IV SA/Gl 371/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.), Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2018 r. sprawy ze skargi R. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta D. postanowił: w punkcie pierwszym przyznać skarżącemu R. Z świadczenie wychowawcze na A. Ż. na okres od dnia 1 października 2017 r. do dnia 30 września 2018 r. w kwocie 500,00 zł miesięcznie, w punkcie drugim nie przyznać mu świadczenia wychowawczego na J. Z. na okres od dnia 1 października 2017 r. do dnia 30 września 2018 r. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w dniu 31 sierpnia 2017 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego na dzieci: J. Z. jako pierwsze dziecko i A. Z. jako drugie dziecko. Następnie przytoczył przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci i podniósł, że zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia [...]r. sygn. akt [...] wykonywanie władzy rodzicielskiej nad J. Z. powierzone zostało matce dziecka, natomiast Sąd Rejonowy w S. wyrokiem z dnia [...]r. sygn. akt [...] zmienił wyżej opisany wyrok Sądu Okręgowego w K. w punkcie drugim pozostawiając władzę rodzicielską nad J. Z. obojgu rodzicom i nie zmieniając obowiązku płacenia przez stronę na rzecz syna alimentów w kwocie 500,00 zł miesięcznie. Organ stwierdził, że powołane wyroki nie rozstrzygnęły kwestii naprzemiennej opieki na synem skarżącego. Dodał, że naprzemienna opieka została ustalona w planie wychowawczym z dnia 4 stycznia 2016 r., jednakże plan ten nie został zatwierdzony przez sąd. Wskazał, że syn skarżącego nie może zostać wliczony do składu jego rodziny, zatem rodzina ta składa się z trzech osób: skarżącego, jego żony – I. G. - Z. oraz córki A. Z. Organ wyjaśnił, że miesięczny dochód rodziny wynosi 1 830, 76 zł, co stanowi 610, 25 zł na osobę w rodzinie i jest on niższy od kryterium dochodowego wynoszącego 800,00 zł na osobę. Wobec tego skarżący kwalifikuje się do przyznania świadczenia wychowawczego na córkę A. Z., natomiast nie kwalifikuje się do przyznania tego świadczenia na syna, gdyż dziecko to nie podlega naprzemiennej opiece obojga rodziców i z tego powodu nie wchodzi w skład rodziny skarżącego. W odwołaniu wniesionym od powyższej decyzji w części dotyczącej odmowy przyznania świadczenia wychowawczego, skarżący wskazał, że sprawuje nad synem opiekę naprzemienną zgodnie z ustalonym "Rodzinnym Planem Wychowawczym", którego kopię załączył do odwołania. Ponadto podniósł, że według wyroku Sądu Rejonowego w S. władza rodzicielska nad jego synem przysługuje obojgu rodzicom. Wskazał, że sądy nie orzekają o opiece naprzemiennej, a jedynie rozstrzygają o sprawach spornych związanych z pełnieniem opieki nad dzieckiem. Podniósł, że kwestie opieki naprzemiennej zostały uregulowane w prawidłowo sporządzonym "Rodzinnym Planie Wychowawczym". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia [...]r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji w zaskarżonej części. Organ odwoławczy obszernie przytoczył przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tj. z 2017 r. Dz. U. poz. 1851). Następnie wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 2a tej ustawy, w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego. Organ podkreślił, że według art. 2 pkt 16 cytowanej ustawy, w przypadku, gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji, lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, dziecko zalicza się jednocześnie do członków rodziny obydwojga rodziców. Organ podniósł, że z wyżej przytoczonych przepisów wynika, iż z opieką naprzemienną mamy do czynienia wówczas, gdy to sąd ustali kontakty rodziców z dzieckiem, a kontakty te powinny następować w porównywalnych i powtarzających się okresach. Z tego też powodu do wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego osoba zainteresowana powinna przedłożyć odpis orzeczenia sądu wskazującego na pozostawanie dziecka pod opieką naprzemienną obojga rodziców sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, co wynika z § 5 pkt 9 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczenia wychowawczego oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego ( Dz. U. poz. 1465 ). Organ wskazał, że w niniejszej sprawie, do wniosku z dnia 31 sierpnia 2017 r. skarżący załączył: 1) wyrok rozwodowy Sądu Okręgowego Wydz. [...] w K. z dnia [...] r. sygn. akt [...], z którego wynika, że wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim J. Z. zostało powierzone matce dziecka, a ojciec uzyskał prawo do współdecydowania o istotnych sprawach związanych z dzieckiem ( punkt 2 wyroku ), jednocześnie Sąd nie orzekł o kontaktach skarżącego z synem ( punkt 3 wyroku ); 2) postanowienie Sądu Rejonowego Wydz. [...] w S. z dnia [...]r. sygn. akt [...] zmieniające punkt 2 wyroku rozwodowego w ten sposób, że Sąd pozostawił władzę rodzicielską nad J. Z. obojgu rodzicom. Organ odwoławczy podkreślił, że w postanowieniu tym Sąd również nie ustalił kontaktów skarżącego z dzieckiem, dlatego organ pierwszej instancji słusznie uznał, że opieka nad dzieckiem nie jest sprawowana naprzemiennie. Organ podniósł, że do odwołania skarżący dołączył porozumienie w zakresie sprawowania opieki naprzemiennej: "Rodzicielski Plan Wychowawczy" zawarte w dniu 4 stycznia 2016 r. pomiędzy skarżącym, a matką J. Z. w obecności radcy prawnego. W tym zakresie organ podkreślił, że plan ten nie spełnia kryteriów ustawowych, gdyż zamiast w obecności radcy prawnego, powinien być zawarty lub zatwierdzony przez sąd, co wynika z wyżej cytowanych przepisów prawa. W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, R. Z. podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 2 pkt 16 (błędnie określonego jako art. 2 ust. 16) ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w związku z § 5 pkt 9 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczenia wychowawczego oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego, poprzez ich błędną wykładnię, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie wymienionej decyzji w całości. W uzasadnieniu wskazał, że wychowuje syna w systemie opieki naprzemiennej – J. spędza 2 tygodnie z matką, a następnie ze skarżącym. Podniósł, że wynika to z ustaleń z jego pierwszą żoną, a konkretnie z Rodzicielskiego Planu Wychowawczego. Podkreślił, że stan ten trwa już ponad 2 lata. Ponadto wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach uwzględniło ten fakt w swojej decyzji z dnia [...] roku ( [...]). Podniósł, że z zaskarżonej decyzji wynika, iż z opieką naprzemienną mamy do czynienia wówczas, gdy to sąd ustali kontakty rodziców z dzieckiem, a kontakty te powinny następować w porównywalnych i powtarzających się okresach (str. 3 uzasadnienia). Zarzucił, że takie podejście jest mylne i dyskryminujące osoby w jego sytuacji. Podkreślił, że z informacji pozyskanych od sędziego w trakcie sprawy dotyczącej władzy rodzicielskiej wynikało, iż nie jest prawnie możliwe, orzeczenie opieki naprzemiennej w tak szerokim i dosłownie równym zakresie, w jakim funkcjonuje skarżący i jego była żona. Podniósł, że SKO jak też Prezydent D. odmawiają świadczenia na rzecz jego syna, który jest wychowywany w ramach opieki naprzemiennej od przeszło 2 lat, gdyż skarżący nie ma wyroku sądowego, z którego to wynika. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w części, w której wniesiono odwołanie, tj. w zakresie dotyczącym odmowy przyznania skarżącemu świadczenia wychowawczego na jego syna. Wydając rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie ma podstaw do ustalenia, iż skarżący i jego była żona sprawują naprzemienną opiekę nad synem J. W tym zakresie organ podniósł, że do wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego osoba zainteresowana powinna dołączyć odpis orzeczenia sądu wskazującego na pozostawanie dziecka pod opieką naprzemienną obojga rodziców sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach. W związku ze wskazanym wyżej przedmiotem postępowania podkreślenia wymagało, że zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tekst jedn. z 2017 r. Dz. U. poz. 1851), w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego. Według bowiem art. 2 pkt 16 cytowanej ustawy, w przypadku, gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji, lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, dziecko zalicza się jednocześnie do członków rodziny obydwojga rodziców. Dodać należało, że w aktach znajduje się wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia [...]r. sygn. akt [...], z którego wynika, że wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim J. Z. zostało powierzone matce dziecka, jednocześnie pozostawiono skarżącemu prawo do współdecydowania o istotnych sprawach związanych z dzieckiem ( punkt 2 wyroku ). Jednocześnie Sąd nie orzekł o kontaktach skarżącego z synem ( punkt 3 wyroku ). Ponadto akta zawierają postanowienie Sądu Rejonowego w S. z dnia [...]r. sygn. akt [...] zmieniające punkt 2 wyroku rozwodowego w ten sposób, że Sąd pozostawił władzę rodzicielską nad J. Z. obojgu rodzicom. Powyższe orzeczenia sądowe nie zawierają zatem rozstrzygnięcia, według którego małoletni J. Z. ma pozostawać pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców. Natomiast według art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, uregulowanie o opiece naprzemiennej obydwojga rodziców, musi być zawarte wprost w orzeczeniu sądu. Nie ma możliwości domniemywania, czy też ustalania na podstawie jakichkolwiek okoliczności faktycznych, że występuje opieka naprzemienna, jeśli nie została w sposób wyraźny przewidziana w orzeczeniu sądu. Podobny pogląd zawarł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 listopada 2017 r. sygn. akt I OSK 1046/17 (dostępne w internecie). Przepis art. 5 ust. 2a cytowanej ustawy określa bowiem w sposób nie budzący wątpliwości, że jego zastosowanie dotyczy sytuacji "gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców". Z tego powodu nie ma podstaw do czynienia ustaleń w tym zakresie na bazie innych rozstrzygnięć sądu, np. dotyczących władzy rodzicielskiej, czy też na podstawie przedłożonego przez skarżącego pisma zatytułowanego jako "porozumienie w zakresie prowadzenia opieki naprzemiennej – rodzicielski plan wychowawczy". Wobec tego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W związku z treścią skargi dodać ponadto należało, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu nie jest wskazana w uzasadnieniu skargi, decyzja organu odwoławczego z dnia [...]r., gdyż skarga dotyczy decyzji, która została przedstawiona wyżej, tj. decyzji z dnia [...]r. Mając na uwadze przedstawiony stan sprawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja, podobnie jak i rozstrzygnięcie organu I instancji, zostały wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego i w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania. W powyższych okolicznościach, brak było podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, które zostały wydane na skutek wyczerpującego wyjaśnienia sprawy, na podstawie prawidłowej oceny zgromadzonych dowodów oraz trafnych ustaleń i ocen prawnych, zawartych w ich uzasadnieniu, jak tego wymaga art. 107 § 3 k.p.a. W związku z tym brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a wobec tego podlegała ona oddaleniu, zgodnie z art. 151 P.p.s.a.