IV SA/Gl 383/06

WyrokWSA w Gliwicach2007-04-23

Skład orzekający: Teresa Kurcyusz-Furmanik, Stanisław Nitecki, Anna Tyszkiewicz-Ziętek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca uchylenia decyzji o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich, wydana na podstawie art. 154 KPA, jest zgodna z prawem, gdy pierwotna decyzja o odmowie przyznania uprawnień została wydana po terminie, a skarżący domaga się przyznania uprawnień jako osoba represjonowana?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja odmawiająca uchylenia decyzji o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich była prawidłowa. Organ administracji, rozpatrując wniosek o uchylenie decyzji w trybie art. 154 KPA, prawidłowo ocenił, że nie zaszły przesłanki do uchylenia pierwotnej decyzji, ponieważ skarżący nie wykazał spełnienia wymogów do nabycia uprawnień kombatanckich, a interes społeczny lub ważny interes strony nie przemawiały za zmianą decyzji. Sąd podkreślił, że organ administracji prawidłowo odczytał intencje Trybunału Konstytucyjnego i nie uwzględnił przepisu ograniczającego termin złożenia wniosku, a postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone prawidłowo.
Stan faktyczny
Skarżący Z. W. domagał się przyznania uprawnień kombatanckich. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania uprawnień, a następnie postanowieniem stwierdził uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po kolejnych wnioskach skarżącego, organ wydał decyzję odmawiającą uchylenia pierwotnej decyzji o odmowie przyznania uprawnień. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając wadliwość decyzji i naruszenie przepisów postępowania. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek Protokolant referent Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2007 r. przy udziale prokurator Prokuratury Okręgowej Haliny Pełki sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm./ odmówił Z. W. przyznania uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu tej decyzji stwierdził, że strona nie przedstawiła dokumentów, które potwierdzałyby represje w rozumieniu ustawy. Pismem z dnia [...]r. Z. W. wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy i zakwestionował treść podjętego rozstrzygnięcia. Zaznaczył, że jego matka uznana została za osobę represjonowaną, to jak ma być on traktowany skoro jako niemowlę przebywał razem z matką. Postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych stwierdził uchybienie przez Z. W. terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Pismem z dnia [...]r. Z. W. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na wskazane powyżej postanowienie. W dniu [...]r. do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wpłynął wniosek Z. W. o przyznanie uprawnień kombatanckich wraz z kwestionariuszem osoby ubiegającej się o przyznanie uprawnień kombatanckich. Z kolei pismem z dnia [...]r. Z. W. wystąpił do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z wnioskiem o wznowienie sprawy i nadanie mu uprawnień kombatanckich. W motywach pisma wskazał, że Trybunał Konstytucyjny uznał, że określenie terminu granicznego na składanie wniosków naruszyło zasady konstytucyjne. Podniósł, że po publikacji wyroku w dniu 29 kwietnia 2003 r. przedmiotowy przepis utracił moc, a decyzja administracyjna wydana na jego podstawie może być wzruszona. Natomiast pismem z dnia [...]r. Z. W. uzupełnił swój wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich. W odpowiedzi na wniosek skarżącego o wznowienie postępowania Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pismem z dnia [...]r. poinformował skarżącego, że do czasu rozpatrzenia jego skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest możliwe uruchomienie nadzwyczajnego postępowania dotyczącego rozstrzygnięcia zaskarżonego do Sądu. Postanowieniem z dnia [...]r. Naczelny Sąd Administracyjny umorzył postępowanie sądowe ze skargi Z. W. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. z uwagi na to, że skarżący pismem z dnia [...]r. cofnął wniesioną skargę. Pismem z dnia [...] r. skierowanym do organu administracji, skarżący podtrzymał swoje stanowisko w zakresie domagania się uprawnień kombatanckich wyrażone w piśmie z dnia [...]r., w którym domagał się przyznania uprawnień kombatanckich na mocy postanowień art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. "b" ustawy o kombatantach. Natomiast w aktach sprawy znajduje się notatka służbowa z dnia [...]r., z której wynika, że w rozmowie telefonicznej ze Z. W. pracownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych określił, że ubiega się o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu określonego w art. 4 ust. 2 ustawy o kombatantach. Treść wskazanej notatki znalazła potwierdzenie w piśmie z dnia [...]r. skierowanym do skarżącego, w którym Kierownik wyżej wymienionego Urzędu przywołał wskazany przepis jako podstawę ubiegania się o uprawnienia kombatanckie, co w konsekwencji będzie wymagało zajęcia stanowiska Instytutu Pamięci Narodowej w drodze decyzji. Konsekwencją wskazanej rozmowy stało się postanowienie z dnia [...]r. Nr [...] wydane na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych mocą, którego zawiesił postępowanie z wniosku skarżącego o przyznanie uprawnień kombatanckich z uwagi na konieczność wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej. Pismem z dnia [...]r. skarżący wyraził swoje niezadowolenie z długotrwałego załatwiania jego sprawy jak również podał, że w S., w którym się urodził znajdował się podobóz obozu koncentracyjnego [...], jego okolice były obozami pracy przymusowej, a jego matka podczas ciąży i po jego urodzeniu przebywała w wychowawczym obozie pracy. W odpowiedzi na powyższe pismo organ administracji poinformował skarżącego o prowadzonym postępowaniu i o niezbędności wystąpienia do Instytutu Pamięci Narodowej, co będzie skutkowało zawieszeniem prowadzonego postępowania. Konsekwencją tej korespondencji stało się pismo z dnia [...]r., w którym skarżący wyraził swoje niezadowolenie z otrzymanego postanowienia i domagał się prowadzenia postępowania oraz wydania decyzji przyznającej uprawnienia kombatanckie. Postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego. Jako powód takiego rozstrzygnięcia wskazał brak ustania przyczyn uzasadniających zawieszenie postępowania, czyli nie przedłożenie stosownej decyzji Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej. Zażalenie na wskazane postanowienie wniósł Z. W., który nie zgodził się z jego treścią, jak również domagał się jego uruchomienia stosownie do postanowień wynikających z treści art. 100 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazany organ postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 97 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy powyższe postanowienie. W motywach rozstrzygnięcia podał, że nie ustały przyczyny zawieszenia postępowania, ponieważ strona nie przedłożyła decyzji Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej. Pismem z dnia [...]r. skierowanym do organu prowadzącego postępowanie skarżący wyraził swoje niezadowolenie z przebiegu tego postępowania, a w szczególności z naruszenia jego zdaniem obowiązujących przepisów prawa. Kolejnym pismem z dnia [...]r. skarżący odniósł się do lokalizacji miejsca przebywania jego rodziców w okresie wykonywania pracy przymusowej a miejscowością, w której się urodził. W następstwie występującej rozbieżności odnośnie zakresu prowadzonego postępowania Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pismem z dnia [...]r. zobowiązał skarżącego do jednoznacznego wskazania podstawy prawnej ubiegania się o uprawnienia kombatanckie. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący pismem z dnia [...]r. odpowiedział, że domaga się przyznania uprawnień kombatanckich w oparciu o treść art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. "b" oraz wynikającą z postanowień art. 4 ust. 2 ustawy o kombatantach. Konsekwencją powyższej odpowiedzi stało się wydanie postanowienia przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] o podjęciu zawieszonego postępowania. Nadto organ ten pismem z dnia [...]r. zwrócił się do Z. W. o wskazanie trybu prowadzenia postępowania administracyjnego. Odpowiadając na to wezwanie skarżący podał, że pismo z dnia [...]r. dotyczyło tylko ponownego wniosku z dnia [...]r. o przyznanie uprawnień osoby represjonowanej na zasadzie art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. "b" oraz art. 4 ust. 2 ustawy o kombatantach, gdyż wskazany wniosek przed ogłoszeniem Trybunału Konstytucyjnego był zawieszony. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 154 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...]r. o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu tej decyzji organ administracji przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg prowadzonego postępowania. Następnie organ ten odniósł się do dwóch wniosków skarżącego, w których domagał się uruchomienia postępowania w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich oraz wskazał, że zwrócił się do Z. W. o jednoznaczne sformułowanie swojego żądania kierowanego do organu administracji. Z uwagi na treść odpowiedzi skarżącego z dnia [...]r. Kierownik Urzędu do Spaw Kombatantów i Osób Represjonowanych doszedł do przekonania, że skarżący domaga się uchylenia decyzji z dnia [...]r., w trybie art. 154 Kodeksu postępowania administracyjnego. W dalszej części uzasadnienia powyższy organ dokonał analizy pism skarżącego w kontekście wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...]r. i doszedł do przekonania, że w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających uruchomienie takiego postępowania, ponieważ nowe dowody przedłożone przez skarżącego, a nieznane organowi w dniu podjęcia decyzji, wniesione zostały z uchybieniem terminu, natomiast wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie miał znaczenia dla wskazanej powyżej decyzji, ponieważ decyzja ta podjęta została w oparciu o inną podstawę prawną, niż ta, która była przedmiotem orzekania przez Trybunał Konstytucyjny. W tej sytuacji organ administracji doszedł do przekonania, że Z. W. domaga się uchylenia decyzji z dnia [...]r. w trybie art. 154 i na tę okoliczność przytoczył treść tego przepisu. Dokonując analizy tego przepisu organ administracji uznał, że skarżący nie wykazał, że za zmianą powyższej decyzji przemawia interes społeczny lub ważny interes strony, gdyż powoływanie się przez stronę na własne przeżycia jak również jego rodziców z okresu wojny oraz akcentowanie trudnej sytuacji materialnej stwarzałoby podstawy do przyznania uprawnień kombatanckich, jednakże obowiązujące przepisy uniemożliwiają podjęcie takiego rozstrzygnięcia. W szczególności Z. W. nie udokumentował występowania przesłanek uzasadniających uwzględnienie jego żądania, ponieważ przedłożone przez niego nowe dowody w sprawie nie pociągły za sobą konieczności uchylenia decyzji ostatecznej. Na potwierdzenie tego organ odwołał się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 24 lutego 2005 r. sygn. akt II SA/Lu 81/05 i zamieszczonych w nim przesłanek zmiany decyzji w trybie art. 154 Kodeksu postępowania administracyjnego i organ administracji nie może kierować się wyłącznie interesem obywatela, ale musi mieć w polu widzenia interes społeczny. W dalszej części uzasadnienia organ zaznaczył, że Z. W. w trakcie prowadzonego postępowania nie wykazał, aby prowadził działalność kombatancką lub działalność zrównaną z działalnością kombatancką, względnie, że podlegał represjom opisanym w przepisach ustawy o kombatantach, a Prezes Instytutu Pamięci Narodowej w decyzji orzekł, że nie został odebrany jako dziecko rodzicom w celu poddania eksterminacji lub przymusowemu wynarodowieniu. Następnie organ ten rozważył sytuację strony począwszy od urodzenia. W tym miejscu przypomniał o zgłaszanych wątpliwościach przez Z. W., co do miejsca jego urodzenia. Jednakże organ oparł się na przedłożonym akcie urodzenia, który nie został podważony żadnym innym dokumentem. Matka strony w okresie od [...] 