IV SA/Gl 34/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik ( spr.) Sędziowie: NSA Adam Mikusiński Wiesław Morys Protokolant stażysta Agnieszka Zygmunt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2005 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych o d d a l a s k a r g ę Decyzją Nr [...] dnia [...] r. wydaną z upoważnienia Prezydenta miasta B. – B. w oparciu o art. 6 pkt 6 lit. a i b w związku z art. 2 ust.1 pkt 2 oraz art.23 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz. U. Nr 58 poz. 514 z 2003r.) uznano W. G. za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku. Przyczyną odmowy przyznania zasiłku było niespełnienie przesłanki ustawowej zawartej w treści art. 23 ust. 1 pkt 2 wskazanej ustawy, bowiem wnioskodawca w okresie [...] miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania pozostając w zatrudnieniu nie odprowadzał składki na Fundusz Pracy. W odwołaniu od powyższej decyzji W. G. wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy przy uwzględnieniu jego wyjątkowej sytuacji. Wyraził gotowość niezwłocznego zapłacenia brakujących składek na Fundusz Pracy i wskazał, iż posiadając [...] letni staż pracy i [...] lat życia będzie miał już wkrótce możliwość skorzystania z innych świadczeń, lecz w chwili obecnej konieczne jest dla niego uzyskanie zasiłku dla bezrobotnych. Wskutek wniesionego odwołania, Wojewoda Ś., po rozpoznaniu sprawy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., w związku z art. 23 ust.1 pkt 1 i 2 lit. "a" ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 58 poz. 514 z późn. zm.) wydał w dniu [...] r. decyzję Nr [...]. Decyzja ta utrzymywała w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji, bowiem Wojewoda Ś. podzielił pogląd Prezydenta Miasta B.– B., co do braku spełnienia przez odwołującego przesłanek określonych w treści art.23 ust. 1 pkt 2 lit.a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W odpowiedzi na stanowisko W. G. zawierające wolę uregulowania na rzecz Funduszu Pracy składki wstecz, organ II instancji powołując się na treść art. 48 ust.1 ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu wywiódł, iż w zakresie uprawnień pracowniczych okresy pracy za granicą zrównane zostały przez ustawodawcę z zatrudnieniem w Polsce wyłącznie w przypadku opłacania składek na Fundusz Pracy, a zgodnie z treścią ust.2 wskazanego art. 48 za okres zatrudnienia za granicą uważa się czas od dnia zawiadomienia właściwego terytorialnie Powiatowego Urzędu Pracy o podjęciu pracy i przystąpienia do płatności składki. Zgodnie zatem ze wskazaną normą prawną, a także z przepisami wykonawczymi wydanymi w ramach delegacji zawartej w treści art. 49 ust. 1 pkt.1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a to rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 grudnia 1998r. w sprawie trybu dokonywania wpłat na Fundusz Pracy przez obywateli polskich zatrudnionych za granicą u pracodawców zagranicznych ( Dz. U. Nr 166 poz. 1214 ) nie zachodzi możliwość opłacenia składki wstecz. Wojewoda wskazał, iż jedyne odstępstwo od wskazanej zasady przewidziane zostało w treści art. 73a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który dotyczy okresów zatrudnienia w byłej Czechosłowackiej Republice Socjalistycznej. Jeżeli zatem, jak mówi art. 48 ust.1 ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu, umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej, a takich umów pomiędzy Polską i [...] brak, udokumentowane okresy zatrudnienia obywateli polskich za granicą u pracodawców zagranicznych zaliczane są do okresów pracy w Polsce w zakresie uprawnień pracowniczych, pod warunkiem opłacania składek na Fundusz Pracy. W. G. skierował od powyższego rozstrzygnięcia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę, w której wskazując na wyjątkowość swojej sytuacji zawarł prośbę o potraktowanie go w sposób elastyczny. Wojewoda Ś. wnosząc w odpowiedzi na skargę postulował jej oddalenie powołując się na przepisy wskazane w uzasadnieniu decyzji będącej przedmiotem skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważy co następuje: W pierwszym rzędzie należy podnieść, że wedle treści art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy te sprawują kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej. W świetle natomiast brzmienia art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ) zwaną dalej p.p.s.a. sądy te badają czy kwestionowana decyzja nie uchybia przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto badają czy organ administracyjny nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością decyzji. Przy czym, jak głosi art.134 §1 tej ustawy rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanymi zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zatem oceniają legalność decyzji również z urzędu. Przeprowadzając zatem ocenę zaskarżonej decyzji w ramach posiadanych kompetencji , a to kompetencji do dokonywania oceny zgodności zaskarżonej decyzji z prawem Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł uwzględnić skargi i uznał, iż zasługuje ona na oddalenie. Ustalony przez organy administracyjne w ramach przeprowadzonego postępowania stan faktyczny wskazuje jednoznacznie, iż skarżący jako zatrudniony za granicą nie opłacał składki na Fundusz Pracy. Fakt ten potwierdzony jest również przez skarżącego. Trafnie zastosowane w sprawie przepisy regulujące kwestię uprawnień obywateli polskich zatrudnionych za granicą w brzmieniu obowiązującym na dzień wydawania zaskarżonej decyzji jednoznacznie wskazywały, iż prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy jeżeli poza spełnieniem innych, wskazanych w ustawie o zatrudnieniu i bezrobociu warunków , opłacał on składkę na Fundusz Pracy w związku z zatrudnieniem lub wykonywaniem innej pracy zarobkowej za granicą u pracodawcy zagranicznego. Wskazany stan prawny uległ zmianie z chwilą przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, co skutkowało uchyleniem od 30 kwietnia 2004 roku przepisu art. 23 ust 1 pkt 2 lit. g i utrzymaniem obowiązku opłacenia składek na Fundusz Pracy wyłącznie w związku z zatrudnieniem lub wykonywaniem innej pracy zarobkowej za granicą u pracodawcy zagranicznego w państwie niebędącym członkiem Unii Europejskiej ( brzmienie od 1 maja 2004r. ) Jak z powyższego wynika, do czasu podpisania traktatu akcesyjnego jedynie w oparciu o umowę bilateralną Polski z krajem, w którym praca była wykonywana, i zawarcie w takiej umowie odpowiedniej regulacji prawnej, pozwalałoby na uzyskanie uprawnień, o których mowa w art. 23 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( vide art. 48 ust.1 ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu). Polska i [...] stosownej umowy nie zawierały. Brak było zatem podstaw do przyznania skarżącemu zasiłku dla bezrobotnych. Omawiana ustawa nie daje bowiem organom administracji ani sądowi administracyjnemu jakichkolwiek uprawnień do uznaniowego przyznawania przedmiotowego świadczenia. Wbrew poglądowi skarżącego zaprezentowanemu w skardze, zasady państwa prawa, i pozostające w związku z nią przepisy art. 6 i 7 k.p.a. wykluczają stosowanie zasad współżycia społecznego w postępowaniu administracyjnym, nie mogą bowiem stanowić podstawy prawnej decyzji administracyjnej i skargi sądowej, nie mogą modernizować i modyfikować przepisów materialnego prawa administracyjnego, nie mogą stanowić także dyrektywy wykładni przepisów prawa materialnego stosowanych w trybie postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił również stanowisko Wojewody Ś. w zakresie uznania za niezgodne z obowiązującymi regułami prawnymi uzyskanie uprawnień do zasiłku dla bezrobotnych poprzez zapłatę składki na Fundusz Pracy wstecz. Jak stanowi art. 48 ust.2 okres zatrudnienia obywateli polskich za granicą jest traktowany jak okres zatrudnienia w Polsce w zakresie uprawnień do zasiłku dla bezrobotnych, od dnia zawiadomienia właściwego terytorialnie powiatowego urzędu pracy o podjęciu pracy za granicą i przystąpienia do płatności składki na Fundusz Pracy. Brzmienie powyższej normy prawnej - " od dnia zawiadomienia o podjęciu zatrudnienia" wskazuje jednoznacznie, iż nie może to nastąpić z chwilą ustania zatrudnienia, co miałoby miejsce w przypadku uwzględnienia stanowiska skarżącego. Również za trafny uznał Wojewódzki Sąd Administracyjny pogląd organu II instancji, iż wskazany przez skarżącego w jego odwołaniu przepis art. 56 ust.4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie dotyczy stanu faktycznego niniejszej sprawy. Jak mówi bowiem przywołana norma prawna w razie nieopłacania składek na Fundusz Pracy lub opłacenia ich w niższej od należnej wysokości, Zakład Ubezpieczeń Społecznych może obciążyć pracodawcę lub osobę podlegającą ubezpieczeniu społecznemu lub zaopatrzeniu emerytalnemu dodatkową opłatą do wysokości 100% należnej kwoty składek. Przepis ten jednak, jak wynika z treści art. 56 ust.1 ustala tryb opłacania składki na Fundusz Pracy za okres trwania obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych i nie dotyczy w żadnej mierze kwestii uprawnień osób bezrobotnych. Przyjmując zatem za bezsporne, że uprawnienia do zasiłku posiadają tylko bezrobotni spełniający warunki enumeratywnie wymienione w art. 23 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.), a skarżący nie spełniał warunków sprecyzowanych we wskazanym przepisie, zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji prawa nie naruszają. Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie i jako nieuzasadniona podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. .