IV SA/Gl 350/04
PostanowienieWSA w Gliwicach2005-11-08
Skład orzekający: Adam Mikusiński, Zofia Borowicz, Teresa Kurcyusz-Furmanik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydaną w trybie nadzwyczajnym może być wniesiona bez wyczerpania trybu zaskarżenia przewidzianego w art. 127 § 3 kpa?Ratio decidendi
Skarga wniesiona bez uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia przewidzianych dla decyzji wydanej w pierwszej instancji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Organ odwoławczy nie działa z urzędu, a prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego wymaga wyczerpania dostępnych środków zaskarżenia przed organami administracyjnymi.Stan faktyczny
Gmina K. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta K. dotyczącej odmowy przyjęcia samochodu osobowego do Biura Rzeczy Znalezionych. Skarga dotyczyła zarzutu błędnej wykładni przepisów prawa procesowego oraz przyjęcia, że decyzja Prezydenta została wydana bez podstawy prawnej.Rozstrzygnięcie
Odrzucił skargę Gminy K. jako niedopuszczalną z powodu jej wniesienia przed wyczerpaniem środków zaskarżenia przewidzianych w art. 127 § 3 kpa.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędziowie: NSA Zofia Borowicz /spr./ WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Protokolant referent Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2005 r. przy udziale Prokuratora Rejonowego K.-W. sprawy ze skargi Gminy K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia samochodu osobowego do Biura Rzeczy Znalezionych postanawia: o d r z u c i ć s k a r g ę
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po wszczęciu w dniu [...] z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] w sprawie odmowy przyjęcia do Biura Rzeczy Znalezionych przy Urzędzie Miejskim w K. samochodu osobowego marki [...] , nr rej.[...] – decyzją z dnia [...] stwierdziło nieważność w.w. decyzji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium wywiodło, że brak podstawy prawnej do wydania decyzji administracyjnej na mocy art. 156 § 1 pkt 2 kpa skutkuje stwierdzeniem nieważności takiej decyzji.
Decyzja Kolegium z dnia [...] m.in. została doręczona Prezydentowi Miasta K., który wniósł w imieniu Gminy K. skargę na to rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
W skardze Gmina K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez błędną wykładnię art. 1 pkt 1, art. 6 i art. 104 kpa i przyjęcie, że decyzja Prezydenta Miasta K. z [...] nr [...] w sprawie odmowy przyjęcia do Biura Rzeczy Znalezionych przy Urzędzie Miasta K. samochodu osobowego marki [...] nr rej.[...] , została wydana bez podstawy prawnej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej odrzucenie jako wniesionej przez nieuprawniony do tego organ.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niedopuszczalna.
Przedmiotem postępowania wszczętego w trybie nadzwyczajnym na podstawie art. 157 kpa jest ustalenie istnienia przesłanek wzruszenia decyzji ostatecznej zawartych w art. 156 § 1 kpa. Jest to nowy przedmiot sprawy w stosunku do tego, którego dotyczyło postępowanie prowadzone wcześniej w trybie zwykłym. W związku z tym decyzja wydana na podstawie art. 158 § 1 kpa jest decyzją wydaną w pierwszej instancji. Wobec tego od tej decyzji służą środki zaskarżenia odpowiednie do szczebla, struktury administracyjnej, na którym sprawa jest załatwiana /art. 127 § 1 i 2 kpa/.
Stosownie więc do art. 127 § 3 kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Błędnie zatem została skarżąca pouczona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że od decyzji z dnia [...] nr [...] służy skarga bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Prawidłowe pouczenie powinno zawierać informację o możliwości zwrócenia się przez podmiot uprawniony, a niezadowolony z decyzji, do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy. W rozpoznawanej sprawie nie został wyczerpany tryb zaskarżenia przewidziany dla decyzji wydanej w pierwszej instancji przez organ wskazany w art. 127 § 3 kpa.
W myśl bowiem art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a./ skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.
Z powyższych uregulowań wynika zatem, że prawo wniesienia skargi – co do zasady – jest uwarunkowane uprzednim wyczerpaniem przez skarżącego środków zaskarżenia, jeżeli przysługiwały mu one w postępowaniu przed organem administracyjnym, gdyż sąd administracyjny nie zastępuje organów odwoławczych, a jego działania nie naruszają zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego /por. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz". J.P.Tarno, "Wyd. Prawnicze Lexis Nexis" W-wa 2004 r. str. 97 – 98/.
Dlatego skarga wniesiona od decyzji z dnia 8 marca 2004 r. do sądu, bez wyczerpania trybu zaskarżenia przewidzianego w art. 127 § 3 kpa jest przedwczesna i jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu.
Należy tylko podnieść, że stosownie do art. 112 kpa błędne pouczenie w decyzji nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia.
Można też wskazać, że przepis art. 127 § 3 kpa wskazuje, iż prawo remonstrancji przysługuje wyłącznie stronie postępowania administracyjnego.
Organ odwoławczy nie może działać z urzędu, a dopiero czynność strony, powoduje, że organ ten może uruchomić postępowanie odwoławcze i korzystać z uprawnień określonych w art. 138 kpa /vide wyrok NSA z dnia z dnia 28.08.2003 r. sygn. I SA 2733/01, Lex nr 149511/.
Z powyższych względów Wojewódzki Sad Administracyjny na podstawie art. 58
§ 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
SJ/
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło