IV SA/Gl 352/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego, w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia: ustanowić adwokata dla skarżącego; W treści skargi z dnia 29 kwietnia 2010 r. J. H. wniósł o ustanowienie adwokata z urzędu. Z uwagi na fakt, iż powyższe żądanie nie zostało wyrażone w wymaganej przepisami formie, pismem z dnia 8 czerwca 2010 r. stronę wezwano do nadesłania wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru. Skarżący złożył rzeczony formularz w dniu 5 lipca 2010 r., precyzując, iż zakres jego żądania obejmuje nie tylko ustanowienie adwokata, lecz nadto również zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu powołał się na trudną sytuację materialną i życiową oraz zły stan zdrowia. Równocześnie oświadczył, że gospodaruje samotnie (jego małżonka nie mieszka z nim a sprawa o separację jest w toku) i nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości. Miesięczny dochód skarżącego wykazany został w kwocie [...] stanowiącej wartość netto pobieranej przezeń [...]. Wnioskodawca dodał, że otrzymuje [...] w wysokości [...] oraz wskazał, iż miesięcznie wydatkuje na czynsz [...] natomiast za zużycie gazu [...]. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Na wstępie należy odnotować, że skarga w niniejszej sprawie została wniesiona na decyzję o odmowie przyznania skarżącemu zasiłku celowego, będącego jednym ze świadczeń przewidzianych w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 ze zm.). Tymczasem z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. wynika, że strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wnioskujący korzysta tu więc ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w rezultacie jego wniosek w tym zakresie jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu. Odnosząc się natomiast do wniosku J. H. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. . Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 cytowanej regulacji, mogącym obejmować ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dokonana w tym kontekście analiza stanu majątkowego skarżącego doprowadziła do konkluzji, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń wyżej wymienionego wynika bowiem, że nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku i utrzymuje się z [...] w kwocie netto [...] oraz z [...] w wysokości [...], co daje razem zaledwie [...]. Trudna sytuacja materialna i zdrowotna wnioskodawcy znajduje przy tym potwierdzenie w dokumentach dołączonych do akt administracyjnych niniejszej sprawy (vide: formularz aktualizacji wywiadu środowiskowego przeprowadzonej w dniu 25 stycznia 2010 r. oraz zaświadczenie organu [...] z dnia [...]). Zważywszy powyższe uznano, że skarżący nie jest w stanie poczynić oszczędności wystarczających na pokrycie kosztów związanych z udziałem w sprawie adwokata, bez szkody dla swych elementarnych potrzeb bytowych i dlatego postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy. Na marginesie, ustosunkowując się do wywodów zawartych w uzasadnieniu wniosku trzeba wyjaśnić, iż przyznanie skarżącemu prawa pomocy nie oznacza, że ustanowiony w jego ramach adwokat będzie uprawniony do występowania w imieniu skarżącego przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka ani nie powoduje, że Skarb Państwa pokryje związane z tym ewentualne koszty. W świetle treści art. 243 §1 i 2 w związku z art. 244 §2 p.p.s.a. nie budzi bowiem wątpliwości, że prawo pomocy przyznane stronie w zakresie danego postępowania jest równoznaczne z udzieleniem adwokatowi pełnomocnictwa do reprezentowania jej wyłącznie przed sądem administracyjnym i nie rozciąga się ono na postępowania toczące się przed innymi Sądami bądź organami.