IV SA/Gl 374/17

PostanowienieWSA w Gliwicach2017-11-03

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej odmowy odroczenia terminu spłaty nienależnie pobranego zasiłku stałego, skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa i czy jego wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu powinien zostać uwzględniony?
Ratio decidendi
Skarżący w sprawie dotyczącej świadczeń z pomocy społecznej jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) PPSA, co czyni jego wniosek o zwolnienie od kosztów bezprzedmiotowym. Wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu powinien zostać uwzględniony, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów profesjonalnej pomocy prawnej bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, co w niniejszej sprawie zostało udowodnione trudną sytuacją materialną i zdrowotną skarżącej.
Stan faktyczny
Skarżąca A.N. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. odmawiającą odroczenia terminu spłaty nienależnie pobranego zasiłku stałego. W trakcie postępowania skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się ustanowienia adwokata z urzędu oraz zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca powołała się na trudną sytuację materialną i zdrowotną, niskie wynagrodzenie oraz posiadanie niewielkiego majątku.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącej adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie odmowy odroczenia terminu spłaty nienależnie pobranego zasiłku stałego w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: 1. ustanowić dla skarżącej adwokata z urzędu; Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 18 października 2017 r. A.N. wniosła o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata M.M. Następnie skarżąca złożyła do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym sprecyzowała, iż domaga się nie tylko ustanowienia adwokata, lecz nadto także zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca powołała się na trudną sytuację materialną i życiową wywodząc, że uskarża się na zły stan zdrowia. Równocześnie oświadczyła, iż gospodaruje samotnie i utrzymuje się ze stosunku pracy pobierając miesięczne wynagrodzenie w kwocie netto 1.271,37 zł. Wywiodła też, że jest współwłaścicielką domu o powierzchni około 100 m2 oraz posiada grunty rolne (nie stanowiące gospodarstwa rolnego) o powierzchni 2,44 ha. Nie posiada natomiast żadnych innych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Nadto strona wyszczególniła obciążające ją koszty utrzymania wymieniając wśród nich między innymi opłaty mieszkaniowe (157 zł), wydatki na leki i rehabilitację (400 zł), opłatę za telefon (87,62 zł) oraz wydatki związane z dojazdami do pracy. Do formularza strona dołączyła plik dokumentów obrazujących wysokość jej dochodu ze stosunku pracy oraz rozmiar ponoszonych kosztów utrzymania (w tym między innymi znaczne wydatki na leczenie). Nadesłała również dokumenty potwierdzające problemy zdrowotne, na które się uskarża i tytuł prawny do zamieszkiwanego domu. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Na wstępie należy odnotować, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja administracyjna wydana w przedmiocie zasiłku stałego z pomocy społecznej. Stwierdzić zatem przyjdzie, że skarżąca jest w tej sprawie zwolniona od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., a co za tym idzie, jej wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia tych kosztów jest od samego początku bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (stanowisko zgodne z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 24 października 2017 r. - karta nr 130 akt sprawy). Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącej o ustanowienie pełnomocnika należy podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 § 3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń skarżącej wynika bowiem, iż nie posiada ona żadnych zasobów finansowych ani majątku, który mógłby zostać łatwo i szybko spieniężony. Jest przy tym osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym (vide: orzeczenie stanowiące kartę nr 59 akt niniejszej sprawy) i utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę, w kwocie zaledwie 1.271,37 zł (patrz: potwierdzenie przelewu za lipiec 2017 r. - karta nr 61 akt niniejszej sprawy), co zważywszy deklarowaną we wniosku i w znacznej części udokumentowaną wysokość obciążających ją kosztów utrzymania, do których należy przecież jeszcze doliczyć wydatki na wyżywienie i zakup środków czystości, nie umożliwia dokonania oszczędności wystarczających na opłacenie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, bez uszczerbku dla jej koniecznych potrzeb życiowych. Mając na uwadze powyższe uznano, iż strona wykazała w sposób dostatecznie wiarygodny, że opłacenie profesjonalnego pełnomocnika przekracza jej możliwości płatnicze i dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło