IV SA/Gl 337/08
PostanowienieWSA w Gliwicach2009-01-08
Skład orzekający: Beata Kalaga - Gajewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący w sprawie dotyczącej zasiłku celowego, który z mocy prawa jest zwolniony z kosztów sądowych, powinien uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego utrzymania?Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku celowego jest bezprzedmiotowe, ponieważ skarżący korzysta z takiego zwolnienia z mocy prawa na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a PPSA. Wniosek o ustanowienie adwokata powinien zostać uwzględniony, jeśli skarżący wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania, co zostało stwierdzone na podstawie analizy jego sytuacji majątkowej i dochodów z pomocy społecznej.Stan faktyczny
Skarżący W.D. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w przedmiocie zasiłku celowego. Zwrócił się również o przyznanie prawa pomocy, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy z powodu niewystarczających oświadczeń majątkowych, jednak skarżący nie uzupełnił wniosku. Wcześniejszym wyrokiem Sąd oddalił skargę skarżącego.Rozstrzygnięcie
1. umorzył postępowanie w kwestii wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jako bezprzedmiotowe; 2. ustanowił adwokata dla skarżącego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska, , po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata postanawia: 1. umorzyć postępowanie w kwestii wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jako bezprzedmiotowe; 2. ustanowić adwokata dla skarżącego.
Wyrokiem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę W.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego.
Wnioskiem z [...]r. skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy, obejmującym żądanie zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Równocześnie wnioskujący oświadczył, iż gospodaruje samotnie i nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości, poza mieszkaniem o powierzchni [...] m2. Miesięczny dochód W.D. został określony w treści wniosku na kwotę [...] zł.
Z uwagi na fakt, że zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, Sąd wezwał go do uzupełnienia wskazanego wniosku o dodatkowe oświadczenia i dokumenty dotyczące osiąganych przychodów oraz ponoszonych wydatków, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o dane zawarte we wniosku.
W zakreślonym terminie skarżący nie uzupełnił wniosku o żądane informacje.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Stosownie przy tym do art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym (obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) bądź w zakresie częściowym (obejmującym tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego).
W tym miejscu należy zaznaczyć, że skarga w niniejszej sprawie złożona została na decyzję wydaną w przedmiocie zasiłku celowego, który jest świadczeniem podlegającym uregulowaniom ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Zgodnie zaś z art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Wnioskujący korzysta więc w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa a w rezultacie postępowanie w kwestii zwolnienia go od rzeczonych kosztów jest bezprzedmiotowe i z tego powodu należało je umorzyć działając na podstawie art. 161 §1 pkt 3 i §2 p.p.s.a.
Rozpoznając natomiast wniosek W.D. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika należało mieć na uwadze treść art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.
Z brzmienia tego przepisu wynika, że przesłanką warunkującą przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym jest wykazanie przez nią, iż nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ocena stanu majątkowego i sytuacji życiowej skarżącego doprowadziła do konkluzji, że przedstawiony wyżej wymóg został w sprawie zachowany. Z oświadczeń zawartych we wniosku oraz analizy akt administracyjnych wynika bowiem, że nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku zaś jedynym źródłem utrzymania są dla niego świadczenia otrzymywane w ramach pomocy społecznej (vide dołączony do akt administracyjnych kwestionariusz wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu [...]r. oraz dane zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji).
W tym stanie rzeczy nie budzi wątpliwości, że koszty związane z udziałem w sprawie fachowego pełnomocnika przekraczają możliwości płatnicze wnioskodawcy i dlatego działając na podstawie przywołanego art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. ustanowiono dla niego adwokata.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło