IV SA/Gl 34/16

PostanowienieWSA w Gliwicach2016-05-09

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona, która wykaże brak środków finansowych i łatwo zbywalnego majątku, a jej dochody pochodzą z nieregularnej pomocy syna oraz niskiej emerytury małżonki, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Strona spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Wnioskodawca wykazał brak zasobów finansowych i łatwo zbywalnego majątku, a jego dochody z niskiej emerytury małżonki i nieregularnej pomocy syna, w połączeniu ze znacznymi kosztami utrzymania, uniemożliwiają mu poniesienie kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący J.M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wskazał, że wraz z małżonką są bezrobotni, nie uzyskują dochodów i utrzymują się z pomocy syna. Posiada dom i działki, ale nie posiada zasobów pieniężnych. Przedstawił koszty utrzymania gospodarstwa domowego oraz decyzję o emeryturze małżonki w kwocie 1.165,33 zł netto. Potwierdził otrzymywanie środków od syna w nieregularnych kwotach.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niego radcę prawnego z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego radcę prawnego z urzędu. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, J.M. nadał do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką, oboje od marca 2014 r. są osobami bezrobotnymi, bez prawa do zasiłku, nie uzyskują żadnych dochodów i utrzymują się dzięki pomocy przekazywanej im przez ich dzieci, które prowadzą odrębne gospodarstwa domowe. Zadeklarował przy tym, że posiada dom o powierzchni 101 m2 (wartość określił jako ok. 50 tysięcy zł) oraz działki zalesione o powierzchni 1,16 ha. Nie posiada natomiast żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Następnie, to jest w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych ujętych we wniosku, skarżący przedstawił pismo procesowe datowane na 18 marca 2016 r., w którym wyszczególnił obciążające go koszty utrzymania, w kwocie 1.189,63 zł (składki ubezpieczeniowe, opłaty za tzw. media, spłata kredytu), do czego dochodzą wydatki na wyżywienie (ok. 500 zł), środki czystości (50 zł) i zakup leków (100 zł). Wraz z powyższym pismem nadesłane zostały dokumenty źródłowe potwierdzające wysokość tych kosztów. Równocześnie skarżący przedłożył decyzję ZUS z dnia [...] r., na mocy której jego małżonka uzyskała z dniem 10 lutego 2016 r. (czyli nieco ponad miesiąc wcześniej) uzyskała prawo do emerytury, w kwocie netto (do wypłaty) 1.165,33 zł. Nadesłał także decyzję o uznaniu go za osobę bezrobotną i kartę kontroli obrazującą jego wizyty w Powiatowym Urzędzie Pracy w J. w okresie od 23 października 2014 r. do 22 stycznia 2016 r. (następna wizyta zaplanowana na 18 maja 2016 r.). Udzielając natomiast wyjaśnień co do źródeł, z których czerpie środki na pokrycie kosztów utrzymania, oświadczył, że środki te przekazuje mu jego syn F., przebywający aktualnie w [...]. Odpowiadając na kolejne wezwanie do uprawdopodobnienia danych ujętych we wniosku (zarządzenie z dnia 6 kwietnia 2016 r.), skarżący nadesłał potwierdzenia przelewów środków pieniężnych otrzymanych od syna, z okresu od stycznia do marca 2016 r. opiewające na kwoty od 50 do 122,75 Euro. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Odnosząc się do wniosku J.M. należy podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym (czyli, po myśli art. 245 §2 cytowanej ustawy, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W tym kontekście uznano, że wnioskodawca spełnił wymóg warunkujący uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń wyżej wymienionego wynika bowiem, iż nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Równocześnie przedstawione przezeń dokumenty źródłowe potwierdzają, że jest osobą długotrwale bezrobotną, z kolei jego małżonka dopiero około dwa miesiące temu uzyskała prawo do emerytury w kwocie zaledwie 1.165,33 zł. Poza wspomnianą emeryturą, utrzymują się oni z pomocy pieniężnej przekazywanej przez ich syna w nieregularnych kwotach. Zważywszy przy tym relatywnie znaczną wysokość kosztów utrzymania obciążających gospodarstwo domowe wnioskodawcy uznano, iż nie jest on w stanie poczynić w zasadzie jakichkolwiek oszczędności. W tym stanie rzeczy postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., oraz w oparciu o art. 246 §1 pkt 1 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło