IV SA/Gl 373/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st. sekr. sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2009 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę Postępowanie w przedmiocie uznania choroby zawodowej u Pani M. K. toczy się ponownie w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4.08.2004 r. sygn. akt 3/II SA/Ka 2048/02, który to uchylił decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. (dalej PWIS) z dnia [...] r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B.-B. (dalej PPIS) z dnia [...] r. nr [...] wskazując, że organy inspekcji sanitarnej wyraziły błędne stanowisko, iż stwierdzone u M. J. schorzenie powstałe na skutek zdarzenia mającego cechy wypadku przy pracy można jednocześnie zakwalifikować jako chorobę zawodową. W dniu [...] r. organ I instancji wydał nową decyzję, w której stwierdził u Pani M. K. chorobę zawodową wymienioną w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych zawartych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18.11.1983 r. w sprawie chorób zawodowych (dalej rozporządzenie). Powyższą decyzję PWIS uchylił decyzją z dnia [...] r. wskazując na konieczność ponownego dowodowo istotnego ustalenia przesłanek narażeniowych do stwierdzenia choroby zawodowej oraz po uzupełnieniu materiału dowodowego zwrócenia się do placówki orzeczniczej II szczebla celem wydania formalnego orzeczenia lekarskiego. W związku z powyższym PPIS po uzupełnieniu postępowania wyjaśniającego dotyczącego narażenia zawodowego wystąpił do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. o wydanie uzupełniającego orzeczenia lekarskiego. W treści orzeczenia lekarskiego z dnia [...] r. lekarze IMPiZŚ w S. podtrzymali poprzednie stanowisko, zgodnie z którym rozpoznane u pani M. K. [...] pod postacią [...] w miejscu pracy oraz [...] z punktu widzenia lekarskiego wyczerpuje definicję choroby zawodowej umieszczonej w pozycji [...] rozporządzenia. Zgodnie z orzeczeniami lekarskimi IMPiZŚ z dnia [...] r. i [...] r. PPIS wydał w dniu [...] r. kolejne decyzje stwierdzając u M.K. chorobę zawodową w postaci [...] w miejscu pracy oraz [...], tj. choroby wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych w rozporządzeniu. Jak wykazało dochodzenie epidemiologiczne Pani M. K. była zatrudniona od [...] r. w Centrum Badawczo-Analitycznym A Sp. z o.o. w C. - D. jako [...]. Na co dzień nie była narażona na działanie w sposób stały [...]. Jedynie w czasie pracy w dniu [...] r. na skutek [...] była przypadkowo eksponowana na działanie [...]. Odwołanie od tej decyzji złożył pracodawca, tj. B Sp. z o.o. w G. - Oddział C. - D., potwierdzając fakt wypadkowej ekspozycji na [...] Pani M. K., uważając jednocześnie, że rozpoznane [...] co zostało potwierdzone prawomocnym wyrokiem tut. Sądu z dnia 4 sierpnia 2004 r., sygn. akt 3/II SA/Ka 2048/02. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchylił w całości decyzję PPIS z dnia [...] r. oraz odmówił stwierdzenia u Pani M. K. choroby zawodowej wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych z rozporządzenia. W uzasadnieniu swojej decyzji stwierdził, że Pani M. K. nie pracowała w ekspozycji na [...] w trakcie wykonywania swoich obowiązków, a okoliczności powstania [...] wskazują na wypadek przy pracy. PWIS zaznaczył, że wypadek przy pracy i choroba zawodowa to dwa różne pojęcia prawne na oznaczenie skutków zadziałania na pracowniku przyczyny zewnętrznej związanej z pracą. Choroba zawodowa pozostaje w związku przyczynowym z samą pracą, jej rodzajem, charakterem i warunkami jej wykonywania. Wypadek przy pracy jest zaś zdarzeniem nagłym, a więc mającym miejsce w krótkim czasie, wywołanym przyczyną zewnętrzną pozostającym w związku z pracą. W związku z tym, zdarzenia mającego cechy wypadku przy pracy nie można jednocześnie zakwalifikować jako chorobę zawodową, gdy czynnik szkodliwy nie występuje w środowisku pracy poszkodowanego pracownika. Na powyższą decyzję PWIS w K. pani M. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, w której zaskarżyła decyzję w całości wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie od organu, który wydał decyzję na jej rzecz kosztów postępowania zgodnie z obowiązującymi przepisami. Skarżąca podkreśliła, że podczas swojej pracy [...]. Jej zdaniem należy uznać, że krótkotrwałe i nagłe narażenie na [...] nie ma charakteru wyjątkowego, ponieważ zaistnienie sytuacji tego rodzaju jest ściśle powiązane z ryzykiem wykonywanego przez nią zawodu. Skarżąca twierdzi, że narażenie na działanie czynnika szkodliwego nie polega w tym przypadku jedynie na podleganiu szkodliwemu działaniu w ścisłym znaczeniu, lecz także na długotrwałym narażeniu na zaistnienie sytuacji awaryjnych, stosunkowo rzadkich, ale jednak zdarzających się. Ponadto pracodawca nie jest w stanie udowodnić, że brak było ciągłego działania czynnika szkodliwego w ścisłym znaczeniu, gdyż nie prowadzi regularnych [...]. Dodatkowo [...] na stanowisku skarżącej w dniu zdarzenia nie zostało oznaczone, a [...] nie zostało zgłoszone, co uniemożliwiło wykonanie pomiarów przez Inspekcję Sanitarną. Skarżąca wskazała również na fakt zaniechania przez pracodawcę dostarczenia właściwej jednostce służby zdrowia dokumentacji dotyczącej m.in. zagrożeń występujących w środowisku pracy czym uchybił obowiązkowi wynikającemu z treści § 4 rozporządzenia. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. w odpowiedzi na skargę z dnia [...] r. wnosił o oddalenie skargi powołując się jednocześnie na argumenty zawarte w wydanej przez niego decyzji w przedmiotowej sprawie. W dalszych pismach procesowych skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z akt administracyjnych dotyczących stwierdzenia choroby zawodowej u D. P. oraz oświadczenia I. J. - na okoliczność przebiegu przedmiotowego zdarzenia, jego skutków, zakresu obowiązków skarżącej, narażenia na czynniki chorobotwórcze, "itp." Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa, a tylko pod tym względem odbywa się sądowa kontrola działalności administracji publicznej (art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1269 ze zm.). Jak to skarga wprost wyraża, sprowadza się ona głównie do polemiki z argumentami przedstawionymi w wyroku tut. Sądu z dnia 4 sierpnia 2004 r., sygn. akt 3/II SA/Ka 2048/02, wydanego w tej sprawie. Takie stanowisko skarżącej nie może odnieść pożądanego przez nią skutku, gdyż na obecnym etapie postępowania jest ono spóźnione. O ile skarżąca nie zgadzała się ze wskazanym wyrokiem, to mogła go zakwestionować przez wniesienie skargi kasacyjnej, stosownie do art. 173 i n. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270 ze zm.), dalej określanego jako: ppsa. Skarżąca tego nie uczyniła, w związku z czym wyrok ten uzyskał przymiot prawomocności, a więc stosownie do art. 170 ppsa stał się wiążący także i dla skarżącej. Skarga skierowana przeciwko obecnemu wyrokowi nie może zatem polegać na podważaniu poprzedniego wyroku. Tymczasem tamten wyrok ma zasadnicze znaczenie. Wbrew dalszym twierdzeniom skargi, uchylając tamtym wyrokiem poprzedzające go decyzje obu instancji, Sąd wcale nie stwierdził, że "nie zostały dostatecznie wyjaśnione okoliczności sprawy". Przeciwnie - uchylenie tych decyzji nastąpiło wyłącznie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa, czyli z powodu naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię pojęcia choroby zawodowej. Sąd zajął stanowisko, że stwierdzonego u skarżącej schorzenia, powstałego na skutek zdarzenia mającego cechy wypadku przy pracy, nie można zakwalifikować jako choroby zawodowej. Ta ocena prawna, stosownie do art. 153 ppsa, wiązała zarówno organy administracyjne, jak i Sąd w obecnym postępowaniu. Konsekwencją tej oceny mogło być zatem jedynie wydanie decyzji o odmowie stwierdzenia przedmiotowej choroby zawodowej, bez przeprowadzania dodatkowego postępowania dowodowego. Tymczasem w decyzjach poprzedzających zaskarżoną decyzję, a wydanych po wyroku z dnia 4 sierpnia 2004 r., organy błędnie przyjmowały, że uchylenie przez Sąd poprzednich decyzji nastąpiło z powodu naruszenia przepisów postępowania, polegającym na niedostatecznym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, a nie wyłącznie z powodu naruszenia prawa materialnego. Wprawdzie to błędne odczytanie wyroku zostało powielone w zaskarżonej decyzji, jednak nie miało ono wpływu na wynik sprawy, skoro decyzja orzekła o niestwierdzeniu choroby zawodowej, co odpowiada wiążącej ocenie prawnej wyrażonej w poprzednim wyroku. Bez znaczenia są w tym zakresie rozpoznania dokonane przez placówki medyczne, gdyż istotą sprawy było zakwalifikowanie prawne zdarzenia, na skutek którego wystąpiło u skarżącej zatrucie, do czego placówki te nie są kompetentne. W sytuacji, gdy kwestię tą przesądził Sąd w poprzednim wyroku, dalsze rozważanie tego zagadnienia jest zbędne. Można jedynie wskazać, że w wyniku postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego - co prawda niepotrzebnie, jak już wcześniej wykazano - po wydaniu tego wyroku, nie ujawniły się takie istotne okoliczności, które mogłyby prowadzić do ustalenia odmiennego stanu faktycznego, a w konsekwencji do odstąpienia od wiążącej oceny prawnej. W szczególności brak byłoby podstaw do modyfikacji ustalenia, że [...], a na takim właśnie ustaleniu Sąd oparł w poprzednim wyroku ocenę prawną, kwalifikującą owo [...] jedynie jako wypadek przy pracy, a nie chorobę zawodową. Odmienny pogląd prezentowany przez skarżącą nie może być w tych warunkach uwzględniony. Podobnie nie mogły być uwzględnione jej wnioski dowodowe. Ewentualne stwierdzenie choroby zawodowej u innego pracownika nie stanowi bowiem okoliczności mogącej prowadzić do odstąpienia od dyspozycji z art. 153 ppsa. Nie stanowi jej także oświadczenie I. K. z dnia [...] r. Dodać wypadnie, że u tej ostatnio wymienionej także nie stwierdzono choroby zawodowej w związku z tym samym zdarzeniem, a jej skarga została oddalona prawomocnym wyrokiem tut. Sądu z dnia 31.10.2008 r., sygn. akt IV SA/Gl 374/08. Mając powyższe na uwadze, skoro zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, z mocy art. 151 ppsa orzeczono, jak w sentencji. SW