IV SA/Gl 338/10
PostanowienieWSA w Gliwicach2012-05-21
Skład orzekający: Sędzia WSA Stanisław Nitecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochody są niskie, ale która nie ponosi większości kosztów związanych z zaspokojeniem swoich podstawowych potrzeb życiowych (np. mieszkania, mediów), może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że skarżący, mimo niskich dochodów, nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść tych kosztów. Skarżący nie ponosił większości kosztów związanych z zaspokojeniem swoich podstawowych potrzeb życiowych, a jego sytuacja finansowa pozwalała na uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej. Jednocześnie sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że skarżący wykazał niemożność poniesienia kosztów profesjonalnego pełnomocnika z wyboru.Stan faktyczny
Skarżący M.C. złożył skargę na decyzję Prokuratora Okręgowego w C. w przedmiocie informacji publicznej, która została odrzucona z powodu nieuiszczenia wpisu. Następnie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika celem złożenia skargi kasacyjnej, a później także o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący przedstawił swoje dochody z umów o dzieło oraz oświadczenia dotyczące wydatków, wskazując na trudną sytuację finansową. Sąd analizował jego dochody i wydatki, w tym fakt, że nie ponosi kosztów utrzymania mieszkania i mediów.Rozstrzygnięcie
1. Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono adwokata dla skarżącego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, , , po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2012r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.C. na decyzję Prokuratora Okręgowego w C. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie informacji publicznej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia: 1. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych; 2. ustanowić adwokata dla skarżącego
Postanowieniem z dnia 13 lutego 2012r. sygn. akt IV SA/Gl 338/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę M.C. na decyzję Prokuratora Okręgowego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie informacji publicznej z powodu nieuiszczenia przez skarżącego wpisu od skargi.
W piśmie z dnia [...] M.C. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika profesjonalnego celem złożenia skargi kasacyjnej. Podkreślił, iż jego dochody w styczniu 2012r. wyniosły około [...] zł.
Pismem z dnia [...] skarżący został wezwany do wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu.
W dniu [...] skarżący złożył przedmiotowy formularz wskazując, iż jego sytuacja finansowa uległa dalszemu pogorszeniu. Stwierdził, iż nie posiada majątku oraz nie uzyskuje dochodu. M.C. dodał, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z innymi osobami. Do wniosku skarżący dołączył skargę na czynności komornika z dnia [...] dotyczącą zajęcia wierzytelności na rachunku bankowym w kwocie około [...] zł. W jej treści wskazał, że jego dochód jako tłumacza wyniósł we wrześniu 2011r. [...] zł, w październiku 2011r. [...] zł, w styczniu 2012r. [...] zł, w lutym 2012r. [...] zł, czyli średniomiesięcznie w ciągu sześciu miesięcy wyniósł [...] zł. Środki te przeznacza na zakup żywności. Skarżący stwierdził, że wydaje miesięcznie [...] zł na transport miejski. M.C. dodał, że nie ponosi kosztów utrzymania mieszkania oraz nie płaci za media. Jego wydatki na leki są sporadyczne oraz nie są udokumentowane. Ponadto skarżący w załączniku do wniosku przedłożył wyciąg z rachunku bankowego za okres od września 2011r. do marca 2012r.
Wezwany do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku pismem z dnia [...] wniósł także o zwolnienie od kosztów sądowych. Poinformował, iż jego dochody jako tłumacza udokumentowane są poprzez wpływy na rachunek bankowy. M.C. podkreślił, że w 2011r. jego miesięczne dochody stanowiły około [...] minimum biologicznego z 2010r, które wynosiło wtedy 929 zł i pokryły koszty żywności. Do pisma skarżący dołączył umowę o dzieło z dnia [...] na kwotę [...] zł netto oraz zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego w T. odrzucające wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W treści tego zażalenia powtórzył, iż jego dochód od września 2011r. do marca 2012r. wyniósł około [...] zł miesięcznie, zaś w kwietniu 2012r. prawie [...] zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast w myśl art. 245 § 3 tej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przepis art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi regulację wyjątkową w stosunku do ogólnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowego, wyrażonej w art. 199 P.p.s.a. Instytucja prawa pomocy ma natomiast na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które ze względu na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Oznacza to, że przyznanie prawa pomocy ma bardzo ograniczony zakres stosowania i może mieć miejsce tylko w wyjątkowych sytuacjach.
Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych był już przedmiotem kontroli sądowej. Składając kolejny wniosek w tym zakresie M.C. nie przedstawił żadnych nowych okoliczności przemawiających za zwolnieniem go od kosztów sądowych. Przechodząc do analizy wniosku należy wskazać, że M.C. niewątpliwie osiąga niski dochód. Jak wynika z przedłożonych przez skarżącego wyciągu z rachunku bankowego, umowy o dzieło oraz jego oświadczeń we wrześniu 2011r. otrzymał on z tytułu umowy o dzieło za tłumaczenia kwotę [...] zł, w październiku kwotę [...] zł, w styczniu 2012r. [...] zł, w lutym [...] zł, a w marcu 2012r. [...] zł. Zdaniem Sądu dokonując oceny sytuacji finansowej skarżącego należy zauważyć, że nie ponosi on większości kosztów związanych z zaspokojeniem swoich koniecznych potrzeb życiowych. Skarżący oświadczył, że nie płaci za czynsz i media. Z dokumentacji zebranej w trakcie wcześniejszych postępowań o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący zamieszkuje z rodzicami, którzy ponoszą tym samym koszty związane z jego utrzymaniem. Dokonane przez skarżącego wypłaty z rachunku bankowego nie wskazują, aby środki pieniężne zostały wydatkowane na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych.
Powyższe wskazuje, iż uiszczenie kosztów związanych z niniejszym postępowaniem, na które składa się w przypadku wniesienia skargi kasacyjnej wpis w kwocie 100 zł mieści się w możliwościach finansowych skarżącego. Jednakże w ocenie Sądu M.C., który nie jest osobą zamożną wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, które przekraczają jego możliwości zarobkowe.
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 246 § 1 P.p.s.a orzekł jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło