IV SA/Gl 34/16
PostanowienieWSA w Gliwicach2017-02-13
Skład orzekający: Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, której dochód stanowi emerytura w kwocie netto 1.165,33 zł, a koszty utrzymania gospodarstwa domowego wynoszą 1.189,63 zł, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że strona skarżąca spełniła przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Trudna sytuacja materialna gospodarstwa domowego, którego podstawowym źródłem utrzymania jest skromna emerytura w kwocie 1.165,33 zł przy relatywnie wysokich kosztach utrzymania, uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał wniosek W. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wniosek był poprzedzony złożeniem przez męża skarżącej, J. M., podobnego wniosku, który został uwzględniony, a następnie uchylony. Skarżąca wykazała trudną sytuację materialną swojego gospodarstwa domowego, wskazując na emeryturę w kwocie 1.165,33 zł jako jedyne źródło dochodu oraz wysokie koszty utrzymania.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącą od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niej radcę prawnego z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego postanawia: 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącej radcę prawnego z urzędu.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, J. M. nadał do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. W treści tego formularza wskazano, że wyżej wymieniony pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką – W. M., oboje od marca 2014 r. są osobami bezrobotnymi, bez prawa do zasiłku, nie uzyskują żadnych dochodów, utrzymują się dzięki pomocy przekazywanej im przez ich dzieci, które prowadzą odrębne gospodarstwa domowe oraz, że posiadają dom o powierzchni 101 m2 i działki zalesione o powierzchni 1,16 ha. Nie posiadają natomiast żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
Następnie, to jest w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych ujętych we wniosku, W. M. określił
i udokumentował koszty utrzymania jego gospodarstwa domowego, w kwocie 1.189,63 zł (składki ubezpieczeniowe, opłaty za tzw. media, spłata kredytu), do czego dochodzą wydatki na wyżywienie (ok. 500 zł), środki czystości (50 zł) i zakup leków (100 zł). Równocześnie przedłożył decyzję ZUS z dnia 23 lutego 2016 r., na mocy której W. M. uzyskała z dniem 10 lutego 2016 r. prawo do emerytury, w kwocie netto (do wypłaty) 1.165,33 zł. Nadesłał także decyzję o uznaniu go za osobę bezrobotną i kartę kontroli obrazującą jego wizyty w Powiatowym Urzędzie Pracy w J. w okresie od 23 października 2014 r. do 22 stycznia 2016 r.
Odpowiadając na kolejne wezwanie do uprawdopodobnienia danych ujętych we wniosku (zarządzenie z dnia 6 kwietnia 2016 r.), J. M. nadesłał potwierdzenia przelewów środków pieniężnych otrzymanych od syna, z okresu od stycznia do marca 2016 r. opiewające na kwoty od 50 do 122,75 Euro.
Powyższy wniosek o przyznanie prawa pomocy został uwzględniony postanowieniem z dnia 9 maja 2016 r., mocą którego J. M. zwolniono od kosztów sądowych oraz ustanowiono dla niego radcę prawnego z urzędu.
Następnie, zarządzeniem z dnia 22 listopada 2016 r. sędzia sprawozdawca uznała, że stroną skarżącą jest w niniejszej sprawie nie J.M., lecz jego małżonka – W. M..
Wobec powyższego, Sąd postanowieniem z dnia 29 listopada 2016 r. uchylił wspomniane wyżej postanowienie z dnia 9 maja 2016 r. o przyznaniu J. M. prawa pomocy.
Następnie, pismem z dnia 19 grudnia 2016 r. J. M. - działając tym razem jako pełnomocnik W. M. wniósł o przyznanie jej prawa pomocy wywodząc, iż złożone wcześniej oświadczenia i dokumenty obrazują sytuację materialną zarówno jego jak i jej albowiem pozostają oni we wspólnym gospodarstwie domowym.
W odpowiedzi na wezwanie z dnia 4 stycznia 2017 r. do Sądu wpłynął urzędowy formularz "PPF" podpisany przez W. M., w którym sprecyzowała ona, iż żąda ustanowienia radcy prawnego oraz zwolnienia od kosztów sądowych. W treści tego formularza powołano się zasadniczo na podobne okoliczności co poprzednio wskazując, iż jedynym źródłem utrzymania gospodarstwa domowego jest jej emerytura w kwocie netto 1.165,33 zł oraz dodając, że jest ona obciążona spłatą kredytu.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje.
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
Odnosząc się do wniosku W. M. należy podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym (czyli, po myśli art. 245 §2 cytowanej ustawy, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
W tym kontekście uznano, że skarżąca spełniła wymóg warunkujący uwzględnienie zgłoszonego żądania.
Jak bowiem wynika z treści złożonego formularza "PPF" trudna sytuacja materialna gospodarstwa domowego strony nie uległa poprawie od czasu uwzględnienia wniosku złożonego w niniejszej sprawie przez jej męża, albowiem nadal podstawowym źródłem utrzymania tej rodziny jest pobierana przez nią skromna emerytura, w kwocie zaledwie 1.165,33 zł, co uwzględniwszy relatywnie wysokie koszty utrzymania nie umożliwia dokonana w zasadzie jakichkolwiek oszczędności. W tym stanie rzeczy postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., oraz w oparciu o art. 246 §1 pkt 1 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło