IV SA/Gl 361/06
WyrokWSA w Gliwicach2007-02-28
Skład orzekający: Szczepan Prax, Elżbieta Kaznowska, Adam Mikusiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ wojskowy jest zobowiązany do wydania zaświadczenia o pełnieniu niezawodowej służby wojskowej, jeśli posiadana dokumentacja wskazuje na pełnienie służby zawodowej?Ratio decidendi
Organ administracyjny jest zobowiązany do wydania zaświadczenia, jeśli określone fakty lub stan prawny wynikają z posiadanej przez niego ewidencji, rejestrów lub innych danych. W niniejszej sprawie dokumentacja wojskowa jednoznacznie wskazywała na pełnienie przez skarżącego zawodowej służby wojskowej, co potwierdzał rozkaz zwolnienia ze służby oraz pobieranie wojskowej renty inwalidzkiej z tego tytułu. Brak było dokumentów lub okoliczności faktycznych mogących uprawdopodobnić, że służba była pełniona w innym charakterze niż zawodowa. W związku z tym, wydanie zaświadczenia o żądanej przez skarżącego treści było niemożliwe.Stan faktyczny
Skarżący M. G. wystąpił o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie czynnej, niezawodowej służby wojskowej w latach 1949-1957, potrzebnego do ZUS w celu uznania go za inwalidę wojskowego. Komendant WKU odmówił wydania zaświadczenia, wskazując na pełnienie przez skarżącego zawodowej służby wojskowej. Szef WSzW utrzymał w mocy postanowienie I instancji. Skarżący w skardze do WSA powtórzył argumenty o niezawodowej służbie wojskowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Sędzia NSA Adam Mikusiński Protokolant sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2007r. sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia oddala skargę.
M. G. wystąpił do Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień w C. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego, że w latach 1949-1957 pełnił on czynną służbę wojskową w [...] jako oficer niezawodowy. Wnioskodawca podał, że zaświadczenie to mu jest potrzebne celem przedłożenia Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, prowadzącego postępowanie w sprawie uznania go za inwalidę wojskowego.
Postanowieniem z dnia [...]r. Komendant WKU w C. odmówił wydania żądanego zaświadczenia. Rozstrzygnięcie to oparto na ustaleniu, że M. G., obecnie kapitan w stanie spoczynku, w latach 1949-1957 pełnił zawodową służbę wojskową, z której został zwolniony rozkazem personalnym Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...]r. Ponadto ustalono, że wnioskodawca pobiera wojskową rentę inwalidzką z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej.
W zażaleniu wnioskodawca zarzucił, że sprawa nie została należycie wyjaśniona, a z żadnych dokumentów nie wynika, by pełnił on zawodową służbę wojskową.
Zaskarżonym postanowieniem, sprostowanym postanowieniem z dnia [...]r., Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w zw. z art. 144 i 219 kpa, utrzymał w mocy postanowienie I instancji, całkowicie podzielając przedstawione w nim ustalenia co do pełnienia przez wnioskodawcę zawodowej służby wojskowej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. G. powtórzył argumenty z zażalenia. Zarzucił, że według przepisów należy uznać jego służbę wojskową za niezawodową, zwłaszcza że został przeniesiony do rezerwy zanim nastąpiło przekwalifikowanie żołnierzy niezawodowych na oficerów zawodowych. Podniósł, że został zatrzymany w wojsku bez żadnych rozkazów powołujących go do służby zawodowej. W organach wojskowych zaginęła natomiast jego legitymacja oficerska, którą oddał przechodząc do rezerwy w 1957 r. Powołał się nadto na zły stan swojego zdrowia.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa, a tylko pod tym względem odbywa się sądowa kontrola działalności administracji publicznej (art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1269). Otóż sprawa dotyczy wydania zaświadczenia. Zgodnie z art. 217 § 2 kpa organ administracyjny wydaje zaświadczenie w dwóch sytuacjach, a to:
1) jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa,
2) jeżeli osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.
Zasadniczo żądanie skarżącego mieści się w tych ustawowych ramach. Ubiegał się on o wydanie zaświadczenia stwierdzającego okres pełnienia przez niego niezawodowej służby wojskowej w celu przedstawienia go w ramach postępowania o przyznanie mu zaopatrzenia inwalidzkiego. Przepis art. 56 ust. 4 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (j.t. Dz. U. Nr 9 z 2002 r., poz. 87 ze zm.) nakazuje stosować do tego postępowania przepisy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Art. 125 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (j.t. Dz. U.
Nr 39 z 2004 r., poz. 353 ze zm.) nakazuje pracodawcom wydawanie zaświadczeń niezbędnych do ustalenia prawa do świadczeń i ich wysokości. Z kolei stosownie do wskazanego art. 56 ust. 4 ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych... przewidziane dla zakładów pracy obowiązki ciążą na właściwych jednostkach wojskowych. Obowiązki te zostały określone w zarządzeniu Ministra Obrony Narodowej i Spraw Wewnętrznych z dnia 31 maja 1974 r. w sprawie obowiązków organów wojskowych... (MP Nr 21, poz. 123 ze zm.). Przewiduje ono wydawanie zaświadczeń o okresie służby wojskowej zarówno przez dowódcę jednostki wojskowej (§ 3 ust. 1), jak i przez wojskową komendę uzupełnień (§ 5
ust. 1). Wprawdzie zgodnie z art. 93 ust. 1 i art. 241 ust. 6 Konstytucji RP zarządzenie ma obecnie jedynie charakter wewnętrzny, jednakowoż potwierdza dopuszczalność zwrócenia się przez skarżącego o wydanie zaświadczenia do właściwego Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień. Natomiast żądanie to nie mogło być uwzględnione – i to z przyczyn podniesionych przez organy wojskowe. Skarżący wykazał wprawdzie swój interes prawny, ale w takiej sytuacji art. 218 kpa wymaga, by określone fakty albo stan prawny wynikały z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Tymczasem dokumentacja będąca w posiadaniu organów wojskowych ewidentnie wykazuje okoliczności przeciwne twierdzeniom skarżącego. O pełnieniu przez niego zawodowej służby wojskowej świadczy bezpośrednio rozkaz MON o zwolnieniu go z tej służby oraz pobieranie przez niego wojskowej renty inwalidzkiej z tytułu pełnienia służby zawodowej. Pośrednio potwierdza tą okoliczność okres pełnienia służby, pełnione przez skarżącego funkcje i osiągnięty stopień wojskowy. Nie ma natomiast dokumentu ani okoliczności faktycznych mogących nawet tylko uprawdopodobnić, że po początkowym okresie służby zasadniczej skarżący dalszą służbę pełnił w innym charakterze niż służba zawodowa. Z mocy prawa skarżący takiego innego statusu nie mógł nabyć, w związku z czym bezskuteczne jest powoływanie się przez niego na wymienione w skardze i pozostałych pismach skarżącego przepisy. Natomiast można stwierdzić, że pełnienie przez niego służby wojskowej odpowiadało warunkom służby oficera zawodowego w rozumieniu dekretu z dnia 19 kwietnia 1951 r. o służbie wojskowej oficerów i generałów sił zbrojnych (Dz. U. Nr 22, poz. 172 ze zm.), obowiązującego w czasie uzyskania przez skarżącego stopnia oficerskiego, aż do zwolnienia go ze służby. Jednocześnie obowiązująca w tym czasie ustawa z dnia 4 lutego 1950 r. o powszechnym obowiązku wojskowym (Dz. U. Nr 6, poz. 46 ze zm.) nie przewidywała tak długiego okresu pełnienia niezawodowej służby wojskowej. Nie była też ogłoszona tak długotrwała mobilizacja.
Poza okolicznościami faktycznymi wynikającymi z zasobów dokumentowych organów wojskowych brak jest zatem także przesłanek normatywnych do przyjęcia zasadności twierdzeń skarżącego. Wydanie zaświadczenia o żądanej przez niego treści było więc niemożliwe.
Z powyższych względów na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło