IV SA/Gl 354/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Szczepan Prax Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Protokolant st. sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2011 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...]r.nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia odrzucić skargę. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji o wstrzymaniu wypłaty dodatku mieszkaniowego przyznanego A. P.. Pouczono stronę o możliwości jej zaskarżenia bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z siedzibą w Gliwicach. Decyzję tę doręczono stronie w dniu 18 marca 2010 r. W skardze wniesionej bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w dniu 17 kwietnia 2010 r. (data nadania w placówce pocztowej) skarżąca zakwestionowała prawidłowość rozstrzygnięcia zawartego w opisanej wyżej decyzji ostatecznej, akcentując błędne uwzględnienie zaległości w opłatach czynszowych za poprzedni okres (rok [...]) oraz jej przyczynę w postaci niesłusznego jej wykluczenia z członkostwa spółdzielni mieszkaniowej. Jednocześnie podała, że telefonicznie dowiedziała się w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach o wadliwym pouczeniu zamieszczonym w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Merytoryczne rozpoznanie skargi przez sąd administracyjny jest uzależnione m.in. od wniesienia jej w sprawie podlegającej kognicji sądu administracyjnego, przez uprawnioną osobę, w zastrzeżonym ustawowo terminie, w określonym trybie, oraz od uzupełnienia ewentualnych braków formalnych skargi wreszcie ewentualnego jej opłacenia. Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są jej przedmiotem. Ustawodawca przewidział zatem pośredni tryb wnoszenia skarg do sądu administracyjnego. Skarżąca, aby zainicjować i zachować właściwą drogę postępowania sądowoadministracyjnego winna skierować skargę do organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Jedynie w okresie dwóch lat od wejścia przywołanej ustawy w życie (od 1 stycznia 2004 r. do 1 stycznia 2006 r.) skargę wniesioną bezpośrednio do sądu administracyjnego, jeżeli uczyniono to w terminie określonym w art. 53 § 1 (tj. trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie), sąd administracyjny przekazywał organowi, którego działania lub bezczynności ona dotyczyła (art. 98 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Po dniu 1 stycznia 2006 r. takiej możliwości jednak już nie ma. Skarga A. P. wniesiona została bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w dniu 17 kwietnia 2010 r. (data nadania w placówce pocztowej), a zatem w dacie wykraczającej poza czasookres przewidziany w powołanym wyżej art. 98. Przeto uchybiła opisanemu wyżej trybowi. Powyższe czyniło też niemożliwym przekazanie jej organowi, którego czynność została zaskarżona, tj. Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w C., gdyż dla dokonania takiej czynności przez sąd administracyjny brak jest podstawy prawnej. W szczególności obowiązek taki nie wynika z treści żadnego aktu obowiązującego sądy administracyjne w tym przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które jedynie przewidują przekazanie skargi sądowi właściwemu w razie wniesienia jej do sądu niewłaściwego, jak też przepisów rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 września 2003 r. – Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 169, poz. 1646 ze zm.). Brak jest też odesłania do innych aktów prawnych, w tym zwłaszcza do art. 65 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), który przewiduje możliwość przekazania przez organ administracji podania organowi właściwemu. Zastosowanie powyższego przepisu wyłącza jego zakres podmiotowy i przedmiotowy. Pojęcie organu administracji publicznej, użyte w treści art. 65 k.p.a., definiuje art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a., zgodnie z którym organami administracji publicznej są ministrowie, centralne organy administracji rządowej, wojewodowie, działające w ich lub we własnym imieniu inne terenowe organy administracji rządowej (zespolonej i niezespolonej), organy jednostek samorządu terytorialnego oraz organy i podmioty wymienione w art. 1 pkt 2, tj. inne organy państwowe oraz inne podmioty powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumienia do załatwiania spraw indywidualnych w drodze decyzji administracyjnej. Sąd administracyjny nie jest, w myśl cytowanych wyżej przepisów, organem administracji publicznej. Nie stosuje też przepisów wymienionej ustawy. Przepisy, które na to zezwalały, a nawet taką czynność nakazywały już nie obowiązują, gdyż zostały wydane w poprzednim stanie prawnym (p. art. 200 § 1 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym po nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 24 maja 1990 r. (Dz. U. Nr 34, poz. 201) do czasu jego uchylenia i § 16 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 lutego 1982 r. Regulamin czynności Naczelnego Sądu Administracyjnego (M. P. Nr 9, poz. 63). Powyższe stanowisko zostało szerzej uzasadnione przez W. Morysa w: Skutki procesowe bezpośredniego wniesienia skargi do sądu administracyjnego (Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego z 2007 r., nr 2, str. 41) i obecny skład je podziela. Nie ma więc znaczenia dla oceny tego zagadnienia przekazanie skargi organowi dokonane w wyniku zarządzenia przewodniczącego wydziału, gdyż taka czynność jest bezpodstawna i niewiążąca dla Sądu, który władny jest jej nie zaakceptować. Praktyka funkcjonująca w sądach administracyjnych też nie może tego uchybienia sanować. Zatem już tylko z tego powodu skarga, jako wniesiona w niewłaściwym trybie, podlegała odrzuceniu. Jednakowoż skarga jest spóźniona nawet wówczas, gdyby uznać sanowanie owej wadliwości za dopuszczalne, bo w takiej sytuacji praktyka nakazuje przyjąć za dzień nadania skargi w placówce pocztowej dzień nadania jej przez sąd na adres właściwego organu. W niniejszej sprawie miało to miejsce w dniu 22 kwietnia 2010 r., czyli niezwłocznie po wpływie skargi do Sądu (co nastąpiło 20 kwietnia 2010 r.), lecz już po upływie 30 – dniowego terminu do jej wniesienia liczonego od dnia doręczenia zaskarżonej decyzji. Termin ten bowiem zakończył bieg w dniu 19 kwietnia 2010 r., który przypadał w poniedziałek (17 kwietnia 2010 r., który był 30 – tym dniem od dnia doręczenia, przypadał w sobotę, a 18 kwietnia 2010 r. była niedziela, przeto w te dni nie może upłynąć termin). Trzeba też podkreślić, że dla oceny omawianego zagadnienia nie ma znaczenia oczywiście błędne (wskazany tam tryb i Ośrodki Zamiejscowe NSA nie funkcjonują od 1 stycznia 2004 r.) pouczenie zawarte w treści zaskarżonej decyzji. Tego rodzaju okoliczność może być co najwyżej przedmiotem negatywnej oceny działania organu i ewentualnej sygnalizacji nieprawidłowości, natomiast nie zmienia ani terminu zaskarżenia ani daty dokonania tej czynności procesowej. Reguła zawarta w art. 9 k.p.a., chroniąca strony przed negatywnymi skutkami wadliwych działań organów administracyjnych również w tej materii nie może stanowić argumentu dla przyjęcia zachowania terminu wniesienia skargi. W tej sytuacji jedynym sposobem prowadzącym do jej rozpoznania przez sąd jest domaganie się przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Wszak skarżąca wezwana o udzielenie wyjaśnień czy żądała tego w skardze (jak też czy wobec uzyskania informacji o prawidłowym trybie wniesienia skargi nadesłała ją także do Sądu za pośrednictwem organu), nie odpowiedziała. Zastosowany rygor na wypadek braku odpowiedzi na to wezwanie pozwalał na przyjęcie, że skarga została wniesiona wyłącznie bezpośrednio do Sądu oraz nie zawierała wniosku o przywrócenie terminu. Na marginesie z tym żądaniem można jeszcze próbować wystąpić w ciągu 7 dni od dowiedzenia się o przyczynie uchybienia terminowi, czyli od dnia doręczenia niniejszego postanowienia. W tym stanie rzeczy skarga nie mogła zostać merytorycznie rozpoznana, ponieważ na podstawie art. 54 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 2 i 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlegała odrzuceniu.