IV SA/Gl 371/07
WyrokWSA w Gliwicach2007-10-24
Skład orzekający: Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres zatrudnienia na podstawie umowy o dzieło, od którego nie odprowadzono składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy, może być zaliczony do 365 dni pracy wymaganych do przyznania zasiłku dla bezrobotnych?Ratio decidendi
Okres zatrudnienia na podstawie umowy o dzieło nie może być zaliczony do wymaganego 365-dniowego okresu pracy, jeśli od wynagrodzenia z tej umowy nie odprowadzono składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy. Prawo do zasiłku dla bezrobotnych jest ściśle uregulowane przepisami ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, które nie przewidują uznaniowego traktowania w tym zakresie.Stan faktyczny
Skarżący Z. H. został uznany za osobę bezrobotną, jednak odmówiono mu prawa do zasiłku, ponieważ suma okresów zatrudnienia w ciągu 18 miesięcy poprzedzających rejestrację była krótsza niż wymagane 365 dni. Skarżący kwestionował sposób obliczenia okresu zatrudnienia, domagając się uwzględnienia okresu pracy na podstawie umowy o dzieło. Organy administracji obu instancji utrzymały w mocy decyzję o odmowie przyznania zasiłku, argumentując, że umowa o dzieło nie podlegała wymaganym składkom na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2007r. sprawy ze skargi Z. H. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) Zastępca Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w K., działając z upoważnienia Starosty K., orzekł o uznaniu Z. H. z dniem [...] r. za osobę bezrobotną oraz o odmowie przyznania mu prawa do zasiłku. W uzasadnieniu tej decyzji organ administracji wskazał, że w świetle przedstawionych dokumentów wynika, że Z. H. spełnia warunki do uznania go za osobę bezrobotną, natomiast suma okresów, o których mowa w art. 71 ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy przypadających w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji, jest krótsza niż 365 dni zatrudnienia, co stanowi podstawę odmowy przyznania prawa do zasiłku.
Niezadowolony z tej decyzji Z. H., wniósł od niej odwołanie do Wojewody Ś. W uzasadnieniu wyjaśnił, że organ błędnie obliczył długość wymienionych w decyzji okresów, gdyż z jego wyliczenia wynika, że okres zatrudnienia wynosił [...] dni, który jest przecież dłuższy od wymaganych 365 dni. Prosząc o ponowne wyliczenie sumy okresów zatrudnienia, wniósł o przyznanie mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W załączeniu przedstawił zestawienie swojego zatrudnienia w okresie 18 miesięcy.
Wojewoda Ś., decyzją z dnia [...] r. Nr [...], działając na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 71 ust.1 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) w trybie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda Ś. przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz obowiązujące przepisy, a następnie stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. Organ ten wskazał, że według art. 71 ust. 1 ustawy powołanej powyżej ustawy – prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania w powiatowym urzędzie pracy, jeżeli w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania się, łącznie przez okres co najmniej 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej najniższego wynagrodzenia. Po analizie dokumentów w przedmiotowej sprawie wyjaśnił, że wynika z niej iż strona w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji tj. od [...] r. do [...] r. udokumentowała [...] dni zaliczanych do okresów uprawniających do zasiłku na wymaganych ustawą co najmniej 365 dni. Zasadnie zatem organ pierwszej instancji orzekł o odmowie przyznania zasiłku dla bezrobotnych. Odnosząc się do zarzutów błędnego obliczenia przez orzekający organ pierwszej instancji sumy okresów stanowiących podstawę do przyznania prawa do zasiłku, organ odwoławczy wyjaśnił, iż okresów pobierania zasiłku dla bezrobotnego nie zalicza się do okresów wymaganych dla nabycia prawa i długości pobierania zasiłku dla bezrobotnych, co jest zgodne z art. 79 ust. 2 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Stąd też w przypadku odwołującego nie można było zaliczyć okresu od [...] r. do [...] r. Dlatego też w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego należało uznać jak w sentencji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący Z. H. wniósł o rozstrzygnięcie jego sporu z urzędem pracy. Powtórzył, że nie może zgodzić się z odmową przyznania mu zasiłku dla bezrobotnych, gdyż udowodnił swoje zatrudnienie w okresie od [...] r. do [...] r. oraz od [...] r. do [...] r. a także zatrudnienie na podstawie umowy o dzieło w okresie od [...] r. do [...] r. Z podsumowania tych okresów wynika, że w okresie ostatnich 18 miesięcy przepracował wymagany okres, a nawet przekroczył wymagane 365 dni. W jego ocenie bezprawne jest stanowisko urzędu pracy, nie doliczające do stażu pracy zatrudnienia na podstawie umowy o dzieło.
Wojewoda Ś. w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w całości podtrzymując zaprezentowane wówczas stanowisko. W odpowiedzi na zarzut nie uwzględnienia umowy o dzieło, wyjaśnił, że pomimo przedstawienia tej umowy w postępowaniu odwoławczym (w postępowaniu przed organem pierwszej instancji umowa ta w ogóle nie była przedstawiona), to jednak nie może być ona uwzględniona, ponieważ umowa ta nie przewiduje opłacania składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy. Z tego też względu nie może być, w myśl art. 71 ust. 1 cytowanej ustawy, doliczona do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy).
Po przeprowadzeniu analizy zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji Sąd doszedł do przekonania, że decyzje są prawidłowe i odpowiadają obowiązującym unormowaniom prawnym, a tym samym nie uwzględnił zarzutów podnoszonych przez skarżącego.
Kwestię uprawnień do zasiłków i innych świadczeń dla bezrobotnych reguluje obecnie ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz.1001 ze zm.). Przepisy tego aktu prawnego mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie dają organom administracyjnym ani sądowi administracyjnemu uprawnień do uznaniowego traktowania i rozstrzygania o problematyce uregulowanej ustawą.
Zgodnie z art. 71 ust. 1 powołanej ustawy prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, jeżeli nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, prac interwencyjnych lub robót publicznych, ponadto gdy w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji był przez okres co najmniej 365 dni zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy.
Do wymaganego stażu – okresu 365 dni, od którego uzależnione jest nabycie prawa do zasiłku dla bezrobotnych, zalicza się również okresy enumeratywnie wymienione w art. 71 ust. 2 ustawy, w tym określone okresy za które przyznano odszkodowanie z tytułu niezgodnego z przepisami rozwiązania stosunku pracy lub inne niewymienione w ust. 1 pkt 2 okresy, za które były opłacane składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy.
W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji uznały, że Z. H. rejestrując się jako bezrobotny w dniu [...] r. nie spełniał warunków przewidzianych w art. 71 ust. 1 i ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W okresie 18 miesięcy przed zarejestrowaniem, a zatem w okresie od [...] r. do [...] r., wymieniony nie pracował łącznie przez co najmniej 365 dni. W ocenie orzekających w sprawie organów administracyjnych strona skarżąca udokumentowała okres wynoszący [...] dni pracy, uznając, że jest to okres pracy od dnia [...] r. do [...] r. oraz od [...] r. do [...] r. Organy uznały tym samym, że skarżący przepracowawszy [...] dni nie spełnił wymogu z cytowanego powyżej art. 71 ust. 1 ustawy. Wprawdzie z akt administracyjnych sprawy wynika, że przedmiotowa rejestracja w dniu [...] r., nie była pierwszą rejestracją Z. H., gdyż jak wynika z dostępnych materiałów dowodowych zainteresowany był już zarejestrowany jako bezrobotny w dniu [...] r. Wówczas decyzją z dnia [...] r. przyznano mu status bezrobotnego a z dniem [...] r,. przyznano mu także zasiłek dla bezrobotnych. Zasiłek ten pobierał do [...] r., gdy w związku z zatrudnieniem w ramach prac interwencyjnych decyzją z dnia [...] r. orzeczono o utracie statusu bezrobotnego i należnego zasiłku. Zatem w jego przypadku można było ewentualnie rozpatrzyć sprawę przy uwzględnieniu art. 73 ust. 5 cytowanej ustawy, czyli uwzględniając fakt, iż utracił on status bezrobotnego na okres krótszy niż 365 dni. Jednakże niezbędnym warunkiem takiego potraktowania sprawy było zgłoszenie się w urzędzie pracy w terminie 14 dni od utraty zatrudnienia, co nie nastąpiło w niniejszej sprawie. Z. H. przedłożył bowiem w dacie rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy dokumenty potwierdzające jego pracę w okresie od dnia [...] r. do [...] r., a przedmiotowa rejestracja dokonana została dopiero w dniu [...] r, a zatem z uchybieniem, wskazanego w zacytowanym przepisie, 14 dniowego terminu.
Zauważyć także należy, że w aktach administracyjnych, już po wydanej decyzji organu odwoławczego, znalazła się przedstawiona przez zainteresowanego umowa o dzieło w okresie od [...] do [...] r. To był w ocenie skarżącego powód, który uniemożliwił wcześniejszą rejestrację. Dodatkowo skarżący, dopiero w skardze, podniósł, że okres ten powinien być doliczony do okresu zatrudnienia wpływającego na przyznanie mu zasiłku. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę zajął stanowisko w tym zakresie, wyraźnie stwierdzając, że okres zatrudnienia na podstawie umowy o dzieło od dnia [...] r. do [...] r. nie może być zaliczony do okresu wymienionego w art. 71 ust. 1 ustawy, gdyż zgodnie z tym przepisem zaliczony do wymaganego okresu 365 dni zatrudnienia może być praca wykonywana na podstawie takiej umowy tylko w przepadku opłacenie składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy, czego w tym przypadku nie potwierdzono. Z dołączonej w kserokopii umowy wynika bowiem, że od umowy tej nie odprowadzono składki na ubezpieczenie społeczne i składki na Fundusz Pracy
Wobec faktu, iż zgodnie z zacytowanym powyżej art. 71 ust. 1 pkt 2 wymienionej ustawy zasiłek dla bezrobotnych przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, jeżeli w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni był zatrudniony a w przypadku skarżącego warunek wskazanego zatrudnienia nie był spełniony, uznano, że Z. H. zasiłek ten nie przysługuje.
W tym miejscu wypada wyraźnie jeszcze raz podkreślić, że zgodnie z obowiązującymi zapisami ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy zaliczeniu do wymaganego okresu 365 dni zatrudnienia może być nie każdy okres, lecz tylko ten, który został enumeratywnie wyliczony w art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. od a do i. Wskazując na zarzut skarżącego odnoszący się do braku zaliczenia do wymaganego okresu ostatniej przedstawionej umowy – umowy o dzieło, przyjdzie zauważyć, że świadczenie pracy na podstawie takiej umowy mogłoby zostać zaliczone do wymaganego okresu tylko wtedy, gdy podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenie za pracę. Z dołączonej do akt administracyjnych kserokopii tej umowy wynika, że uzyskane na podstawie tej umowy wynagrodzenie wprawdzie odpowiada wymogom najniższego wynagrodzenia ( zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 12 września 2006 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2007 r. wynosi ono 936 zł – Dz.U. Nr 171, poz. 1227), ale od wynagrodzenia tego potrącono tylko należny podatek, nie została natomiast uiszczona składka na ubezpieczenie społeczne, w tym składka na Fundusz Pracy. Dlatego też okresu tego nie można zaliczyć do wymaganego okresu 365 dni pracy.
Zatem w sprawie stanowiącej przedmiot kontroli sądu administracyjnego, organy trafnie wskazały, że w przypadku skarżącego Z. H. nie zostały spełnione ustawowe kryteria, które pozwalałyby na przyznanie zasiłku dla bezrobotnych.
Skoro zaskarżona decyzja jak również decyzja organu pierwszej instancji nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi należało na mocy art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło