IV SA/Gl 360/08
PostanowienieWSA w Gliwicach2009-03-11
Skład orzekający: Małgorzata Walentek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej dodatku mieszkaniowego jest bezprzedmiotowy z mocy ustawy, a wniosek o ustanowienie adwokata powinien zostać rozpoznany merytorycznie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej dodatku mieszkaniowego jest bezprzedmiotowy z mocy art. 239 pkt 1 lit. a PPSA, ponieważ sprawy z zakresu pomocy społecznej są z mocy ustawy zwolnione z opłat. Jednocześnie, wniosek o ustanowienie adwokata został rozpoznany merytorycznie i przyznany, gdyż sytuacja materialna skarżącego uzasadniała przyznanie prawa pomocy w tym zakresie.Stan faktyczny
Skarżący J. B. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. dotyczącą dodatku mieszkaniowego. Po oddaleniu skargi, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Skarżący oświadczył, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie posiada środków pieniężnych ani wartościowych przedmiotów, a jego dochody pochodzą z dorywczej pomocy społecznej.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie z wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Przyznano skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek, , , po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2009r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu postanawia 1. umorzyć postępowanie z wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych; 2. przyznać skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata.
Wyrokiem z dnia 27 października 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. Wyrok powyższy został skarżącemu doręczony wraz z uzasadnieniem sporządzonym na skutek zgłoszonego przez niego żądania w dniu [...].
Wnioskiem z dnia [...] ostatecznie uzupełnionym w dniu [...] strona skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy. Z treści wypełnionego formularza wniosku PPF wynika, że skarżący domagał się przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zarówno zwolnienie od obowiązku uiszczania kosztów sądowych, oraz ustanowienie adwokata. Z treści oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskujący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, zajmuje spółdzielcze mieszkanie o powierzchni [...] m2, nie posiada środków pieniężnych, czy przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3000 euro. Wnioskodawca oświadczył nadto, że nie posiada żadnych źródeł dochodu, korzysta natomiast z dorywczej pomocy opieki społecznej, która nie wystarcza nawet na wyżywienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zakres wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy został przez niego zakreślony w punkcie 4 druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z treści wniosku wynika jednoznacznie, iż intencją skarżącego było uzyskanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, a więc obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Zgodnie z regulacją art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie ppsa) stronie na jej wniosek może zostać przyznane prawo pomocy. Prawo to może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym w myśl art. 245 § 1 ppsa. W niniejszej sprawie jednak skarga została złożona na
decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie dodatku mieszkaniowego, a więc na decyzję organu administracji publicznej wydaną w przedmiocie świadczeń z pomocy społecznej. Zgodnie natomiast z treścią art. 239 pkt 1 lit. a ppsa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona wówczas, gdy przedmiotem jej skargi jest działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Wobec powyższego z mocy samej ustawy wnioskujący został objęty zwolnieniem od kosztów sądowych, a więc zarówno od obowiązku ponoszenia opłat sądowych, w tym wpisów sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Z tych też względów wniosek skarżącego, w części obejmującej zwolnienie od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowy. Zgodnie natomiast z regulacją art. 161 § 1 pkt 3 i ppsa sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Postanowienie w tym przedmiocie zapaść może na posiedzeniu niejawnym. Wobec czego Sąd postanowił jak w punkcie 1 sentencji.
Sąd zobligowany był natomiast rozpoznać merytorycznie wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienia adwokata. Co do zasady prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje jedynie zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków bądź też od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, doradcy podatkowego bądź rzecznika patentowego. Jest również regułą, że przyznanie prawa pomocy wnioskodawcy będącemu osobą fizyczną w tym zakresie następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie samodzielnie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ppsa).
W ocenie Sądu sytuacja skarżącego w pełni wypełnia wskazane wyżej przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy. Jak wynika bowiem z treści wniosku skarżącego nie posiada on żadnych zasobów majątkowych, a środki finansowe przeznaczane na utrzymanie pochodzą głównie z pomocy społecznej. Z powyższego wynika, iż skarżący nie posiada środków na pokrycie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Z tych względów, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ppsa postanowiono jak w punkcie 2 sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło