IV SA/Gl 338/10
PostanowienieWSA w Gliwicach2010-10-04
Skład orzekający: Teresa Kurcyusz - Furmanik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który osiąga niski dochód, ale nie ponosi kosztów związanych z zaspokojeniem swoich podstawowych potrzeb życiowych (ponieważ ponoszą je jego rodzice), może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Skarżący, mimo niskich dochodów, nie może zostać zwolniony od kosztów sądowych, ponieważ jego rodzice ponoszą koszty jego utrzymania, a on sam dysponuje środkami na rachunku bankowym pozwalającymi na pokrycie wpisu sądowego. Konieczność poniesienia kosztów sądowych w tej sytuacji nie stanowi ograniczenia prawa do sądu.Stan faktyczny
Skarżący M.C. złożył skargę na decyzję Prokuratora Okręgowego w C. w przedmiocie informacji publicznej. Wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na niski dochód. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku na urzędowym formularzu, skarżący przedstawił dane dotyczące swoich dochodów i wydatków. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, co skarżący zaskarżył, podnosząc zarzut ograniczenia prawa do sądu.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik, , , po rozpoznaniu w dniu 4 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.C. na decyzję Prokuratora Okręgowego w C. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie informacji publicznej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy
Pismem z dnia [...] M.C. wniósł o zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Prokuratora Okręgowego w C. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie informacji publicznej. Wskazał, iż osiąga dochód miesięczny w wysokości [...] zł.
Pismem z dnia 18 czerwca 2010r. skarżącego wezwano do wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu.
W dniu [...] skarżący złożył przedmiotowy formularz wskazując, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. Podkreślił, iż nie prowadzi gospodarstwa domowego oraz osiąga dochód w wysokości [...] zł miesięcznie. Nie posiada żadnych środków pieniężnych, przedmiotów wartościowych i nieruchomości.
Wezwany do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku pismem z [...] poinformował, iż utrzymuje się z doraźnych zleceń, z których uzyskał odpowiednio [...] zł w roku 2009r., [...] zł w 2008r. i [...] zł w 2007r. Dom, w którym zamieszkuje, stanowi własność rodziców. Skarżący nie ponosi wydatków na czynsz, opłaty za media, środki czystości, leczenie oraz zakup leków. Dochody przeznacza w znacznej części lub w całości na pokrycie wydatków związanych z udziałem w postępowaniach sądowych i prowadzonych przez prokuratorów. Ponadto skarżący w załączniku do wniosku przedłożył wyciąg z rachunku bankowego za okres od maja do sierpnia 2010r oraz kopię zeznania podatkowego za 2009r., z którego wynika, iż osiągnął dochód w wysokości [...] zł.
Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2010r. wydanym przez referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy uznając, iż jego sytuacja finansowa pozwala na pokrycie wpisu od skargi wynoszącego 200 zł.
W sprzeciwie na to postanowienie skarżący podniósł, iż ograniczono jego prawo do sądu. Wskazał, iż osiąga dochód poniżej minimum egzystencji, który dla osoby samotnej wynosił w 2008r. [...] zł. Niski dochód nie pozwala mu na zaspokojenie jakichkolwiek potrzeb.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Instytucja prawa pomocy uregulowana została w treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) zwanej dalej p.p.s.a.
Zgodnie z zawartą tam regulacją prawną skarżącemu przysługuje prawo do domagania się zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych, a także do przyznania profesjonalnej pomocy w postaci adwokata lub radcy prawnego.
Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przysługiwać może stronie, której sytuacja materialna nie pozwala na pokrycie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie lub rodziny.
Skarżący niewątpliwie osiąga niski dochód. Jednakże należy zauważyć, iż nie ponosi on kosztów związanych z zaspokojeniem swoich koniecznych potrzeb życiowych. Rodzice skarżącego, u których zamieszkuje, ponoszą koszty związane z jego utrzymaniem. M.C. wskazał, iż środki pieniężne przeznacza na pokrycie kosztów sądowych wynikających z toczących się postępowań, w których bierze udział. W dniu [...], kiedy doręczono mu wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, posiadał na rachunku bankowym kwotę [...] zł. Te okoliczności wskazują, iż skarżący jest w stanie w pełni pokryć koszty postępowania.
Strona występująca ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego musi liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów sądowych i w związku z tym w sposób racjonalny i oszczędny rozporządzać swymi zasobami.
Sąd może podzielić stanowisko skarżącego, iż jego sytuacja finansowa nie jest sytuacją osoby zamożnej, jednakże pozwala bez popadnięcia w niedostatek spełnić obowiązek wniesienia opłaty od skargi. Konieczność poniesienia kosztów sądowych w sytuacji skarżącego nie jest ograniczeniem jego prawa do sądu.
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 246 § 1 p.p.s.a orzekł jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło