IV SA/Gl 377/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Borowicz (spr.), Sędziowie NSA Tadeusz Michalik, NSA Adam Mikusiński, Protokolant staż. Wojciech Kaczmarzyk, po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi I. H. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie dopuszczalności odwołania w sprawie umorzenia zaległości czynszowych za lokal użytkowy oddala skargę Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: I. H. w dniu [...] r. zawarła umowę dzierżawy Nr [...] lokalu użytkowego położonego w B. przy [...]. Przedmiotowy lokal uzyskała w drodze przetargu z dnia [...] r. oraz otrzymała ulgę w opłatach czynszowych w wysokości 50 % na okres od [...] r. do [...] r. z tytułu rozpoczęcia działalności gospodarczej przez osobę bezrobotną. W dniu [...] r. I. H. złożyła wniosek o umorzenie zaległości czynszowych. Decyzją nr [...] Prezydent Miasta B. z dnia [...] r. nie wyraził zgody na umorzenie przedmiotowych zaległości czynszowych. I. H. czyniła przed organami administracji dalsze starania o uzyskanie pozytywnej decyzji o umorzeniu zaległości czynszowych. Pismem z dnia [...] r. nr [...] udzielono I. H. informacji, iż Prezydent Miasta ponownie nie wyraził zgody na umorzenie zaległości czynszowych i rozstrzygnięcie to jest wiążące. Powołano się przy tym na pismo z [...] r., w którym zainteresowanej udzielono wyczerpującego i szczegółowego wyjaśnienia w sprawie zarzutów sformułowanych pod adresem Urzędu i Prezydenta Miasta. Powyższą informację skierowaną do I. H. podpisał Naczelnik Wydziału Lokalowego i Ewidencji Ludności Urzędu Miejskiego w B.. I. H. pismem z dnia [...] r. złożyła odwołanie od – jak to określiła: "decyzji Prezydenta Miasta B." wyrażonej w piśmie [...] z dnia [...] r. dotyczącej umorzenia zaległości czynszowych za lokal użytkowy w B., [...]". W uzasadnieniu zarzuciła, że w dniu [...] r. wystąpiła z wnioskiem o umorzenie powstałych zaległości czynszowych, dokumentując swoją trudną sytuację materialną. Podkreśliła, że mimo interwencji dopiero w [...] r. otrzymała negatywną odpowiedź. Natychmiast zlikwidowała działalność gospodarczą. Zarzuciła, że gdyby otrzymała odpowiedź w ustawowym terminie, wcześniej zakończyłaby prowadzenie działalności i nie dopuściła do tak dużego zadłużenia. Podkreśliła, że ponownie wystąpiła z wnioskiem o umorzenie zadłużenia przedstawiając sytuację rodzinną, finansową lecz znów w dniu [...] r. otrzymała negatywną odpowiedź. Wyraziła niezadowolenie z formy i trybu załatwienia jej wniosku a także nieterminowości podjętych w tej sprawie czynności przez właściwe podmioty. Postanowieniem z dnia [...] r. numer [...] wydanym na podstawie art. 134 kpa Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność odwołania w tej sprawie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ stwierdził, że odwołanie w tej sprawie jest niedopuszczalne, bowiem nie dotyczy sprawy rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej, a omawiana sprawa ma charakter cywilnoprawny. Organ podkreślił, że skoro sprawy umorzenia zaległości czynszowych nie można rozstrzygnąć w drodze decyzji nie można także złożyć w tej sprawie odwołania w trybie przewidzianym w kodeksie postępowania administracyjnego, który ma zastosowanie do spraw administracyjnych rozstrzyganych w drodze decyzji lub postanowień. Powołując się na treść art. 134 kpa oraz art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) organ wskazał, że w tej sytuacji należało stwierdził niedopuszczalność odwołania w odniesieniu do czynności Prezydenta Miasta B., które nie mają charakteru decyzji administracyjnej. Organ podkreślił, że problematyka najmu lokali użytkowych uregulowana jest m.in. w art. 659-692 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Zasady korzystania z takiego lokalu reguluje umowa najmu, a wszelkie spory z tego tytułu należą do właściwości sądów powszechnych. W skardze na to postanowienie I. H. zarzuciła, że decyzja ta jest nie do przyjęcia. Opisując przebieg postępowania w związku z jej wnioskiem o umorzenie zaległości czynszowych skarżąca zarzuciła, że przewlekłość postępowania administracyjnego w tej sprawie skutkowała dotkliwym naruszeniem prawa materialnego i zasady swobody umów. Podkreśliła, że w tej sprawie wystąpiła ze skargą do Rady Miasta jednakże stwierdzono, że przepisy KPA dotyczące przewlekłości postępowania nie mają tu zastosowania. Zarzuciła, że powołano się w zaskarżonym postanowieniu na przepisy kodeksu cywilnego nie wskazując jakie konkretne przepisy mają tu zastosowanie. Zakwestionowała stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie prezentując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która przeprowadzona jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sądy administracyjne badają czy zaskarżony akt nie uchybia przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. sądy rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zatem oceniają legalność zaskarżonego aktu również z urzędu. W sprawie niniejszej przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania w sprawie odmowy umorzenia zaległości czynszowych za lokal użytkowy. Zgodnie z art. 134 kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Z regulacji tej wynika, że w postępowaniu wstępnym organ odwoławczy podejmuje czynności mające na celu m.in. ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym jak i podmiotowym. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. W postępowaniu administracyjnym zgodnie z art. 127 § 1 kpa odwołanie jest środkiem zaskarżenia, który przysługuje wyłącznie od decyzji administracyjnej. Odwołanie zatem jest niedopuszczalne, gdy zostało wniesione od innych form działania organów administracji publicznej, a zatem gdy czynność organu nie jest decyzją administracyjną lecz stanowi np. czynność materialno-techniczną, czynność cywilną. Tak będzie, gdy jednostka złoży żądanie wszczęcia postępowania w sprawie, która według przepisów prawa materialnego nie może być załatwiona w formie decyzji administracyjnej. W orzecznictwie sądowym za uregulowany należy uznać pogląd, że jeżeli sprawa nie podlega załatwieniu przez wydanie decyzji administracyjnej, a strona wniosła odwołanie od informacji udzielonej jej przez organ I instancji, organ II instancji stwierdza niedopuszczalność odwołania (por. wyrok NSA z dnia 7.07.1992 r. sygn. SA/Gd 746/92/S z glosą B. Adamiak, opubl. OSP 1993/9/178). Z akt niniejszej sprawy wynika, że skarżąca składała do Prezydenta Miasta B. wnioski o umorzenie jej zaległości czynszowych za dzierżawiony lokal użytkowy. W tej mierze były podejmowane stosowne rozstrzygnięcia, a także czynności informacyjne. W dniu [...] r. Naczelnik Wydziału Lokalowego i Ewidencji Ludności Urzędu Miejskiego w B. skierował do skarżącej pismo o numerze: [...] stanowiące informację, w którym wyjaśnił m.in., że Prezydent Miasta w dniu [...] r. ponownie nie wyraził zgody na umorzenie przedmiotowych należności czynszowych. Skarżąca od tej informacji wniosła odwołanie. Uwzględniając zakres udzielonej w tym piśmie informacji oraz charakter prawny problematyki, której dotyczy nie można było uznać, że jest to rozstrzygnięcie mające cechy decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 104 kpa. Z treści tego pisma wynika, że Prezydent Miasta B. stanowisko w sprawie rozpatrzenia wniosku skarżącej o umorzenie zaległości czynszowych zajął m.in. w piśmie skierowanym do skarżącej z dnia [...] r. numer: [...]. Ponadto informacji w tym zakresie udzielono skarżącej w piśmie z [...] r. Wobec zarzutów skarżącej wskazać należy, że problematyka związana z rozpoznawaniem wniosków o umorzeniu zaległości czynszowych za lokale użytkowe nie jest rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnej o jakiej mowa w art. 104 kpa. Trafnie zauważył organ odwoławczy, że wszelkie sprawy jakie mogą powstać na tle umowy najmu lub dzierżawy lokalu użytkowego należącego do gminy, są rozstrzygane przez sądy powszechne. Dodać jednak należy, że należności z tytułu czynszu za tego rodzaju lokal stanowią wierzytelności jednostek samorządu terytorialnego. Stosownie do art. 34a ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2003 r. Nr 15, poz. 148 ze zm.) organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego może określić szczegółowe zasady i tryb umarzania wierzytelności jej jednostek organizacyjnych z tytułu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa, udzielania innych ulg w spłacaniu tych należności oraz wskazać organy do tego uprawnione. Na podstawie tego upoważnienia ustawowego w dniu [...] r. Rada Miejska w B. podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie określenia zasad umarzania wierzytelności jednostek organizacyjnych miasta i Urzędu Miejskiego z tytułu należności pieniężnych oraz udzielania innych ulg w spłacaniu tych należności jak również wskazania organów do tego uprawnionych. Z art. 8 ust. 1 i 2 tej ustawy wynika, że Prezydent Miasta został wskazany jako organ uprawniony do umarzania zaległych wierzytelności m.in. określonych w § 2 tej uchwały tj. wierzytelności w charakterze cywilnoprawnym z tytułu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa. Do wierzytelności tych należą zatem należności czynszowe. Z § [...] tej uchwały wynika, że decyzje podjęte w przedmiocie umorzenia zaległych wierzytelności nie mają charakteru decyzji administracyjnych. Regulacje te wyraźnie wskazują, że od podjętego w w/w trybie rozstrzygnięcia przez prezydenta miasta nie przysługuje odwołanie o jakim mowa w art. 127 § 1 kpa. Pismo z dnia [...] r. nie zostało wydane przez prezydenta miasta ani z jego upoważnienia. Jak już wyżej Sąd wskazał stanowiło ono informację dla skarżącej w odpowiedzi na jej pismo z dnia [...] r. i interwencję osobistą w tym dniu u Naczelnika Wydziału Lokalowego i Ewidencji Ludności Urzędu Miejskiego w B.. Z treści pisma I. H. z dnia [...] r. nie wynika, aby złożyła ona w tym dniu ponowny wniosek o umorzenie zaległości czynszowych, lecz jego treść wskazuje, że jej wystąpienie miało charakter skargi na działalność organów administracji w związku z dotychczasowym sposobem załatwienia jej wniosku. Trafnie zatem uznało Kolegium, że odwołanie skarżącej od tego rodzaju informacji jak pismo z dnia [...] r. jest niedopuszczalne, gdyż nie dotyczy sprawy rozstrzygniętej w drodze decyzji administracyjnej. Kolegium słusznie zatem wydało zaskarżone postanowienie w oparciu o art. 134 kpa. W związku ze złożonym przez skarżącą odwołaniem Kolegium nie było uprawnione do oceny działań podejmowanych w tej sprawie przez właściwy organ, a to w związku z jej wnioskiem dotyczącym umorzenia zaległości czynszowych. Kierując się zasadą wyrażoną w art. 8 kpa Kolegium poinformowało skarżącą o możliwości złożenia skargi w trybie określonym w Dziale VIII KPA. Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia uznał, że odpowiada ono obowiązującym przepisom prawa i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.