IV SA/Gl 342/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie informacji publicznej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy; W treści skargi z dnia 18 kwietnia 2010 r. Z. K. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata lub radcy prawnego. Następnie, to jest w dniu 5 października 2010 r. skarżący przedłożył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w treści którego potwierdził wskazany wyżej zakres żądania. Równocześnie zadeklarował, iż gospodaruje samotnie, jest [...], [...] utracił prawo do [...] i aktualnie nie osiąga jakiegokolwiek dochodu. Oświadczył również, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości oraz powołał się na okoliczność, iż obciąża go znaczne zadłużenie. Zarządzeniem z dnia 26 października 2010 r. zwrócono się do skarżącego - na podany we wniosku adres pełnomocnika do doręczeń (Z. K. zamieszkuje w S.) o uprawdopodobnienie danych, na które powołał się we wniosku. W tym zakresie wezwano go o: - udokumentowanie faktu, że jest osobą [...], bez prawa do pobierania [...]. Wskazano, że należy w tym celu przedłożyć stosowne zaświadczenie właściwej instytucji, potwierdzające ten fakt; - nadesłanie dokumentów (np. wydanych przez organy egzekucyjne), potwierdzających obciążające go zadłużenie; - nadesłanie wyciągów potwierdzających stan wszystkich należących do niego rachunków bankowych na koniec ostatniego miesiąca; - podanie orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów bieżącego utrzymania (czynsz, opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, zakup żywności, środków czystości, leczenie i zakup leków, inne wydatki). Wskazano przy tym, że wydatki ponoszone z tytułu czynszu i opłat za tzw. media powinny zostać nadto udokumentowane stosownymi dowodami wpłaty, fakturami VAT, paragonami itp.; - podanie źródeł, z których czerpie środki na bieżące utrzymanie. Wskazano, że jeżeli źródłami tymi są np. pożyczki lub otrzymane darowizny, fakt ten należy potwierdzić nadsyłając kopie stosownych umów bądź oświadczenia osób, które przekazały skarżącemu w tych ramach środki pieniężne; W wyznaczonym siedmiodniowym terminie, który upłynął w dniu 29 listopada 2010 r. skarżący nie udzielił na rzeczone wezwanie jakiejkolwiek odpowiedzi. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może zostać przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może być udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Odnosząc się do wniosku Z. K. należy podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym (czyli, po myśli art. 245 §2 cytowanej ustawy, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 §3 p.p.s.a. obejmującym tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie profesjonalnych pełnomocników) jest wykazanie niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.). O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Zważywszy powyższe uznano, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania albowiem skarżący nie uzupełnił wniosku w zakresie objętym wezwaniem z dnia 26 października 2010 r. W tym miejscu trzeba wyjaśnić, iż wezwanie to doręczone zostało pełnomocnikowi skarżącego do doręczeń, w trybie art. 73 p.p.s.a. Mianowicie, awizowano je w dniu 8 listopada 2010 r. oraz powtórnie w dniu 16 listopada 2010 r. (vide: adnotacje na zwróconej przesyłce - karta nr 23 akt sprawy), a tym samym za datę doręczenia należało uznać 22 listopada 2010 r. (14 dni od daty pierwszego awiza). W wyznaczonym siedmiodniowym terminie, którego upływ nastąpił z dniem 29 listopada 2010 r. wnioskodawca nie udzielił żadnej odpowiedzi. Tymczasem trzeba podkreślić, że uchylenie się strony od wykonania nałożonego na nią w toku postępowania obowiązku polegającego na uzupełnieniu danych wykazanych we wniosku oraz przedłożeniu dokumentów potwierdzających okoliczności związane z jej sytuacją materialną uniemożliwia uznanie złożonych przez nią oświadczeń za w pełni przekonujące i dlatego wyłącza możliwość przyznania jej rzeczonego dobrodziejstwa procesowego w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05). W konsekwencji stwierdzić przyjdzie, że strona nie wykazała w sposób dostatecznie wiarygodny, aby nie była w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w swym koniecznym utrzymaniu a tym bardziej, aby nie była w stanie uiścić jakichkolwiek kosztów postępowania. Nie budzi więc wątpliwości, że wymogi, o których mowa w art. 246 §1 p.p.s.a. nie zostały w sprawie zachowane. Mając na względzie przywołane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 §1 pkt 1 tej ustawy.