IV SA/Gl 338/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Protokolant sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2007 r. sprawy ze skargi K.G. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję Decyzją nr [...] z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t. jedn. Dz.U. z 2006, Nr 122, poz. 851 ze zm.) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w J. orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u K. G. choroby zawodowej, w postaci [...] spowodowanej nadmiernym [...], wymienionej w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115). W uzasadnieniu wskazał, że przedmiotowe rozstrzygnięcie oparte zostało na orzeczeniu lekarskim z dnia [...] r. nr [...] Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. oraz orzeczeniu nr [...] z dnia [...] 2006 r. Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., z których wynikało, że u K. G. nie stwierdzono w [...] zmian patologicznych w postaci [...], wtórnych zmian [...] oraz [...] z [...] i [...], wymienionych w pozycji 15 punkt 1-3 powołanego wykazu chorób zawodowych. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny stwierdził, że pomimo potwierdzonego faktu pracy w narażeniu na czynnik szkodliwy w postaci nadmiernego [...] w latach zatrudnienia od [...] r. do [...] jako [...] w kolejnych [...] w pełnym wymiarze czasu pracy, a zatem pomimo udokumentowanego narażenia zawodowego, nie znalazł podstaw do stwierdzenia u zainteresowanej K. G. zawodowej etiologii choroby [...]. Dodał, że dla orzeczenia choroby zawodowej nie został spełniony drugi podstawowy warunek, a mianowicie nie została rozpoznana choroba zawodowa przez kompetentne, wskazane w przepisie medyczne jednostki diagnostyczne. W odwołaniu od powyższej decyzji K. G. podniosła, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji. Wskazując na długoletnie wykonywanie zawodu [...], podkreśliła, że dokuczające jej dolegliwości polegające na zmianach w [...] wywołane zostały właśnie długoletnią pracą zawodową. Decyzją z dnia [...] r., Nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. na podstawie art. 138 §1 pkt 1 Kodeku postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podniósł, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest rozpoznania przez kompetentną placówkę diagnostyczną służby zdrowia schorzenia jako choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (...) oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a stwierdzoną chorobą, tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy w związku z wykonywanym zawodem. Organ odwoławczy w całości podzielił ustalenia faktyczne dotyczące przebiegu pracy zawodowej odwołującej poczynione przez organ pierwszej instancji i uznał, że zainteresowana pracując na stanowisku [...] w latach od [...] r. do [...], była narażona na wysiłek [...] stwarzający ryzyko przewlekłej choroby [...]. Dodał jednak także, że obie kompetentne placówki diagnostyczne w swych orzeczeniach wykluczyły u odwołującej chorobę zawodową wymienioną w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (...), co wynika z ich uzasadnień. Rozpoznane u niej zmiany chorobowe - [...] i [...] nie przedstawia klinicznie cech organicznej patologii [...] wywołanej nadmiernym wysiłkiem [...]. Wyjaśnił także, że podczas gdy przy rozpoznaniu choroby zawodowej niezmiernie ważne jest narażenie zawodowe, to brak istnienia określonych skutków zdrowotnych tego narażenia takich jak: [...], [...] czy [...] - uniemożliwia rozpoznanie choroby zawodowej. Wobec wyczerpania dwuinstnacyjnego postępowania orzeczniczego, które nie doprowadziło do rozpoznania choroby zawodowej, orzeczono jak powyżej. W skardze K. G., podniosła, iż nie zgadza się z decyzją odmawiającą uznania choroby zawodowej, podkreślając, że jest ona dla niej krzywdząca. Dodała, iż w trakcie [...] -letniej pracy zawodowej była narażona na nadmierny wysiłek [...], w wyniku czego odczuwa dolegliwości. Dlatego też od [....] r. jest pod stałą opieką [...] i [...], przebywała także w tym czasie dwukrotnie na leczeniu sanatoryjnym. Dołączając dokumentację potwierdzającą przebieg leczenia [...] dodała, że zawiera ona rozpoznanie u niej [...]. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie skarżąca podtrzymała zarzuty skargi a nadto dodała, że lekarz u którego stale się leczy, rozpoznał u niej [...], czyli chorobę wymienioną w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę, zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Tylko w przypadku naruszeń prawa, określonych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd może zaskarżoną decyzję uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji publicznej w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik, a ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Dodatkowo w oparciu o art. 134 § 1 cytowanej sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze. Zdaniem Sądu, skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem przeprowadzona sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że została ona wydana z naruszeniem prawa, które to naruszenie w istotny sposób mogło wpłynąć na wynik sprawy, a polegało na niedostatecznym zebraniu materiału dowodowego oraz nie wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, w oparciu o art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, co w konsekwencji mogło doprowadzić do wadliwego zastosowania prawa materialnego. Nadto trzeba zauważyć, że stosownie do treści art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego uzasadnienie decyzji powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, a w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom nie dał wiary i odmówił mocy dowodowej. Zaskarżona decyzja wskazanym wymaganiom nie odpowiada, gdyż jej uzasadnienie nie zawiera rozważań w tym zakresie. Przesłanki materialnoprawne stwierdzenia choroby zawodowej określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz.115), zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie wykazu chorób zawodowych. Stosownie do § 2 ust 1 powołanego wyżej rozporządzenia przez choroby zawodowe należy rozumieć choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanymi dalej "narażeniem zawodowym". Wystąpienie tych przesłanek lub ich brak organ orzekający jest obowiązany ustalić zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia lub braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje właściwy inspektor sanitarny na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz oceny narażenia zawodowego pracownika (§ 8 ust. 1 cytowanego rozporządzenia). Zatem jednym z warunków do wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej jest jej rozpoznanie przez jednostki diagnostyczne, o których mowa w § 5 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych. Kompetencja tych jednostek obejmuje jedynie stwierdzenie stanu chorobowego i jego przyczyn. W rozpoznawanej sprawie postępowanie dotyczyło choroby wymienionej w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych, określonej jako [...] spowodowane nadmiernym wysiłkiem [...], trwającym co najmniej 15 lat. Orzekające w sprawie organy sanitarne przeprowadziły postępowanie epidemiologiczne, w trakcie którego jednoznacznie ustalono, że skarżąca od [...] r. pracowała w warunkach stwarzających potencjalne zagrożenie dla zdrowia- była narażona na wysiłek [...], pracując jako [...] w kolejnych [...]. Należy także zauważyć, iż pomimo potwierdzenia pracy w warunkach stwarzających ryzyko zachorowania, organy sanitarne swoje rozstrzygnięcia oparły m.in. na przedstawionych przez kompetentne medyczne jednostki diagnostyczne orzeczeniach medycznych, wykluczających istnienie choroby zawodowej. Opinie te - Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. z dnia [...] r. oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] r.- zgodnie wskazują, że przeprowadzone badania [...] i [...] nie dały podstaw do stwierdzenia u K. G. choroby zawodowej. Przedłożone orzeczenia lekarskie posiadają krótkie, stwierdzające stan faktyczny uzasadnienia, które w ocenie Sądu nie wyjaśniły wszystkich wątpliwości w sprawie. Przede wszystkim należy zauważyć, że nie zajęto w nich stanowiska co do przedłożonej przez skarżącą dokumentacji medycznej, z jej leczenia w Poradni [...]. Pomimo uwidocznionych w tych kartach chorobowych zapisów wskazujących na zmiany w "[...]" czy "[...]", w żadnym z przedłożonych orzeczeń nie wyjaśniono w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości tego aspektu sprawy. Podkreślić trzeba, że to na organach administracji publicznej orzekających w sprawach chorób zawodowych ciąży obowiązek wyjaśnienia wszystkich wątpliwości występujących w toku prowadzonego postępowania dowodowego, a wydana w oparciu o to postępowanie decyzja winna być zgodna z prawem. Organy te winny pamiętać, jak to już wielokrotnie podkreślano w innych orzeczeniach sądowych w sprawie chorób zawodowych, że orzeczenie lekarskie jest opinią podlegającą ocenie tak jak każdy inny dowód zebrany w toku postępowania. Dlatego organy administracji publicznej mają obowiązek kontrolować, czy wydana opinia wyjaśniła istotne dla sprawy okoliczności wymagające wiedzy specjalistycznej oraz czy opinia ta jest rzeczowo i przekonująco uzasadniona. Wskazać bowiem w tym miejscu należy, iż orzeczenie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, co oznacza, że nie może ono ograniczyć się do ogólnych i gołosłownych stwierdzeń. Powinno natomiast być wszechstronnie uzasadnione i wyjaśniać wątpliwości w sposób przekonujący i dostępny dla stron, organu prowadzącego postępowanie oraz sądu administracyjnego. Zdaniem Sądu uzasadnienia orzeczeń lekarskich w niniejszej sprawie nie spełniają wymogów opinii biegłego w rozumieniu wskazanego powyżej przepisu. Powyższe oznacza więc, że nie mogą one stanowić podstawy rozstrzygnięcia, a organ sanitarny drugiej instancji powinien uzupełnić postępowanie dowodowe we wskazanym kierunku. Mając na uwadze powyższe, zdaniem Sądu, zachodzi konieczność uzupełnienia materiału dowodowego i ponownego jego wnikliwego ocenienia w celu rozpatrzenia sprawy pod kątem wyżej naprowadzonych okoliczności, bowiem zgromadzony w sprawie materiał dowody nie jest wyczerpujący i nie może być podstawą do wydania jednoznacznego rozstrzygnięcia. Tym samym, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja narusza prawo, a w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i 3, art. 80 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i dokonanej w niej wykładni prawa materialnego. Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jako wydaną z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W trakcie ponownego postępowania organ odwoławczy uzupełni postępowanie we wskazanym powyżej kierunku, wyjaśni podniesione wątpliwości. Następnie organ oceni całość materiału dowodowego w sprawie oraz rozważy, czy spełnione są przesłanki do stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącej, w konsekwencji czego wyda decyzję, uzasadniając ją zgodnie z wymogami przepisu art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego.