IV SA/Gl 37/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2014 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ś. odmówił przyznania J.P. zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" ustanowionego ustawą z dnia 29 grudnia 2005 r. (Dz. U. Nr 267, poz. 2259 ze zm.). Organ ustalił, że dochód rodziny strony w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku wyniósł [...] zł, a zatem przekraczał kryterium dochodowe z ustawy o pomocy społecznej (912 zł), ale mieścił się w 150 % tego kryterium co zasadniczo pozwala na skorzystanie z wymienionego programu. Odmowa udzielenia wnioskowanego świadczenia wynikła natomiast z ograniczonych możliwości finansowych Ośrodka Pomocy Społecznej, które nie pozwalają na zaspokajanie wszystkich zgłaszanych potrzeb. Organ uznał przy tym, że dochody strony są wystarczające na zaspokojenie jej potrzeb żywnościowych. W odwołaniu powołującym przepisy karne i proceduralne wnioskodawczyni zarzuciła, że wcześniej otrzymywała przedmiotowe świadczenie. Wraz z przesłaniem odwołania organowi odwoławczemu OPS w Ś. wyjaśnił, że wobec braku środków finansowych wynikającego ze zmniejszenia dotacji Wojewody Ośrodek wstrzymał udzielanie świadczeń w ramach "Pomocy Państwa w zakresie dożywiania". W czasie wydawania poprzedniej decyzji Ośrodek był jeszcze w posiadaniu wystarczających środków finansowych. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w trybie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. Po przeanalizowaniu stanu prawnego i faktycznego sprawy Kolegium uznało, że nie doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego. Mając na uwadze ograniczone możliwości finansowe pomocy społecznej Kolegium podzieliło zwłaszcza pogląd, że strona z własnych środków jest w stanie zapewnić sobie jeden gorący posiłek dziennie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J.P. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji I instancji. Z motywów skargi wynika, że według skarżącej dla pozytywnego załatwienia jej żądania wystarczające było spełnienie przez nią ustawowego kryterium dochodowego. Ponownie powołała się też na wcześniejszą, korzystną dla niej decyzję, która – jej zdaniem – została wydana na tej samej podstawie prawnej i faktycznej. Argumenty Kolegium uznała za ogólnikowe i lakoniczne, wyrażające prawo organów do dowolnej interpretacji prawa, co godzi w konstytucyjne prawa skarżącej. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1269 ze zm.) sądowa kontrola działalności administracji publicznej odbywa się wyłącznie w kryteriach legalności, a więc pod względem zgodności zaskarżonego aktu administracyjnego z prawem. Tymczasem w niniejszej sprawie kontrola ta nie wykazała naruszenia prawa mogącego skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Wbrew zarzutom skargi wynik postępowania administracyjnego nie jest przejawem nieskrępowanej dowolności działania organów orzekających, lecz odzwierciedla istotne okoliczności sprawy. Udzielenie pomocy w zakresie dożywiania w ramach programu wieloletniego odbywało się przy odpowiednim stosowaniu ustawy o pomocy społecznej (art. 7 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. ustanawiającej ten program). Tym samym rozpatrywanie wniosku o zasiłek celowy następuje z uwzględnieniem zasad ogólnych wyrażonych w art. 2, 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej. Z brzmienia tych przepisów oraz z ustawy o programie wynika, iż decyzja w zakresie tej formy pomocy wydawana jest właśnie w ramach uznania administracyjnego, na jakie powołał się organ odwoławczy. Cechuje się ono między innymi tym, że organ nie jest związany ścisłymi kryteriami prawnymi, a więc ma pewną swobodę w ocenie zasadności zgłoszonych żądań. Ocenia on zarówno całokształt sytuacji strony, jak i sytuację ogólną dotyczącą przede wszystkim możliwości udzielenia wsparcia w aspekcie posiadanych przez organ środków. Z tego punktu widzenia chybione jest odwoływanie się przez skarżącą do poprzednio wydanej decyzji, skoro – wbrew jej twierdzeniom – podjęta ona została w innym stanie faktycznym, gdy organ dysponował wystarczającymi zasobami by realizować pomoc na rzecz osób, które spełniają podwyższone kryterium dochodowe wyznaczone w ustawie o programie dożywiania. Natomiast w decyzji wydanej w ramach niniejszej sprawy organ I instancji wyraźnie wskazał na swoje ograniczone możliwości finansowe związane ze stanem budżetowym. Dokładniejsze dane organ ten podał co prawda dopiero w piśmie przewodnim po wniesieniu odwołania, jednakowoż pozwoliły one organowi odwoławczemu na przeprowadzenie właściwej kontroli instancyjnej. Z drugiej strony organy miały również na uwadze warunki życiowe dwuosobowej rodziny skarżącej i słusznie doszły do wniosku, że w zakresie żywienia skarżąca jest w stanie zaspokoić swoje potrzeby we własnym zakresie. Przyznać można skarżącej rację, że stanowisko Kolegium jest w tej mierze zbyt lakoniczne, ale w tym konkretnym przypadku nie jest to uchybienie, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, gdyż przedstawione stanowisko organów znajduje potwierdzenie w treści zgromadzonego materiału dowodowego. W stosunku do poprzedniego okresu zwiększyły się dochody rodziny skarżącej, bowiem od [...] został jej przyznany dodatek mieszkaniowy w kwocie [...] zł, którego wcześniej nie pobierała. Skoro poprzednia decyzja obowiązywała do [...] i opiewała na [...] zł miesięcznie, to mimo negatywnej decyzji rzeczywisty dochód rodziny skarżącej jest obecnie wyższy. Mimo że ustaleń odnośnie spełniania kryterium dochodowego dokonuje się w oparciu o przychody z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku (art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej), to jednak wszystkie istotne okoliczności mające wpływ na prawo do pomocy społecznej bierze się pod uwagę według stanu istniejącego w chwili podejmowania decyzyjnego rozstrzygnięcia. Nie sposób również pominąć tego, że skarżąca nie ma nikogo na swym utrzymaniu, jest w pełni sił, a zatem może podejmować choćby dorywcze prace, mając wyższe wykształcenie w zakresie [...]. Jej mąż jako tylko częściowo niezdolny do pracy nie wymaga opieki, co zresztą unaoczniają dokumenty z akt administracyjnych. W końcu nie bez znaczenia jest fakt dysponowania przez rodzinę skarżącej własnością nieruchomości położonej w Z. Nie służy ona więc zaspokojeniu bieżących potrzeb egzystencjalnych tej rodziny, w związku z czym w przypadku istotnej potrzeby życiowej jej zbycie lub inne ekonomicznie zyskowne wykorzystanie odpowiadałoby normie z art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, który zakłada jedynie subsydiarny charakter pomocy społecznej. W kontekście zarzutów i twierdzeń skarżącej można nadto zaznaczyć, że akcentowana przez nią zwłaszcza w piśmie procesowym z dnia [...] kwestia zarządzenia dyrektora OPS, nie ma większego znaczenia dla wyniku sprawy. Zarządzenie to nie ma bowiem rangi normatywnej i stanowi jedynie akt wewnątrzorganizacyjny zawierający dyrektywy kierowane do pracowników organu, bez mocy wiążącej wobec osób trzecich. Wydanie takiego zarządzenia może zatem służyć spójności w załatwianiu spraw określonego rodzaju zwłaszcza ze względu na możliwości finansowe organu. Odrębną przyczyną oddalenia skargi może być też okoliczność, że do chwili wyrokowania skarżąca nie wskazywała, by z racji odmowy przyznania przedmiotowego świadczenia pozostała po jej stronie jakaś niezaspokojona potrzeba, co zresztą w przypadku dożywiania jest raczej niemożliwe. Nie powołała się też na powstałe z tego tytułu zadłużenie. Tymczasem decyzja ta odnosi się do okresu przeszłego, skoro choćby z oświadczenia samej skarżącej zamieszczonego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że aktualnie uzyskuje zasiłek w kwocie [...] zł na żywność lub posiłek. W tych okolicznościach nawet uwzględnienie skargi nie mogłoby prowadzić do wydania przez organ pozytywnej decyzji, lecz co najwyżej do umorzenia postępowania administracyjnego. Z wcześniej wyłożonych powodów nie trzeba się jednak odwoływać do tej hipotetycznej sytuacji. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji. sw