IV SA/Gl 377/18

WyrokWSA w Gliwicach2018-06-19

Skład orzekający: Marzanna Sałuda, Bożena Miliczek-Ciszewska, Renata Siudyka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek całkowitego zwolnienia z opłaty za pobyt w Domu Pomocy Społecznej, jeśli osoba zobowiązana do opłaty wykaże brak więzi z podopiecznym, trudną sytuację materialną i rodzinną, a także ponosi koszty utrzymania innych członków rodziny?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo, a nie obowiązek, zwolnić osobę zobowiązaną do opłaty za pobyt w Domu Pomocy Społecznej, częściowo lub całkowicie. Fakultatywność orzeczenia o zwolnieniu zależy od sytuacji materialnej i rodzinnej osoby zobowiązanej. Nawet przy istnieniu przesłanek wskazanych w art. 64 ustawy o pomocy społecznej, całkowite zwolnienie nie jest obligatoryjne, jeśli osoba jest w stanie ponosić część opłaty, a jej całkowite zwolnienie byłoby sprzeczne z zasadą pomocniczości.
Stan faktyczny
Skarga dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta odmawiającą całkowitego zwolnienia T. B. z opłaty za pobyt jego matki J. B. w Domu Pomocy Społecznej. Skarżący argumentował brak więzi z matką, jej niewywiązywanie się z obowiązków rodzicielskich, trudną sytuację materialną własnej rodziny oraz konieczność pomocy ojcu. Organy administracji uznały, że choć istnieją podstawy do częściowego zwolnienia z opłaty ze względu na sytuację rodzinną i materialną skarżącego, to całkowite zwolnienie nie jest uzasadnione.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bożena Miliczek-Ciszewska, Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant Referent-stażysta Damian Szczurowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z ponoszenia odpłaty za pobyt w Domu Pomocy Społecznej oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku – Białej decyzją z dnia [...]nr [...] na podstawie art. 17, 18 i 21 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2015, poz. 1659), art. 64 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 1769, dalej: ustawa, u.p.s.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej: k.p.a.) po rozpatrzeniu odwołania T. B. (dalej: strona, odwołujący, wnioskodawca, skarżący) od decyzji Prezydenta Miasta B. z [...] nr [...] dotyczącej kwestii zwolnienia wnioskodawcy z opłaty za pobyt jego matki J. B. w Domu Pomocy Społecznej w Ł. (dalej: "D.P.S."). utrzymało w mocy sporną decyzję. Stan sprawy jest następujący: Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] 1. odmówił całkowitego zwolnienia wnioskodawcy z opłaty za pobyt jego matki J. B. w D.P.S. w kwocie: - 383,83 zł za okres od 25 do 30 czerwca 2016 r. - 1919,13 zł miesięcznie od lipca 2016 r. do października 2016 r. - 2118,24 zł - w listopadzie 2016 r. - 2088,58 zł - w grudniu 2016 r. - 1859,81 zł - w styczniu 2017 r. - 2207,76 zł miesięcznie - od miesiąca lutego 2017 r. 2. zwolnił stronę z opłaty za pobyt matki J. B. w D.P.S. w okresie od dnia 25 czerwca 2016 r. do 30 czerwca 2019 r. z części zobowiązania, tj. kwoty: - 283,84 zł za okres od 25 do 30 czerwca 2016 r. - 1419,13 zł miesięcznie od lipca 2016 r. do października 2016 r. - 1618,24 zł - w listopadzie 2016 r. - 1588,58 zł - w grudniu 2016 r. - 1359,81 zł - w miesiącu styczniu 2017 r. - 1707,76 zł miesięcznie - od lutego 2017 r. do czerwca 2019 r. pod warunkiem terminowego regulowania pozostałej części opłaty, określonej decyzją z dnia [...] nr [...] o ustaleniu odpłatności za pobyt w wysokości: a) - 99,99 zł za okres od 25 – 30 czerwca 2016 r. - 500 zł miesięcznie od lipca 2016 r. do listopada 2017 r. co łącznie za okres od 25 czerwca 2016 r. do 30 listopada 2017 r. stanowi kwotę: 8599,99 zł w terminie do 21 dni, licząc od dnia w którym decyzja stała się ostateczna, w sposób określony w pkt. 2 decyzji z dnia [...] [...] b) - 500 zł miesięcznie od grudnia 2017 r. do czerwca 2019 r. w terminie do 25 każdego miesiąca za miesiąc bieżący zgodnie z pkt 3 w/w decyzji. Organ I instancji przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy. W szczególności wskazał, że wnioskodawca w dniu 3 października 2017 r. złożył wniosek o zwolnienie z odpłatności za pobyt jego matki J. B. w D.P.S. Podał, że matka miała ograniczoną władzę rodzicielską, a dzieci były wychowywane przez ojca z pomocą innych osób. Podniósł, że matka nigdy nie interesowała się nim oraz siostrą, gdyż sporadycznie pojawiała się na kilka dni i znikała. W tej sytuacji ponoszenie kosztów pobytu matki jest dla strony niezrozumiałe i bardzo krzywdzące. Odwołujący podkreślił, że jego ojciec wymaga opieki ze względu na stan zdrowia oraz pomocy materialnej z uwagi na niską emeryturę. Wobec tego wnioskodawca nie rozumie, że obciąża się go obowiązkiem alimentacyjnym wobec matki. Nadto powołał się na konieczność ponoszenia kosztów utrzymania swojej rodziny oraz opisał sytuację rodzinną. W szczególności wskazał, że jego żona zadłużyła się, gdyż chciała pomóc finansowo dzieciom. Większość długów spłacono, bo żona podjęła pracę, jednak dalej muszą ponosić koszty bieżącego utrzymania. Wnioskodawca podkreślił, że matka ma orzeczoną I grupę inwalidzką i otrzymuje świadczenie, dlatego powinna być umieszczona w zakładzie opiekuńczo - leczniczym, a nie w D.P.S. Do wniosku dołączył dokumentację medyczną ojca: karty leczenia szpitalnego z 2014 r. i 2016 r., skierowania do poradni, wynik badania histopatologicznego, potwierdzenie zadłużeń małżonki: wezwania do zapłaty z 2015 r., przy czym nie przedstawił dowodów wpłaty. Obszernie opisując przebieg postępowania organ I instancji wskazał w szczególności, że art. 61 u.p.s. wymieniający osoby zobowiązane do ponoszenia opłaty za pobyt w D.P.S, nie odwołuje się do obowiązku alimentacyjnego, gdyż o obowiązku współfinansowania decydują jedynie więzy pokrewieństwa. Ponadto art. 144 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego dotyczy zobowiązań alimentacyjnych, a nie obowiązku administracyjnoprawnego. Jednocześnie u.p.s. nie przewiduje wyłączenia obowiązku opłaty ze względu na sprzeczność z zasadami współżycia społecznego. Matka strony ma jedynie ograniczoną władzę rodzicielską i zastosowania nie może znaleźć art. 64a u.p.s. Podnoszone przez stronę okoliczności mogą stanowić podstawę do wydania decyzji o zwolnieniu z opłatności, jednak dopiero po wcześniejszym ustaleniu opłaty. Prezydent wskazał także, że w dostarczonym w toku postępowania wyroku Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] sygn. akt [...] oddalającym powództwo strony o ustalenie obowiązku nieistnienia obowiązku alimentacyjnego wskazano, że regulacje u.p.s. dotyczące ustalenia i ponoszenia odpłatności za pobyt w D.P.S. nie uzależniają odpłatności od ustalenia obowiązku alimentacyjnego wobec pensjonariusza. W odwołaniu od decyzji strona nie zgodziła się z jej treścią. Wskazała, że ustalona opłata w wysokości 8.599,99 zł jest dużym obciążeniem dla jej rodziny. Odwołujący zaznaczył, że decyzja jest krzywdząca i niezgodna z prawem, gdyż matka nie opiekowała się dziećmi i obecnie cała rodzina musi ponosić koszty jej utrzymania w D.P.S. Wskazał na brak wykonywania przez matkę jej obowiązków rodzicielskich, która miała ograniczoną władzę rodzicielską oraz potrzeby finansowe własnej rodziny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku – Białej zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy sporną decyzję organu I instancji. Kolegium przywołało zastosowane przepisy ustawy oraz stan faktyczny. Organ odwoławczy wskazał, że J. B. decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. została skierowana poza kolejnością do D.P.S. na czas nieokreślony, a na podstawie decyzji Starosty w P. z dnia [...] umieszczono ją w D.P.S. w Ł. dla osób przewlekle psychicznie chorych na stałe. Następnie Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] nr [...] ustalił, że opłata za pobyt J. B. wynosi 743,38 zł tj. 70% jej dochodu, a do dopłaty pozostała kwota 2.118,24 zł do stycznia 2017 r. i 2.297,36 zł od lutego 2017 r. Zawiadomieniem z dnia 17 czerwca 2016 r. organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne w sprawie odpłatności za pobyt J. B. w D.P.S. Kolegium wskazało dalej, że organ I instancji decyzją z dnia [...] r. nr [...] ustalił dla T. B.opłatę za pobyt matki w kwocie 383,83 zł za okres od 25 czerwca 2016 r. do 30 czerwca 2016r. oraz 1.919,13 zł miesięcznie od lipca 2016 r. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż strona odmówiła zawarcia umowy w zakresie partycypowania w ponoszeniu odpłatności za pobyt matki. Odpłatność została ustalona na podstawie dokumentów pozyskanych przez organ I instancji z Urzędu Miasta w S., dokumentów pozyskanych z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz dokumentów pozyskanych od pracodawcy. Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie do Kolegium, które decyzją z dnia[...] [...] uchyliło decyzję organu I instancji podając w uzasadnieniu, iż organ I instancji winien ustalić na jakim etapie jest toczone postępowanie sądowe i w zależności od jego rozstrzygnięcia rozważyć, czy zasadne jest wydawanie decyzji ustalającej odpłatność w sytuacji kiedy np. obowiązek alimentacyjny T. B. względem matki nie będzie istniał. W dalszej kolejności organ odwoławczy podał, że po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent wnioskiem z dnia 20 kwietnia 2017 r. i z dnia 16 maja 2017 r. wystąpił do Sądu Rejonowego w C. [...] o podanie, czy postępowanie o ustalenie nieistnienia obowiązku alimentacyjnego zakończyło się i czy zapadł wyrok. W dniu 13 czerwca 2016 r do organu I instancji wpłynęło pismo z Sądu, iż powództwo zostało oddalone. Nadto apelacja złożona do Sądu Okręgowego została oddalona. Organ odwoławczy wskazał, że w dniu 3 października 2017 r. T. B. złożył w organie I Instancji wniosek o zwolnienie z ponoszenia odpłatności za pobyt matki J. B. w D.P.S. Prezydent decyzją z dnia [...] nr [...] ustalił dla strony opłatę za pobyt matki w D.P.S. w kwocie 383 zł za okres od 25 do 30 czerwca 2016 r., w kwocie 1919,13 zł miesięcznie od lipca 2016 r. do października 2016 r., w kwocie 2118,24 zł w listopadzie 2016 r., w kwocie 2088,58 zł w grudniu 2016 r., w kwocie 1859,81 zł w styczniu 2017 r. i w kwocie 2207,76 zł od lutego 2017 r. Natomiast zakwestionowaną w odwołaniu decyzją organ I instancji odmówił całkowitego zwolnienia strony z opłaty w D.P.S. oraz w pkt 2 decyzji częściowo zwolnił z tej opłaty. Kolegium zacytowało art. 64 ustawy akcentując, że organ rozpoznający prośbę o zwolnienie z odpłatności za pobyt w placówce, nie ma obowiązku przyznania zwolnienia, ale ma takie prawo. Fakultatywność orzeczenia o zwolnieniu z odpłatności zależna jest od sytuacji materialnej i rodzinnej osoby zobowiązanej do opłat. Przypadki uprawniające do zwolnień zostały w przepisie wymienione jedynie przykładowo. Każdorazową decyzję rozstrzygającą o wniosku o przyznanie zwolnienia organ winien uzasadnić w sposób pozwalający prześledzić tok rozumowania organu i poznać kryteria podjęcia danej decyzji. Zdaniem Kolegium decyzja organ I instancji zawiera szczegółowe odniesienie się do sytuacji materialnej wnioskodawcy. Z akt sprawy wynika, iż dochód rodziny w maju 2016 r. w przypadku osób prowadzących wówczas 5 - osobowe gospodarstwo wynosił 7.710 zł, co na osobę stanowi kwotę 1.542 zł. Faktyczny dochód rodziny strony przekroczył kryterium dochodowe o kwotę 4.809,60 zł. Natomiast w wyniku przeprowadzonego w sierpniu 2017 r. wywiadu środowiskowego ustalono, iż kryterium dochodowe w przypadku osób prowadzących 6 - osobowe gospodarstwo (urodzenie wnuka) wynosi 9.252 zł, co na osobę stanowi kwotę 1.542,00 zł. Faktyczny dochód rodziny strony przekroczył kryterium dochodowe o kwotę 7.100,81 zł. Organ odwoławczy ocenił, że zasadnie zwolniono stronę z części opłaty ze względu na jej sytuację dochodową, brak więzi z matką, spłatę zadłużeń kredytowych oraz pomocą udzielaną wobec ojca. W ocenie Kolegium organ I instancji dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego, a zatem nie można postawić organowi zarzutu dowolności w przyznaniu częściowego zwolnienia z ponoszenia odpłatności za pobyt matki w D.P.S. Kolegium podniosło, że jednym z zadań pomocy społecznej jest wspieranie, a nie wyręczanie osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Natomiast rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielanie pomocy. Zwolnienie całkowite nie powinno nastąpić jeżeli pomimo zaistnienia wskazanych w przepisie art. 64 ustawy okoliczności osoba jest w stanie płacić za pobyt osoby bliskiej w placówce społecznej. Niezasadne zwolnienie byłoby sprzeczne z zasadą pomocniczości określoną w art. 3 u.p.s., przerzucało by bowiem na gminę i obywateli koszty utrzymania osób, które są samowystarczalne pod względem finansowym lub mogą być utrzymywane przez swoich bliskich. Kolegium wskazało, że państwo pomocniczo wspiera jedynie osoby ubogie, w ustawowo określonych ramach. Kolegium zacytowało przepisy ustawy kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 788 ze zm., dalej k.r.o.) dotyczące obowiązku alimentacyjnego i stwierdziło, że katalog osób zobowiązanych do ponoszenia odpłatności za pobyt członka rodziny w domu pomocy społecznej pokrywa się częściowo z katalogiem osób, na których ciąży obowiązek alimentacyjny wynikający z k.r.o. Zasada określona w art. 135 § 1 k.r.o. znajdzie więc zastosowanie także w przypadku ustalania odpłatności za pobyt członka rodziny w domu pomocy społecznej. Zatem krewni w obrębie tej samej grupy będą ponosić opłaty w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym, nie koniecznie w częściach równych. Ponadto w przedmiotowej sprawie art. 64a u.p.s. nie został zastosowany, gdyż J. B. ma jedynie ograniczoną władzę rodzicielską. Jednocześnie Kolegium poinformowało stronę o możliwości ubiegania się o ulgę w trybie art. 104 ustawy. W skardze do WSA w Gliwicach T. B. działając przez pełnomocnika wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez całkowite zwolnienie go z opłaty za pobyt J. B. w D.P.S. oraz zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść decyzji: - w szczególności art. 7 k.p.a., czyli zasady uwzględnienia z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu strony w postępowaniu administracyjnym, poprzez niepodjęcie niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, pominięcie przy tym interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego, a to poprzez błędne zastosowanie przepisów o obowiązku alimentacyjnym osób zstępnych wobec pensjonariuszki D.P.S., podczas gdy interes społeczny, a przede wszystkim względy słuszności, w tej kwestii nie dają się pogodzić z koniecznością ponoszenia ciężarów w postaci opłaty za pobyt w D.P.S., - polegające na niezastosowaniu art. 8 k.p.a., czyli zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, a to poprzez nieuwzględnienie zarzutów podniesionych w postępowaniu przez T. B., odnoszących się do braku więzi z matką spowodowanej niewywiązywaniem się przez nią z obowiązków rodzicielskich, spłatą zadłużeń kredytowych oraz pomocą udzielaną wobec ojca. Skarżący wskazał, że na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w C. z dnia[...] w sprawie o sygn. akt [...] z wyłącznej winy matki wnioskodawcy orzeczono rozwód rodziców strony. Ojcu strony powierzono władzę rodzicielską nad małoletnim T. B. oraz jego siostrą K. Sąd ograniczył władzę rodzicielską matki do prawa współdecydowania w istotnych sprawach dotyczących losów dzieci, zasądzając alimenty na rzecz dzieci. Autor skargi podkreślił, że J. B. zerwała wszelkie kontakty z rodziną, porzucając dziecko. Podobnie w dorosłym życiu strony nie interesowała się losem syna, nie brała żadnego udziału w relacji z dzieckiem, nie wywiązywała się z nałożonego obowiązku alimentacyjnego, nie płacąc na utrzymanie dziecka. Przez całe swoje życie T. B. nie mógł liczyć na jakiekolwiek wsparcie ze strony matki. W ocenie skarżącego obciążenie go opłatą jest niesłuszne i nieuzasadnione, przez co rażąco sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Jednocześnie strona podkreśliła, że w pełni realizuje wszelką wymaganą prawem i względami moralności pomoc wobec ojca, posiada również własne stałe zobowiązania o charakterze kredytowym. Zdaniem skarżącego w sprawie konieczne jest orzekanie zgodnie z szeroko pojętymi klauzulami generalnymi odnoszącymi się do słusznego interesu strony. Wobec tego organ administracji ma prawo powołując się na zasady słuszności, zasady powszechnie uznawanych wartości w kulturze naszego społeczeństwa i naczelne zasady prawa oraz postępowania administracyjnego, ze szczególnym podkreśleniem zasady uwzględniania z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu strony orzec całkowite zwolnienie T. B. z obowiązku opłaty za pobyt J. B. w D.P.S., z powodu jej rażąco sprzecznego z zasadami interesu społecznego postępowania. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga nie podlega uwzględnieniu, bowiem zaskarżona decyzja SKO w Bielsku – Białej została wydana zgodnie z przepisami prawa procesowego oraz prawa materialnego. Zakwestionowana przez skarżącego decyzja Kolegium utrzymała w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą całkowitego zwolnienia skarżącego z opłaty za pobyt jego matki J. B. w D.P.S. Spór w przedmiotowej sprawie dotyczy zakresu tego zwolnienia, bowiem skarżący domaga się całkowitego zwolnienia go z tejże opłaty. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 64 tej ustawy osoby wnoszące opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej można zwolnić, na ich wniosek, częściowo lub całkowicie z tej opłaty, w szczególności jeżeli: 1) wnoszą opłatę za pobyt innych członków rodziny w domu pomocy społecznej, ośrodku wsparcia lub innej placówce; 2) występują uzasadnione okoliczności, zwłaszcza długotrwała choroba, bezrobocie, niepełnosprawność, śmierć członka rodziny, straty materialne powstałe w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych; 3) małżonkowie, zstępni, wstępni utrzymują się z jednego świadczenia lub wynagrodzenia; 4) osoba obowiązana do wnoszenia opłaty jest w ciąży lub samotnie wychowuje dziecko. Z treści art. 64 u.p.s. wynika, że organ rozpoznający taki wniosek ma prawo, natomiast nie ma obowiązku zwolnienia z odpłatności za pobyt w D.P.S. Fakultatywność orzeczenia o zwolnieniu z odpłatności zależna jest od sytuacji materialnej i rodzinnej osób zobowiązanych do opłat. Przypadki uprawniające do zwolnień zostały w przepisie wymienione jedynie przykładowo. Każdorazową decyzję rozstrzygającą wniosek o przyznanie zwolnienia organ winien uzasadnić w sposób pozwalający prześledzić tok rozumowania organu i poznać kryteria podjęcia danej decyzji. Sądowa kontrola decyzji opartych na uznaniu administracyjnym jest natomiast ograniczona, gdyż sprowadza się wyłącznie do oceny, czy organ administracji uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających znaczenie w sprawie oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. Kontrola sądu dotyczy więc prawidłowości postępowania organu administracji poprzedzającego wydanie decyzji. W szczególności polega ona na sprawdzeniu, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy zgodnie z obowiązkami nałożonymi na organy administracji w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 18 grudnia 2017 r. sygn. akt II SA/Lu 710/17). Zdaniem Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż obydwie decyzje zostały wydane w sposób uwzględniający powyższe wymogi. We wniosku o zwolnienie z opłaty z dnia 3 października 2017 r. skarżący przedstawił swoją sytuację rodzinną z uwzględnieniem zakresu kontaktów z matką. W ocenie Sądu w trakcie postępowania administracyjnego szczegółowo zbadano sytuację dochodową oraz rodzinną skarżącego. Wzięto pod uwagę wyniki przeprowadzonego w sierpniu 2017 r. wywiadu środowiskowego. Ustalono w jego trakcie, że kryterium dochodowe sześcioosobowej rodziny wynosi miesięcznie 9.252 zł (1.542 zł na osobę) i dochód rodziny skarżącego wynoszący 16.352,81 zł w czerwcu 2017 r. przekroczył to kryterium dochodowe o kwotę 7.100,81 zł. Mając powyższe na uwadze oraz brak więzi z matką, pomoc udzieloną ojcu oraz spłatę zobowiązań kredytowych zwolniono stronę z części odpłatności. Powyższe okoliczności podniesione we wniosku zostały więc wzięte pod uwagę przez organ I instancji oraz skontrolowane ponownie po wpłynięciu odwołania przez organ odwoławczy. Jednakże w świetle art. 64 ustawy nie przemawiały one za całkowitym zwolnieniem z ponoszenia odpłatności. Odnosząc się zarzutu naruszenia art. 7 k.p.a. w szczególności nieuwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu strony należy wskazać, że wydając decyzję uznaniową organ administracji ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków prawnych. Organ jest zatem zobowiązany racjonalnie wyważyć obydwa te interesy. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie interes skarżącego nie może uzyskać przewagi nad interesem społecznym. W zaskarżonej decyzji podkreślono, że jednym z zadań pomocy społecznej jest wspieranie, a nie wyręczanie osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Wskazano tam również, że zwolnienie całkowite nie powinno nastąpić jeżeli pomimo zaistnienia wskazanych w art. 64 u.p.s. okoliczności osoba jest w stanie płacić za pobyt osoby bliskiej w placówce społecznej i niezasadne zwolnienie byłoby sprzeczne z zasadą pomocniczości z art. 3 u.p.s. Zdaniem Sądu organ odwoławczy trafnie zauważył, że zastosowanie regulacji art. 64 u.p.s. należy powiązać z art. 3 tej ustawy. Całkowite zwolnienie z opłaty oznacza przeniesienie tej opłaty na ośrodek pomocy społecznej i może jedynie dotyczyć osób znajdujących się w szczególnie trudnej sytuacji. Jednakże w przypadku skarżącego taka sytuacja nie zachodzi, biorąc chociażby pod uwagę sytuację dochodową jego rodziny. Nadto nie można organom postawić zarzutu błędnego zastosowania przepisów o obowiązku alimentacyjnym wobec zstępnych J. B., gdyż ustalenie osób zobowiązanych do ponoszenia odpłatności za pobyt w DPS i jej wysokości nie jest zależne od obowiązku alimentacyjnego wobec pensjonariusza. Organy prowadziły postępowanie także z uwzględnieniem wymogów z art. 8 k.p.a. w sposób budzący zaufanie do organów władzy publicznej. W ocenie Sądu w toku postępowania administracyjnego dokonano wszechstronnej i wnikliwej analizy oraz oceny zebranego materiału z uwzględnieniem wymogów z k.p.a. i nie naruszono przepisów prawa materialnego będącego podstawą wydania kwestionowanej decyzji. Organy uwzględniły całokształt okoliczności faktycznych mających znaczenie w sprawie oraz nie naruszyły w ramach uznania zasady swobodnej oceny dowodów. Jak wynika z akt sprawy, w szczególności po wydaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji kasacyjnej z dnia [...] nr [...] organ I instancji wystąpił do Sądu Rejonowego w C. i uzyskał w dniu 13 czerwca 2017 r. pismo z tego Sądu informujące, że powództwo o ustalenie obowiązku alimentacyjnego zostało oddalone, a apelacja do Sądu Okręgowego w B. została oddalona. W tej sytuacji nie zachodziły również podstawy do zastosowania art. 64a u.p.s. Nadto w sierpniu 2017 r. (o czym wspomniano wyżej) przeprowadzono wywiad środowiskowy. W konkluzji należy stwierdzić, że podnoszone zarzuty naruszania przepisów postępowania - art. 7, art. 8 k.p.a. okazały się niezasadne, gdyż postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie w ramach uznania administracyjnego. Zostały także prawidłowo zinterpretowane, mające zastosowanie w sprawie, przepisy u.p.s. Ponadto Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Także podnoszone w skardze "zasady słuszności i zasady powszechnie uznawanych wartości w kulturze naszego społeczeństwa" nie stanowią podstawy do orzekania w przedmiotowej sprawie. Wobec powyższego Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło