IV SA/Gl 369/06
WyrokWSA w Gliwicach2007-03-29
Skład orzekający: Wiesław Morys, Beata Kalaga-Gajewska, Małgorzata Walentek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji w sprawie ustalenia wysokości zasiłku stałego może pozostać w obrocie prawnym, jeśli pomiędzy osnową decyzji organu pierwszej instancji a jej uzasadnieniem występuje sprzeczność, a organ odwoławczy nie wyjaśnił wszystkich wątpliwości dotyczących podstawy prawnej i faktycznej rozstrzygnięcia?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając istotne wadliwości proceduralne i merytoryczne. Wskazano na sprzeczność między osnową decyzji organu pierwszej instancji a jej uzasadnieniem, a także na niejasności co do podstawy prawnej i faktycznej rozstrzygnięcia organu odwoławczego. Brak wewnętrznej spójności między elementami decyzji administracyjnej stanowi naruszenie prawa, które uzasadnia uchylenie decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia wysokości zasiłku stałego dla D. B. Organ pierwszej instancji wydał decyzję zmieniającą wysokość zasiłku, jednakże decyzja ta została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, organ pierwszej instancji wydał kolejną decyzję, która została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Skarżący D. B. wniósł skargę do sądu, podnosząc, że decyzja jest dla niego krzywdząca i zaniża świadczenie.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2007 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego uchyla zaskarżoną decyzję.
Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Kierownik Działu Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta R., na podstawie art. 104, art. 108, art. 163 k.p.a. w związku z art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) postanowił zmienić z dniem [...]r. decyzję z dnia [...]r. Nr [...] w sprawie przyznania D. B. pomocy w formie zasiłku stałego dla osoby samotnej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności w części dotyczącej wysokości od dnia [...] września 2005 do [...] listopada 2005 r. w kwocie [...]zł; od nia [...] grudnia 2005 do [...] czerwca 2008 w kwocie [...]zł.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...]r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie zmiany decyzji z dnia [...]r. Nr [...] o przyznaniu D. B. zasiłku stałego w związku ze zmianą dochodów wskutek przyznania w/wym. zasiłku pielęgnacyjnego na okres od [...] lipca 2005 do [...] czerwca 2008 r. w wysokości [...]zł miesięcznie.
Na tej podstawie w dniu [...]r. została wydana decyzja Nr [...] zmieniająca wysokość zasiłku stałego. W wyniku odwołania decyzją z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło decyzję z uwagi na zmianę przepisów prawa i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Wskutek tego rozstrzygnięcia wszczęto ponownie postępowanie w sprawie zmiany wysokości zasiłku stałego od [...] września 2005 r. w wyniku którego ustalono, że miesięczny dochód rodziny w okresie od [...] sierpnia 2005 do [...] października 2005 r. wynosił [...]zł., tj. [...] zł na osobę, natomiast od [...] listopada 2005 r. dochód ten wynosi [...]zł, tj. [...]zł. Organ uwzględnił również zmianę wysokości dochodu spowodowanego zmianą kwoty dodatku mieszkaniowego od [...] grudnia 2005 r.
W odwołaniu D. B. wniósł o ponowne przeanalizowanie powyższej decyzji podnosząc, iż nie rozumie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, na podstawie którego zaniżono mu świadczenie z kwoty [...]zł. do [...] zł.
Decyzją z dnia [...]r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Uzasadniając zapadłe rozstrzygnięcie Kolegium w pierwszej kolejności przedstawiło dotychczasowy stan faktyczny sprawy a nasępnie przywołało treść przepisu art. 37 ust. 1 pkt 2 (mylnie podając pkt 1 art. 37) ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Zasiłek stały ustala się w wysokości: w przypadku osoby w rodzinie – różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie. Organ odwoławczy swierdził, że postępowanie zostało wszczęte z urzędu z uwagi na zmianę sytuacji dochodowej strony, gdyz od miesiąca listopada uległa zmianie wysokość dodatku mieszkaniowego. Wysokość zasiłku została ustalona jako różnica pomiędzy kryterium dochodowym na osobę w rodzinie, które wynosi 316 zł a dochodem na osobę w rodzinie wynoszącym w okresie od [...] sierpnia 2005 do [...] października 2005 r. [...]zł, a od listopada 2005 r. [...] zł. Reasumując Kolegium podkreśliło, że organ prawidłowo uznał, że strona prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z konkubiną, a zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z obowiązującymi przepisami.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, D. B. podniósł, że decyzja ta jest dla niego krzywdząca, bowiem kwota zasiłku nie wystarczy na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych jego oraz A. P..
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, raz jeszcze odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei z treści art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem.
Przy czym stosownie do regulacji art. 134 § 1 tej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga podlegała uwzględnieniu, aczkolwiek z innych powodów niż podniesione przez skarżącego, a które Sąd, jak wyżej wskazano, nie będąc związany granicami skargi wziął pod rozwagę z urzędu.
W pierwszej kolejności trzeba wskazać, że decyzją z dnia [...]r. organ I instancji zmienił z dniem [...]r. decyzję z dnia [...]r. Nr [...] w sprawie przyznania D. B. pomocy w formie zasiłku stałego. Tymczasem z uzasadnienia tegoż rozstrzygnięcia wynika, że powyższa decyzja z dnia z [...]r., została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...]r. Zatem organ I instancji zmienił decyzję, która została wyeliminowana wcześniej z obrotu prawnego.
Jednocześnie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ ten wskazał, że [...]r. wszczął postępowanie administracyjne z urzędu w sprawie zmiany decyzji z dnia [...]r. [...] o przyznaniu w/wym. zasiłku stałego w części dotyczącej jego wysokości, w związku z tym, że skarżący pobiera zasiłek pielęgnacyjny. Dalej podał, że zmiany takiej dokonano decyzją z [...]r., która następnie została uchylona. Powyższe oznacza, że osnowa decyzji pozostaje w sprzeczności z jej uzasadnieniem. Ponadto należy zauważyć, iż w osnowie decyzji organ I instancji przyznał D. B. zasiłek stały dla osoby samotnej. Otóż trzeba stwierdzić, że zgodnie z przepisem art. 37 ust. 1 pkt. 1 i 2 zasiłek ten przysługuje osobie samotnie gospodarującej oraz osobie pozostającej w rodzinie. Zatem na tej podstawie, można byłoby przyjąć, że organ zmieniając decyzję przyznał zasiłek osobie samotnie gospodarującej, w wysokości ustalonej wg zasad kreślonych w art. 37 ust 2 pkt. 1. tj. na podstawie kryterium dochodowego oraz dochodu osoby samotnie gospodarującej. Tymczasem z uzasadnienia decyzji wynika, że organ do obliczenia wysokości zasiłku stałego przyjął kryterium dochodowe rodziny oraz miesięczny dochód rodziny skarżącego, a zatem wysokość tegoż zasiłku ustalił na podstawie art. 37 ust. 2 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej.
Mając powyższe na uwadze trzeba stwierdzić, że dla poprawności decyzji administracyjnej niezbędnym jest aby pomiędzy jej podstawowymi elementami (art. 107 § 1 k.p.a.), jak podstawą prawną, rozstrzygnięciem czyli osnową oraz uzasadnieniem prawnym i faktycznym istniała wewnętrzna spójność. Osnowa decyzji stanowi jej rozstrzygniecie, natomiast uzasadnienie decyzji ma jedynie wyjaśnić podstawy takiego rozstrzygnięcia. Zatem brak spójności między osnową a uzasadnieniem świadczy o wadliwości decyzji.
Pomimo wskazanych wadliwości Kolegium przywołało rozstrzygnięcie (osnowę) decyzji organu I instancji, oraz ustalenia tego organu i orzekło o utrzymaniu tej decyzji w mocy. Zaznaczyć przy tym należy, że organ odwoławczy w uzasadnieniu własnej decyzji stwierdził, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte z urzędu z uwagi na zmianę sytuacji dochodowej strony, gdyż od miesiąca listopada 2005 r. zmianie uległa wysokość otrzymywanego przez stronę dodatku mieszkaniowego. Tymczasem, jak wynika z akt administracyjnych sprawy, pismem z dnia [...]r. stanowiącym zawiadomienie o wszczęciu postępowania w trybie art. 61 § 4 k.p.a., organ wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zmiany decyzji z dnia [...] r. o przyznaniu zasiłku stałego w związku z otrzymaniem przez skarżącego zasiłku pielęgnacyjnego (w aktach administracyjnych sprawy brak tej decyzji). Zmiana w tym zakresie nastąpiła decyzją z dnia [...]r., która z kolei została uchylona a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania, co oznacza, że postępowanie ponownie powinno toczyć się na skutek przyczyny powodującej jego wszczęcie przy uwzględnieniu ewentualnych zmian stanu faktycznego w sprawie. Powyższe nasuwa zatem wątpliwości Sądu co do tego w jakim zakresie w istocie orzekał organ odwoławczy, co przy ponownym rozpoznaniu sprawy wymagać będzie wyjaśnienia.
Natomiast odnosząc się do twierdzeń skarżącego, trzeba wskazać, że ustalenie wysokości zasiłku stałego nie zależy od uznania organu, a odbywa się w oparciu o zasady ściśle określone w art. 37 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie ze wskazanym przepisem zasiłek stały ustala się w wysokości:
1) w przypadku osoby samotnie gospodarującej - różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej (461 zł zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy) a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie;
2) w przypadku osoby w rodzinie - różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie (316 zł. zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 cyt. ustaw), a dochodem na osobę w rodzinie.
Kwota zasiłku stałego nie może być niższa niż 30 zł miesięcznie.
W tym stanie rzeczy wobec stwierdzonych wadliwości, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie może pozostać w obrocie prawnym. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ będzie miał na względzie powyższe uwagi Sądu.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło