IV SA/Gl 363/06
WyrokWSA w Gliwicach2007-04-02
Skład orzekający: Małgorzata Walentek, Elżbieta Kaznowska, Edyta Żarkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wysokość przyznanego zasiłku okresowego, obliczona jako 50% różnicy między kryterium dochodowym a dochodem rodziny, jest zgodna z prawem, biorąc pod uwagę ograniczone środki finansowe ośrodka pomocy społecznej?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają przepisów prawa materialnego ani procesowego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wysokość zasiłku okresowego, obliczona jako 50% różnicy między kryterium dochodowym a dochodem rodziny, jest zgodna z prawem, uwzględniając jednocześnie sytuację finansową strony, możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej oraz politykę świadczeń.Stan faktyczny
Skarżący D. B. złożył wniosek o przyznanie zasiłku okresowego. Organ pierwszej instancji przyznał zasiłek w określonej wysokości, uwzględniając dochód rodziny i kryterium dochodowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący złożył skargę do WSA, podnosząc, że kwota zasiłku nie jest wystarczająca dla dwóch osób. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Asesor WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2007 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę.
W dniu [...]r. D. B. złożył wniosek o przyznanie zasiłku okresowego na miesiąc październik.
Decyzją z dnia [...]r. nr [...], Kierownik Działu Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta R., przyznał wnioskującemu pomoc społeczną w postaci zasiłku okresowego od dnia 01 października [...]r. do dnia 31 listopada [...]r. w wysokości [...]zł. (w okresie od 01 pażdziernika [...]r. do dnia 30 października [...] r.) i [...]zł. (w okresie od dnia 01 listopada [...]r. do dnia 31 listopada [...] r.) miesięcznie. W podstawie prawnej decyzji powołano art. art. 7 pkt 2-15, art. 8 ust. 1, art. 38 ust. 1, 2, 4, 5, art. 106 ust. 1 i 4, art. 147 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) i art. 104 k.p.a.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniesiono, że strona spełnia kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej i jednocześnie występuje jeden z przypadków, o którym mowa w art. 7 ust. 2-15 tej ustawy, to jest niepełnosprawność. Wysokość zasiłku okresowego dostosowana jest do możliwości pomocy społecznej i została określona jako 50% różnicy pomiędzy kryterium dochodowym (632 zł) a wysokością dochodu w rodzinie. Różnica w wysokości zasiłku okresowego jest spowodowana zmianą wysokości dochodu z uwagi na zamianę wysokości zasiłku stałego
W odwołaniu od tej decyzji D. B. wyraził niezadowolenie podnosząc, iż nie rozumie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.
Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Uzasadniając zapadłe rozstrzygnięcie odnotowano, iż z przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania dowodowego wynika, że D. B. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z A. P., co oznacza, że w rozumieniu art. 6 pkt. 14 ustawy o pomocy społecznej tworzą rodzinę. Dochód rodziny w miesiącu wrześniu wynosił [...] na który składał się zasiłek pielęgnacyjny ([...]zł), zasiłek stały ([...]zł), dodatek mieszkaniowy ([...]zł). Z kolei w październiku [...]r. dochód rodziny wynosił [...]zł., zaś na jego wysokość miała wpływ zmiana kwoty zasiłku stałego ([...]zł.) Na tej podstawie stwierdzono, że miesięczny dochód w rodzinie jest mniejszy od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie określonego w art. 8 ust. 1 pkt 2, które dla rodziny o tej strukturze wynosi 632 zł. Uznano zatem, że rodzina spełnia wymogi będące podstawą do uzyskania pomocy w formie zasiłku okresowego. Stosownie bowiem do treści art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy, zasiłek okresowy przysługuje rodzinie której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego. Dalej wskazano, że w przypadku rodziny zasiłek ten ustala się do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny. Zaznaczno, że zgodnie z art. 147 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, w roku [...] minimalna wysokość zasiłku okresowego w przypadku rodziny wynosi 20 % różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny. Na podstawie uchwały Rady Miejskiej w R. Nr [...] z dnia [...]r. zwiększono wysokość minimalnego zasiłku okresowego ustalając go na poziomie 50% różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny. To na tej podstawie organ I instancji ustalił wysokość zasiłku okresowego kierując się sytuacją finansową strony oraz polityką świadczeń podyktowaną ograniczonymi środkami finansowymi Ośrodka.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego D. B. wyraził niezadowolenie z decyzji organu odwoławczego podnosząc, że kwota zasiłku nie jest wystarczająca dla dwóch osób.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, raz jeszcze odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto zauważono, że skarżący stale otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy wskazać, że stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei z treści art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 cyt. ustawy sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze.
Przeprowadzając ocenę zgodności z prawem podjętych w sprawie rozstrzygnięć należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają przepisów prawa materialnego, ani też przepisów prawa procesowego w taki sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na jej wynik.
Przepis art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64 poz. 593 ze zm.) stanowi, iż pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości
Stosownie do art. 7 wskazanej ustawy pomocy tej udziela się osobom i rodzinom w szczególności z powodu: ubóstwa, sieroctwa, bezdomności, bezrobocia, niepełnosprawności, długotrwałej lub ciężkiej choroby, przemocy w rodzinie, potrzeby ochrony macierzyństwa lub wielodzietności, bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w
rodzinach niepełnych lub wielodzietnych, braku umiejętności w przystosowaniu do życia młodzieży opuszczającej placówki opiekuńczo-wychowawcze, trudności w integracji osób, które otrzymały status uchodźcy, trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu z zakładu karnego, alkoholizmu lub narkomanii, zdarzenia losowego i sytuacji kryzysowej, klęski żywiołowej lub ekologicznej. Na mocy natomiast art. 8 ust. 1 omawianej ustawy prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40,41, 78 i 91, przysługuje:
- osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 461 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej",
- osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 316 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie",
- rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej dalej "kryterium dochodowym rodziny"
przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej.
Z materiałów sprawy wynika, iż skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z A. P.. W rozumieniu przepisu art. 6 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej tworzą więc rodzinę. Zgodnie ze wskazanym przepisem pod pojęciem rodziny należy bowiem rozumieć zarówno osoby spokrewnione jak i niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. Dochód rodziny, na który składa się zasiłek stały, pielęgnacyjny oraz dodatek mieszkaniowy wynosił w miesiącu wrześniu [...]zł, zaś w październiku [...]zł., a zatem dochód ten nie przekroczył określonej w art. 8 ust. 1 pkt. 2 ustawy o pomocy społecznej kwoty kryterium dochodowego, które dla rodziny o tej strukturze wynosi 632 zł Ponadto w przypadku rodziny skarżącego zachodzi okoliczność określona w art. 7 ust. 5 (niepełnosprawność, bezrobocie ) uprawniająca do świadczeń z pomocy społecznej
Zatem oczywistym jest, że skarżący spełnia wymogi formalne konieczne do uzyskania świadczenia z pomocy społecznej.
W myśl art. 38 omawianej ustawy, zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego:
1) osobie samotnie gospodarującej – do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie;
2) w przypadku rodziny – do wysokości różnicy między kryterium dochodowym a dochodem całej rodziny.
Zgodnie zaś z treścią art. 147 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, w roku [...] minimalna wysokość zasiłku okresowego w przypadku rodziny wynosi 20 % różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny. Przy czym uchwałą Rady Miejskiej w R. Nr [...] z dnia [...]r. zwiększajono wysokość minimalnego zasiłku okresowego ustalając go na poziomie 50% różnicy miedzy kryterium dochodowym rodziny, a dochodem tej rodziny. Jak już wspomniano, z materiału dowodowego rozpoznanej sprawy wynika, że rodzina skarżącego legitymuje się miesięcznym dochodem w wys. [...]zł we wrześniu oraz [...] zł w październiku zł. Kryterium dochodowe określone w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy dla rodziny skarżącego stanowi 632 zł.
Zatem w następstwie dokonanych ustaleń organ pierwszej instancji uprawniony był przyznać skarżącemu zasiłek okresowy w podanej w sentencji decyzji kwocie, mając na uwadze sytuację strony, możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej oraz interes społeczny rozumiany jako ochrona interesów osób uprawnionych do uzyskania wsparcia ze środków pomocy społecznej.
Trzeba wskazać stronie skarżącej, iż wysokość tego zasiłku zależy nie tylko od sytuacji materialnej jej rodziny, lecz także od możliwości finansowych organów pomocy społecznej. W sytuacji ograniczonych środków przeznaczanych na cele pomocy społecznej i wzrastającej liczby osób ubiegających się o jej uzyskanie, oczywistym jawi się konieczność stworzenia gradacji potrzeb i powiązania jej z konkretnymi możliwościami finansowymi ośrodka. Nie sposób bowiem pominąć sytuację ogólną w jakiej znajdują się organy pomocy społecznej. Pomimo, że bezspornie sytuacja rodziny skarżącego jest trudna, to nie należy tracić z pola widzenia faktu, że celem pomocy społecznej nie jest zastąpienie stron w uzyskiwaniu dochodów i zaspokajanie wszelkich ich potrzeb, a jedynie pomoc w tym zakresie. Pomoc społeczna ma umożliwić przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których osoby i rodziny nie są w stanie pokonać wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia oraz zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin dla umożliwienia bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. Przyjdzie również podkeslić, iż jak wynika z akt administracyjnych sprawy rodzina skarżącego objęta jest bieżącą pomocą ośrodka otrzymując świadczenia w postaci zasiłków celowych, okresowych oraz zasiłku stałego.
Mając na uwadze wyżej naprowadzone wywody nie można zrzucić organowi odwoławczemu naruszenia prawa.
Zatem należy wskazać, że w świetle całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego i wyżej naprowadzonych okoliczności, pomimo subiektywnych odczuć strony skarżącej, należy uznać podjęte w sprawie rozstrzygnięcie za prawidłowe.
W tym stanie rzeczy brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a co za tym idzie podlegała ona oddaleniu, zgodnie z treścią art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło