które przedłożyła A.M. z dnia [...]r. wystawione przez Sąd Okręgowy w K. stanowiło wystarczający dowód tego, że bezskuteczna jest egzekucja należności alimentacyjnych względem dłużnika zamieszkałego poza granicami kraju. Okoliczność ta posiada istotne znaczenie w kontekście okresu zasiłkowego rozpoczętego 1 września 2006 r., ponieważ stanowi wystarczającą podstawę ubiegania się o przyznanie zaliczki alimentacyjnej. W tej sytuacji wyczerpany został warunek przewidziany treścią art. 10 ust. 1a ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej dotyczący przedłożenia informacji sądu okręgowego o stanie egzekucji.
Przedstawione powyżej rozważania pozwalają na odniesienie się do zagadnienia poruszonego przez organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, a związany z treścią art. 10 ust. 1b wyżej wymienionej ustawy. Zgodnie z tym przepisem przedmiotowe świadczenie przysługuje od miesiąca złożenia wniosku do sądu okręgowego o wykonanie wyroku, ustalającego prawo do świadczeń alimentacyjnych, w państwie zamieszkania dłużnika alimentacyjnego. Przywołany przepis stał się powodem wydania przez organy administracji decyzji odmawiającej przyznania zaliczki alimentacyjnej za okres od 1 września 2006 r. do 31 marca 2007 r., ponieważ taki wniosek do Sądu Okręgowego w K. wpłynął dopiero w dniu [...] kwietnia 2007 r. Z jednej strony stanowisko organów administracji faktycznie znajduje umocowanie w treści przywołanego powyżej przepisu, jednakże z drugiej strony pomija inne unormowania prawne, które w tym zakresie powinny być wzięte pod uwagę. W szczególności organy administracji pominęły treść art. 10 ust. 5 pkt 2a w związku z treścią § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne ( Dz. U. Nr 105, poz. 881) zgodnie z którymi, jeżeli wnioskodawca złoży wniosek bez wymaganych dokumentów, to wówczas podmiot realizujący zaliczkę przyjmuje wniosek i wyznacza termin nie krótszy niż 14 dni i nie dłuższy niż 30 dni na uzupełnienie brakujących dokumentów. W rozpatrywanej sprawie jak A.M. złożyła wniosek o przyznanie zaliczki organ pierwszej instancji w dniu [...] września 2006 r. nie domagał się od niej żadnych dodatkowych dokumentów, lecz przyznał jej decyzją z dnia [...]r. zaliczkę w kwocie podstawowej. Strona wniosła odwołanie jedynie z uwagi na to, że uważała, iż zaliczka ta powinna być przyznana w kwocie podwyższonej wynoszącej [...] zł. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia dostrzegł, iż organ pierwszej instancji przyznał stronie świadczenie bez wymaganego zaświadczenia sądu okręgowego i w ramach ponownie prowadzonego postępowania nakazał uzupełnić brakujące dokumenty.
Z tego też powodu organ pierwszej instancji zwrócił się do A.M. pismem z dnia [...]r. o uzupełnienie wniosku o brakujące zaświadczenie i pouczył, że nie dostarczenie go w terminie 14 dni spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. A.M. z tego zobowiązania wywiązała się, ponieważ przedłożyła zaświadczenie o stanie egzekucji z dnia [...]r. wystawione przez Sąd Okręgowy w K. Dla organów administracji obu instancji zaświadczenie to stało się podstawą odmowy przyznania zaliczki alimentacyjnej z powodu tego, że egzekucja należności alimentacyjnych wobec dłużnika zamieszkałego poza granicami kraju nie jest prowadzona, natomiast nie z powodu tego, że dokument ten zawiera inne wady. Jak zostało to powyżej zaznaczone tutejszy Sąd w wyroku z dnia 15 lutego 2008 r. odmiennie niż organy administracji uznał, że egzekucja jest bezskuteczna. Zatem uznać należy, że A.M. dopełniła obowiązek na nią nałożony, a tym samym odpadła przyczyna odmowy przyznania przedmiotowej zaliczki alimentacyjnej.
Na marginesie powyższych rozważań przyjdzie zwrócić uwagę organowi odwoławczemu, że stosownie do postanowień art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej obowiązany jest prowadzić postępowanie administracyjne w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów państwa, a po myśli art.9 tego Kodeksu obowiązany jest do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków. W rozpatrywanej sprawie organy obu instancji dopuściły się naruszenia wskazanych przepisów, ponieważ nie informowały w sposób należyty strony o jej prawach i obowiązkach, jak również nie wskazywały na konsekwencje działań, które będzie podejmowała. Przykładem takiej sytuacji jest z jednej strony zobowiązanie A.M. do przedłożenia przewidzianego prawem zaświadczenia prezesa sądu okręgowego i A.M. takie zaświadczenie z [...]r. przedłożyła, a z drugiej strony wyżej wymieniona uruchomiła inny tryb dochodzenia należności alimentacyjnej od osoby zobowiązanej zamieszkującej poza granicami kraju. Także w ramach drugiego trybu uruchomienia postępowania przeciwko osobie zobowiązanej do świadczeń alimentacyjnych uzyskała dokument potwierdzający bezskuteczność prowadzonej egzekucji. Zatem oba tryby dochodzenia należnych świadczeń alimentacyjnych na rzecz K.M. od osoby zamieszkującej poza granicami kraju dały analogiczny rezultat, w tej sytuacji nie ma podstaw prawnych do różnicowania podejmowanych rozstrzygnięć, a dokonane rozróżnienie skutkuje jedynie naruszeniem treści przywołanego art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, jak również wyczerpuje przesłankę naruszenia innych przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik postępowania przewidzianą treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W ramach ponownie prowadzonego postępowania organ odwoławczy kierując się wskazaniami zamieszczonymi w pierwszej kolejności w wyroku tutejszego Sądu z dnia 15 lutego 2008 r. oraz naprowadzeniami zamieszczonymi w niniejszym wyroku podejmie stosowne rozstrzygnięcie, które będzie odpowiadało istocie i celowi instytucji, jaką jest zaliczka alimentacyjna.
Sąd nie orzekał o wykonalności zaskarżonej decyzji, po myśli art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ponieważ mocą tej decyzji organy administracji uchyliły decyzję organu pierwszej instancji o przyznaniu zasiłku rodzinnego, jednakże zarazem przyznały skarżącemu świadczenie na okres od 1 kwietnia 2007 r. do 31 sierpnia 2007 r., a z uwagi na to, że okres zasiłkowy, którego przedmiotowa decyzja dotyczy już minął, zatem rozstrzygnięcie to nie wpływa na sytuację prawną skarżącego.
Wobec powyższego stosownie do postanowień art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.
su.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło