IV SA/Gl 346/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Sędzia WSA Stanisław Nitecki sekr. sąd. Magdalena Nowacka-Brzeźniak Protokolant po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2008 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę Decyzją Nr [...] z dnia [...] działający z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy K. Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił K. B. przyznania na jej rzecz świadczenia pielęgnacyjnego. Rozstrzygnięcie organ oparł o treść przepisu art. 17 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228 poz. 2255 z późn. zm.). Mając na względzie warunki opisane w przywołanej normie prawnej stwierdził, iż strona nie spełnia przesłanek do przyznania żądanego świadczenia, posiada bowiem ustalone prawo do wcześniejszej emerytury z tytułu opieki nad synem. K. B. zakwestionowała opisaną wyżej decyzję jako krzywdzącą dla niej i powołała się we wniesionym odwołaniu na znaczny stopień niepełnosprawności syna i jej ciężką sytuację osobistą. We wszczętym wskutek wniesionego odwołania postępowaniu przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w C. dokonano ponownej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy, a następnie decyzją z dnia [...] Nr [...], stosownie do art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Podzielając stanowisko zaprezentowane przez Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. Kolegium wykluczyło możliwość przyznania odwołującej świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] znak [...] została jej przyznana wcześniejsza emerytura w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się małymi dziećmi wymagającymi stałej opieki. Od powyższej decyzji K. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę, w której, tak jak we wniesionym uprzednio odwołaniu od decyzji organu I instancji, umotywowała swoje stanowisko trudną sytuacją jej dziecka, a także uzyskiwaniem w jej rodzinie dochodu spełniającego kryterium wymagane przez ustawę do uzyskania pomocy społecznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powołując się na dotychczasowo przedstawione argumenty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W ramach kontroli wydawanych przez organ administracji rozstrzygnięć, sądy administracyjne oceniają zgodność działania tych organów z przepisami procedury, słuszność zastosowania prawa materialnego, a także słuszność zastosowanej w sprawie interpretacji prawa materialnego. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1271) zwanej dalej p.p.s.a. Ponadto, co wymaga podkreślenia, wojewódzkie sądy administracyjne rozstrzygają w granicach danej sprawy nie będąc jednak związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 §1 p.p.s.a ) Przystępując zatem do kontroli legalności zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za stosowne, w pierwszej kolejności, odwołać sie do zasady praworządności zobowiązującej organ administracji przy rozstrzyganiu indywidualnych spraw z zakresu administracji do ich rozpoznawania wyłacznie w oparciu o przepisy powszechnie obowiązujacego prawa. Tym samym nie jest możliwe rozstrzygnięcie o uprawnieniach stron postępowania administracyjnego w oparciu o zasady słuszności, czy względy wynikające z zasad współżycia społecznego. W przypadku skarżącej, zgodnie z przywołaną zasadą ujętą w treści art. 6 k.p.a., organy administracji rozpoznające sprawę z jej wniosku miały obowiązek rozstrzygnąć ją na gruncie regulacji prawnej zawartej w treści art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.). Zapis zawarty w treści art. 17 ust. 3 pkt 5 tego aktu prawnego wyraźnie określa sytuację, w której przyznanie świadczenia w postaci świadczenia pielęgnacyjnego nie jest możliwe. Taką sytuacją jest posiadanie przez skarżącą ustalonego prawa do wcześniejszej emerytury przyznanej na gruncie obowiązującego do dnia 1 stycznia 1999r. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989r. w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki (Dz .U. Nr 28, poz.149). Skarżąca mając ustalone uprawnienie, o którym mowa w treści art. 17 ust. 3 pkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie spełnia zatem ustawowych warunków do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż nie zrezygnowała z zatrudnienia, aby móc sprawować opiekę nad synem lecz nie pozostawała w zatrudnieniu przebywając na emeryturze począwszy od [...]. Ponadto, co jest nie mniej istotne, posiadane przez skarżącą prawo do wcześniejszej emerytury dla pracowników opiekujących się małymi dziećmi wymagającymi stałej opieki spełnia tą samą funkcję i ma ten sam cel jak obecnie ustanowione w ustawie o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. W tym miejscu, celem lepszego zrozumienia zajętego przez Sąd stanowiska istnieje potrzeba zarysowania ewolucji przepisów dotyczących przedmiotu niniejszego postępowania. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989 r. przyznawało prawo do wcześniejszej emerytury matce, która nie mogła lub nie może kontynuować zatrudnienia z powodu stanu zdrowia swojego dziecka - jeżeli spełniała warunki wymienione w tym akcie prawnym (§1 ust. 1 rozporządzenia). Wymienione rozporządzenie utraciło moc z dniem 1 stycznia 1999 r. w następstwie wejścia w życie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 grudnia 1998 r. (t.j. Dz. U. z 2004 r., nr 39, poz. 353). Z tą chwilą osoba zdolna do pracy, lecz nie pozostająca w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji mogła ubiegać się o przyznanie zasiłku stałego na mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r., Nr 64, poz. 414). Ustawa o pomocy społecznej z 1990 r. obowiązywała do dnia 30 kwietnia 2004 r., natomiast regulacja dotycząca rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem znalazła swoje odzwierciedlenie w obecnie obowiązującym art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który przyznaje z tego tytułu świadczenie pielęgnacyjne. Niewątpliwie przeto można stwierdzić, iż przepis art. 17 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych stanowiący podstawę prawnomaterialną odmowy przyznania K. B. świadczenia pielęgnacyjnego nie jest pozbawiony ratio. Stanowi bowiem o odmowie przyznania określonego prawa, ze względu na pobieranie innego świadczenia, które w swojej istocie wynika z tego samego tytułu, a zostało nabyte wcześniej. Uznanie żądania skarżącej spowodowałoby niesłuszne wypłacenie dwóch świadczeń w oparciu o identyczną podstawę faktyczną, co stanowiłoby istotne naruszenie obowiązujących przepisów prawa. W tym stanie rzeczy uznano, iż wniesiona skarga nie może odnieść skutków i orzeczono po myśli art. 151 p.p.s.a jak w sentencji.