IV SA/Gl 34/18

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy, w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: 1. ustanowić dla skarżącej adwokata z urzędu; W dniu 2 lutego 2018 r. do Sądu wpłynął wniosek o przyznanie prawa pomocy sporządzony przez A. B. na urzędowym formularzu "PPF". W treści tego formularza skarżąca określiła, iż domaga się ustanowienia adwokata, a także zwolnienia od kosztów sądowych. Równocześnie zadeklarowała, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwiema małoletnimi córkami i utrzymuje się wraz z nimi z zasiłku pielęgnacyjnego (1.477 zł), świadczeń wychowawczych w ramach programu "Rodzina 500" na obie córki (1.000 zł) oraz zasiłków rodzinnych (248 zł), ponosząc koszty z tytułu spłaty nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, które rozłożono jej na raty (miesięcznie 900 zł), opłat za mieszkanie, które przekazuje swoim rodzicom, do których lokal ten należy (500 zł), opłaty za przedszkole (150 zł) oraz wydatków związanych z wyjazdem córki na leczenie (200 zł raz na pół roku). Następnie, odpowiadając na wezwanie do uprawdopodobnienia danych ujętych we wniosku, strona nadesłała kopie decyzji administracyjnych, mocą których przyznano jej prawo do pobieranych świadczeń oraz oświadczenie swojej matki, w którym potwierdziła ona, że wnioskująca przekazuje jej kwotę 600 zł tytułem czynszu oraz opłat za gaz i prąd. Nadto przedstawiła kopię decyzji zobowiązującej ją do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, z której wynika, że jest z tego tytułu obowiązana uiszczać miesięcznie średnio 870 zł (należność obejmująca odsetki). Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. W pierwszej kolejności należy odnotować, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja administracyjna wydana w zakresie nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, które stanowią formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Skarżąca jest tu więc objęta zwolnieniem od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a. W konsekwencji, wniosek strony o zwolnienie z obowiązku uiszczenia tych kosztów jest od samego początku bezprzedmiotowy i dlatego nie podlega rozpoznaniu (stanowisko zbieżne z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 15 stycznia 2018 r. - karta nr 1 akt sprawy). Odnosząc się natomiast do wniosku A. B. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika należy wskazać, że po myśli art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej, prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń strony wynika, iż nie posiada ona zasobów finansowych ani majątku, który mógłby zostać łatwo i szybko spieniężony. Wychowuje przy tym samotnie dwoje małoletnich dzieci, zaś przedstawione przez nią w toku postępowania dokumenty źródłowe potwierdzają, że utrzymuje się wraz z nimi wyłącznie ze świadczeń otrzymywanych w ramach szeroko pojętej pomocy społecznej (świadczenie pielęgnacyjne, zasiłki rodzinne, świadczenia wychowawcze). Uwzględniwszy przy tym rozmiar obciążających ją kosztów utrzymania, w tym fakt, iż spłaca nienależnie pobrane świadczenie, w miesięcznych ratach 870,12 zł jak również to, iż koszty te należy powiększyć o wydatki na wyżywienie i zakup środków czystości dla trzech osób uznano, iż nie jest ona w stanie wygenerować środków wystarczających na opłacenie udziału adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym, bez uszczerbku w niezbędnych potrzebach życiowych. Dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 tej ustawy.