IV SA/Gl 338/10

PostanowienieWSA w Gliwicach2011-10-17

Skład orzekający: Teresa Kurcyusz - Furmanik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która osiąga niskie dochody, ale nie ponosi większości kosztów związanych z zaspokojeniem swoich podstawowych potrzeb życiowych (np. mieszkanie, media, żywność), może zostać zwolniona od kosztów postępowania sądowego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W sytuacji, gdy strona nie ponosi większości kosztów związanych z zaspokojeniem swoich podstawowych potrzeb życiowych, a jej rodzice ponoszą koszty jej utrzymania, nawet przy niskich dochodach, nie można uznać, że spełnione są przesłanki do przyznania prawa pomocy, gdyż jest ona w stanie ponieść koszty postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący M.C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od zażalenia na postanowienie o odmowie wyłączenia sędziego. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na decyzję Prokuratora Okręgowego w C. w przedmiocie informacji publicznej. Skarżący wykazał niskie dochody z tytułu umów o dzieło, ale jednocześnie oświadczył, że nie ponosi większości kosztów utrzymania, gdyż mieszka z rodzicami, którzy ponoszą te koszty. Sąd uznał, że skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik, , , po rozpoznaniu w dniu 17 października 2011r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.C. na decyzję Prokuratora Okręgowego w C. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie informacji publicznej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Pismem z dnia [...] M.C. wniósł o zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 13 grudnia 2010r. oddalającego wniosek o wyłączenie sędziego WSA Teresy Kurcyusz – Furmanik w sprawie z jego skargi na decyzję Prokuratora Okręgowego w C. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie informacji publicznej. Pismem z dnia [...] skarżący został wezwany do wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. W dniu [...] skarżący złożył przedmiotowy formularz wskazując, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. Stwierdził, iż nie posiada majątku ani regularnych dochodów i podał, że w 2010r. średniomiesięcznie uzyskał [...] zł z tytułu zawartych umów o dzieło na tłumaczenia z języka angielskiego. Dodał, że nie prowadzi gospodarstwa domowego z innymi osobami. Wezwany do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku pismem z dnia [...] poinformował, iż jego dochody jako tłumacza udokumentowane są poprzez wpływy na rachunek bankowy. Podkreślił, iż orientacyjna kwota jego miesięcznego utrzymania wynosi około [...] zł, czyli tyle, ile dochody średniomiesięczne w 2010r. M.C. stwierdził, że nie płaci za czynsz i media ani za większą część żywności oraz mieszka z rodzicami. Dodał, iż transport miejski kosztuje go około [...] zł miesięcznie. Dochody przeznacza w znacznej części na pokrycie kosztów przejazdów do dalszych miast, "koniecznych dla udokumentowania działalności grup przestępczych" oraz wydatków biurowych "koniecznych w działalności zmierzającej do obalenia ustroju państwa okupacyjnego i odzyskania niepodległości". Ponadto skarżący w załączniku do wniosku przedłożył wyciąg z rachunku bankowego za okres od czerwca do września 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. osobie fizycznej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym (obejmujące zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego), gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazany przepis art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi regulację wyjątkową w stosunku do ogólnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowego, wyrażonej w art. 199 P.p.s.a. Instytucja prawa pomocy ma natomiast na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które ze względu na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Oznacza to, że przyznanie prawa pomocy ma bardzo ograniczony zakres stosowania i może mieć miejsce tylko w wyjątkowych sytuacjach. M.C. niewątpliwie osiąga niski dochód. Świadczy o tym wyciąg z rachunku bankowego, z którego wynika, iż w czerwcu 2011r. otrzymał z tytułu umowy o dzieło za tłumaczenia kwotę [...] zł, w lipcu kwotę [...] zł, a w sierpniu [...] zł. Jednak oceniając sytuację finansową skarżącego, należy zauważyć, iż nie ponosi on większości kosztów związanych z zaspokojeniem swoich koniecznych potrzeb życiowych. Jak wynika z oświadczenia skarżącego, nie płaci za czynsz i media, a także za większą część środków spożywczych. Rodzice skarżącego, u których zamieszkuje, ponoszą tym samym koszty związane z jego utrzymaniem. M.C. podał, że znaczną część dochodu pochłaniają koszty przejazdów oraz wydatki biurowe. W dniu [...], gdy stronie doręczono wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł, posiadał na rachunku bankowym kwotę [...] zł. Dokonane wypłaty z rachunku nie wskazują, aby środki pieniężne zostały wydatkowane na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych. Uiszczenie tej opłaty jak i pozostałych związanych z postępowaniem mieści się zatem w możliwościach finansowych skarżącego. Wynika z tego, że M.C. nie wykazał, aby spełniał ustawowe przesłanki do przyznania mu praw pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący nie jest osobą zamożną, jednakże prawo pomocy jest kierowane do osób ubogich, które pozbawione są majątku i dochodów. Tymczasem skarżący jest w stanie ponieść pełne koszty postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 246 § 1 P.p.s.a orzekł jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło