IV SA/Gl 34/18

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w kwestii wniosku pełnomocnika skarżącej o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu postanawia: przyznać adwokatowi I. D. kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć zł 20 groszy) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Postanowieniem z dnia 20 marca 2018 r. referendarz sądowy ustanowił dla skarżącej pełnomocnika z urzędu, na którego Okręgowa Rada Adwokacka w Katowicach wyznaczyła adwokata I. D. W dniu 10 kwietnia 2018 r. adwokat z urzędu skarżącej przeglądała akta sądowe i administracyjne tej sprawy (k.45). W dniu 3 lipca 2018 r. adwokat z urzędu stawił się na rozprawie i wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wniosek zawierał oświadczenie, że koszty te nie zostały opłacone w całości, ani w części. Adwokat wniosła o zasądzenie kwoty 5,20 zł – kosztów korespondencji ze skarżącą. Wyrokiem z dnia 3 lipca 2018 r. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Artykuł 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) –zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." stanowi, że pełnomocnik procesowy wyznaczony w ramach przyznanego prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W rozpoznanym przypadku mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie "rozporządzeniem". Jak wynika z § 2 tego aktu, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata ustanowionego z urzędu. W treści § 4 ust. 1 sformułowano zasadę, zgodnie z którą opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4 tego aktu. Z kolei ustęp 2 przywołanego przepisu umożliwia ustalenie opłaty w wysokości wyższej, a nieprzekraczającej 150 % opłaty ustalonej w ust. 1 uzależniając to od uwzględnienia nakładu pracy adwokata, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu; wartości przedmiotu sprawy; wkładu adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie oraz od stopnia zawiłości sprawy, w szczególności trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. Mając na uwadze treść przywołanych wyżej unormowań, w tym oceniwszy działanie pełnomocnika strony przez pryzmat kryteriów wskazanych w cytowanym § 4 ust. 2 rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r., przyznano mu zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, w wysokości 295,20 zł, na którą składa się opłata za udział w postępowaniu sądowym pierwszej instancji, w kwocie 240 zł, określonej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c niniejszego aktu wykonawczego. Kwotę tą podwyższono - stosownie do § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia – o podatek od towarów i usług obliczony według stawki 23 %, wynoszący 55,20 zł. Odnośnie żądania zasądzenia kwoty 5,20 zł, tytułem zwrotu kosztów korespondencji ze skarżącą, stwierdzić należy, że ta obiektywnie drobna kwota zawarta jest w przyznanym adwokatowi z urzędu "wynagrodzeniu". Za ugruntowane należy uznać stanowisko, że opłata powinna stanowić źródło pokrycia wydatków drobnych i zwykle występujących przy okazji procesu sądowego (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 31/12, LEX nr 1121121). Do wydatków takich zalicza się m.in. koszty korespondencji (tak postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 30/12 LEX nr 1121120). Podzielając ten pogląd, nie uwzględniono tych kosztów pośród kwoty wydatków zaliczanych do wynagrodzenia obok opłaty, mimo iż pełnomocnik o to wnosił. Rozstrzygnięcie to podjęto nadto na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 P.p.s.a.