1942 r. przebywała na robotach przymusowych w N.. Pracę tę wykonywała w gospodarstwie rolnym, w miejscowości N. w powiecie p.. Ojciec strony po zwolnieniu z obozu jenieckiego pozostał na obszarze III Rzeszy w miejscowości N.. Po urodzeniu się strony matka jego powróciła do majątku rolnego, w którym była na przymusowych robotach natomiast strona pozostawała pod opieką opiekunki. Matka strony w tym okresie również sprawowała opiekę. Organ administracji zaznaczył, że strona postępowania w trakcie postępowania oświadczała, że jego matka była więziona za odmowę wykonywania pracy przymusowej, jednakże okoliczność ta nie wynika z żadnego dokumentu. W dalszej kolejności organ administracji przywołał treść przepisów ustawy o kombatantach dotyczących pojęcia represji i stwierdził, że miejscowości, w których przebywali rodzice strony nie zostały wymienione w wykazie miejscowości, w których zlokalizowane były miejsca odosobnienia lub obozy koncentracyjne. Strona nie przedłożyła żadnych dokumentów potwierdzających jej twierdzenia o zlokalizowaniu we wskazanych miejscowościach miejsc odosobnienia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący wystąpił o uwzględnienie wniesionej skargi i zarzucił tej decyzji wadliwość skutkującą jej nieważnością. W motywach skargi podniósł, że pierwotna w sprawie decyzja z dnia [...]r. dotknięta jest wadą nieważności, ponieważ wydana została z rażącym naruszeniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa, ponieważ organ ten nie mógł już wydać decyzji merytorycznej, a taką jest decyzja odmawiająca przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich. Decyzja ta wydana została bez podstawy prawnej i zawierała wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. W dalszej części skargi zaznaczył, że wniosek z dnia [...] r. o wznowienie postępowania dotyczył podważenia decyzji z dnia [...] r., natomiast w sprawie o przyznanie uprawnień kombatanckich został złożony jedynie wniosek z dnia [...] r. Wniosek ten winien być rozpatrywany w przedmiocie uprawnień osoby represjonowanej na zasadzie art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. "b". Nadto zarzucił organowi administracji publicznej, że prowadząc postępowanie dowodowe w sprawie nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a w szczególności wątpliwości dotyczących miejsca jego urodzenia, jak również związanych z ponoszeniem przez niego represji w okresie niemowlęcym, jednocześnie wytknął wskazanemu organowi, że opiera się na spreparowanych aktach w czasach PRL. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i przywołał analogiczną argumentację do tej, jaką zamieścił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skarżącego, a zmieszczonych w skardze organ podnosi, że skarżący pragnie w swojej sprawie uruchomienia wszelkich trybów postępowania, nie bacząc na ich możliwość wykorzystania. Pismem z dnia [...] r. skarżący uzupełnił wniesioną skargę i przedstawił dodatkowe argumenty i dowody przemawiające za przyznaniem mu uprawnień kombatanckich. W piśmie tym zarzucił organowi administracji naruszenie treści art. 7 jak również art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wadliwie przeprowadzone postępowanie dowodowe w sprawie jak również nie zapewnienie czynnego udziału strony w postępowaniu i możliwość wypowiedzenia się, co do zgromadzonego materiału dowodowego. W dalszej części tego pisma skarżący przywołał bogate orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego jak również Sądu Najwyższego a dotyczące sytuacji prawnej nasciturusa i podkreślił, że skreślenie art. 8 § 2 Kodeksu cywilnego nie pozbawiło osoby poczętej a nienarodzonej ochrony prawnej i praw jej przysługujących. Nadto podniósł, że organy administracji nie wyjaśniły w ramach prowadzonych postępowań, od kiedy jego matka przebywała w S. i czy po jego urodzeniu dalej tam przebywała, a jeżeli nie, to dokąd została przewieziona. Dodatkowo zaznaczył, że z uwagi na upływ czasu od tych wydarzeń organy administracji winny zastosować obniżony standard w ocenie dowodów. W końcowej części tego pisma skarżący przedstawił działania władz hitlerowskich w stosunku do polskich robotników przymusowych oraz zawiłości związane z ustaleniem pisowni nazwiska jego ojca, która w okresie międzywojennym i wojennym ulegała zmianom. W dołączonych do tego pisma dodatkowych dokumentów znalazło się pismo z Archiwum Archidiecezjalnego w S., z którego wynika, że w zbiorach księgi chrztów z przedwojennej katolickiej parafii w S. p.w. św. [...] nie ma nazwiska W. ani L.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ nie wykazała, aby zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W pierwszej kolejności przyjdzie zwrócić uwagę na fakt, że mocą zaskarżonej decyzji Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił uchylenia swojej decyzji o odmowie przyznania Z. W. uprawnień kombatanckich w sytuacji, kiedy jego wniosek o przyznanie takich uprawnień został złożony po upływie terminu przewidzianego w przepisach ustawy do złożenia takiego wniosku. Nadto przed orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność z Konstytucją przepisu ustalającego termin złożenia wniosku, został złożony wniosek jak również wydana decyzja, zatem organ administracji zobligowany był wydać decyzję o umorzeniu postępowania a nie decyzję merytoryczną o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. Ze stanowiskiem prezentowanym przez skarżącego nie można się zgodzić. Faktycznie Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w stanie faktycznym, który odnosi się do skarżącego winien był wydać decyzję o umorzeniu postępowania i jak wykazuje praktyka najczęściej tego typu decyzję organ ten podejmował. Jednakże w przypadku skarżącego organ nie umorzył postępowania wszczętego wnioskiem skarżącego, lecz rozpatrzył go merytorycznie. Okoliczność ta nie może w sposób negatywny wpływać na ocenę tej decyzji, ponieważ organ administracji publicznej nie zakończył postępowania decyzją kasacyjną, a taką jest decyzja o umorzeniu postępowania, lecz zakończył to postępowanie decyzją merytoryczną. Zatem rozstrzygnięcie organu administracji z punktu widzenia strony postępowania administracyjnego było korzystniejsze, ponieważ organ administracji nie ograniczył się do kwestii formalnych, lecz rozpatrzył merytorycznie wniosek strony. Odrębną jest kwestią to, że podjęte przez organ administracji rozstrzygnięcie nie zadowoliło strony, ponieważ nie było zgodne z jej żądaniem kierowanym pod adresem tegoż organu. Nadto należy zauważyć, że rozstrzygnięciem tym organ administracji prawidłowo odczytał intencje Trybunału Konstytucyjnego i przy orzekaniu nie uwzględnił przepisu ograniczającego termin złożenia wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich. W świetle powyższych rozważań podniesiony przez skarżącego zarzut, iż mocą wskazanej decyzji Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych naruszył w sposób rażący prawo nie znajduje umocowania. Ustalenia te pozwalają także na prowadzenie postępowania administracyjnego zmierzającego do weryfikacji tej decyzji w trybie art. 154 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ w tym trybie organ administracji może modyfikować jedynie decyzje, które nie zawierają wady kwalifikowanej uzasadniającej uruchomienie postępowania zmierzającego do stwierdzenia nieważności takiej decyzji bądź do wznowienia postępowania. Skoro przedmiotowa decyzja nie zawierała takiej wady organ administracji mógł prowadzić postępowanie w oparciu o wskazany przepis. Stosownie do postanowień przywoływanego art. 154 decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub ważny interes strony. Zatem dla weryfikacji takiej decyzji niezbędne jest to, aby była to decyzja ostateczna i przemawiać ma za tym interes społeczny lub interes strony. W następstwie przeprowadzonego postępowania Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie znalazł podstaw do zmiany tej decyzji mając na względzie interes społeczny a strona nie wykazała swojego interesu w jej zmianie tj. nie wykazała, że spełnia wymogi do nabycia uprawnień kombatanckich. Na marginesie tych rozważań należy podnieść, że skarżący w trakcie postępowania administracyjnego nie ułatwiał organowi administracji zadania w zakresie ustalenia zakresu żądania, jakie skarżący kierował pod jego adresem. Przeprowadzona analiza działań podjętych w tym zakresie przez przywoływany organ administracji pozwala uznać, że organ ten podjął się wszelkich prawem dopuszczalnych działań zmierzających do prawidłowego odczytania intencji skarżącego i do uruchomienia właściwego postępowania, ponieważ żądania skarżącego kierowane do tego organu były rozbieżne. Przyjdzie zgodzić się z organem administracji, że skarżący ubiega się o przyznanie uprawnień kombatanckich w oparciu o postanowienia art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Represjami w rozumieniu wskazanego przepisu są okresy przebywania z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych: w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady; w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa; w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. Przeprowadzone przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych postępowanie dowodowe nie wykazało, aby w przypadku skarżącego wystąpiła przynajmniej jedna z przesłanek uzasadniających przyznanie uprawnień kombatanckich. Także skarżący w ramach podejmowanych przez siebie działań nie był w stanie wykazać, aby spełniał jedną z tych przesłanek. Zatem rozstrzygnięcie organu administracji odmawiające uchylenia decyzji z dnia [...] r. należy uznać za prawidłowe. Jako jeden z podstawowych zarzutów, jakie kieruje skarżący pod adresem organu administracji jest to, że organ ten nie przeprowadził postępowania dowodowego w taki sposób, aby przed wydaniem decyzji wyjaśnić wszystkie istotne okoliczności sprawy. Przyjdzie zgodzić się ze skarżącym, że podstawowym obowiązkiem organu administracji prowadzącego postępowanie administracyjne jest stosownie do postanowień art. 7 oraz art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego takie prowadzenie postępowania dowodowego w sprawie, aby wyjaśnione zostały wszystkie okoliczności sprawy, a w szczególności te, które miały znaczenie dla rozstrzygnięcia. Podzielić należy pogląd skarżącego, że naruszenie wskazanych przepisów stanowi naruszenie prawa, które uzasadnia uwzględnienie wniesionej skargi. Jednakże należy zauważyć, że w rozpatrywanej sprawie Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie dopuścił się uchybień w zakresie postępowania dowodowego. Wśród zarzutów kierowanych przez skarżącego pod adresem powoływanego organu można wymienić: brak ustalenia czasokresu pobytu jego matki w S., nie wyjaśnienie kwestii związanych z miejscem i datą jego urodzenia, czy zagadnienia dotyczące rozbieżności związanych z pisownią nazwiska jego ojca. W tym miejscu przyjdzie zauważyć, że jedną z naczelnych zasad obowiązujących w postępowaniu administracyjnym jest to, że dokument urzędowy sporządzony w prawem przepisanej formie i wydany przez uprawniony do tego organ stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone /art. 76 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego/, jednocześnie w art. 76 § 3 stanowi się, że można przeprowadzić dowód przeciwko treści wynikającej z dokumentu. Oznacza to, że dopóki podmiot postępowania administracyjnego nie podważy treści dokumentu urzędowego innymi dowodami, to organ administracji jest obowiązany do wykorzystywania dostępnego dokumentu. Przywołanie powyższych reguł jest w niniejszej sprawie istotne, ponieważ skarżący legitymuje się aktem urodzenia, z którego wynika, że urodził się [...]r. w S.. Akt ten nie został w ramach prowadzonego postępowania dowodowego w żaden sposób podważony. Oznacza to, że organ administracji nie może przyjmować innej daty i miejsca urodzenia skarżącego niż zostało to określone w tym akcie. Skarżący w ramach własnych działań o charakterze procesowym zmierza do wykazania, że urodził się w innej miejscowości, a prawdopodobnie stara się wykazać, że urodził się w obozie lub miejscu odosobnienia, jednakże przedkładane przez niego dokumenty nie dają podstaw do uznania, aby informacje zamieszczone w akcie urodzenia były nieprawdziwe i należało odmówić mocy dowodowej temu dokumentowi urzędowemu. Kolejną kwestią, która zdaniem skarżącego nie została w sposób należyty wyjaśniona jest czasokres pobytu jego matki w S.. Z zarzutem tym także nie można się zgodzić, ponieważ organ administracji podejmujący zaskarżoną decyzję dysponował już ostateczną decyzją Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej z dnia [...]r. Nr [...] o odmowie potwierdzenia, że Z. W. został jako dziecko odebrany rodzicom w celu poddania eksterminacji. Z uzasadnienia decyzji tej wynika, że matka skarżącego pracowała jako robotnik rolny początkowo w miejscowości N.., a następnie w majątku N.. Po urodzeniu skarżącego jego matka powróciła do majątku w miejscowości N. i opiekowała się nim. Ustalenia te zamieszczone zostały w uzasadnieniu przywołanej decyzji i sporządzone zostały w oparciu o przedłożone przez skarżącego dowody oraz ustalenia poczynione w ramach przeprowadzonego postępowania dowodowego przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej. Znajdują się one w dokumencie urzędowym, zatem do czasu podważenia ich wiarygodności, są one wiążące dla innego organu. W świetle powyższego nie znajdują umocowania dowodowego sugestie skarżącego, że po urodzeniu nie opiekowała się nim matka, lecz inna osoba. W tej sytuacji czasokres pobytu matki skarżącego w S. jest drugoplanowy, skoro po porodzie powróciła ona do dotychczasowego miejsca wykonywania pracy przymusowej. Zatem okoliczność ta nie ma znaczenia dla ustalenia uprawnień kombatanckich skarżącego. Skarżący w ramach prowadzonego postępowania podnosi, że organy administracji nie wyjaśniły kwestii związanej z rozbieżnościami dotyczącymi pisowni nazwiska jego ojca. W tym miejscu należy zwrócić uwagę na fakt, że okoliczność ta nie ma bezpośredniego znaczenia dla rozpatrywanej sprawy. Ponieważ jest to zagadnienie związane z losami ojca skarżącego, natomiast nie ma ono przełożenia na sytuację prawną skarżącego, zatem jest to zagadnienie poboczne, które może mieć znaczenie dla skarżącego, natomiast z punktu widzenia spełniania przez niego uprawnień kombatanckich nie odgrywa kluczowej roli. Skarżący w piśmie procesowym, z dnia [...] r. występuje z postulatem, aby z uwagi na upływ czasu, jaki nastąpił od wydarzeń, jakie miały miejsce w latach czterdziestych organy administracji zastosowały "obniżony standard w ocenie dowodów". Przyjdzie w tym miejscu zauważyć, że obowiązujące przepisy proceduralne w zakresie prawa administracyjnego, w tym postanowienia Kodeksu postępowania administracyjnego nie zawierają regulacji prawnych zezwalających na stosowanie przez organ administracji w ramach prowadzonego postępowania obniżonego standardu w ocenie dowodów. Jak zostało to powyżej zaznaczone organ administracji jest zobowiązany pod rygorem wadliwości podjętego rozstrzygnięcia wyjaśnić wszystkie okoliczności sprawy i może podjąć decyzję dopiero po zakończeniu prowadzenia postępowania dowodowego w sprawie. Zatem sformułowany postulat, jako nie mający umocowania w obowiązującym stanie prawnym nie może zostać uwzględniony, a organ administracji publicznej nie może zastosować go w ramach prowadzonego postępowania. Nie znajduje umocowania w zgromadzonym materiale dowodowym zarzut skarżącego o naruszeniu przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zasady sformułowanej w art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego a zatem zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu i wypowiedzenia się w sprawie, co do zgromadzonych materiałów. Z akt administracyjnych wynika, że skarżący w trakcie całego postępowania miał zapewniony czynny udział i możliwość wypowiedzenia się, co do zgromadzonych dowodów. Potwierdzeniem tego faktu są liczne pisma skarżącego kierowane w trakcie prowadzonego postępowania do organu administracji publicznej. W trakcie prowadzonego postępowania jak również w piśmie z dnia [...] r. skarżący mocno akcentuje, że jako nasciturus nabył prawo do uprawnień kombatanckich. W tym miejscu przyjdzie zauważyć, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych nasciturus nie może nabyć uprawnień kombatanckich z tego powodu, że określone działania kierowane były względem jego matki. Represje, których adresatem była matka nie dają uprawnień kombatanckich dziecku poczętemu /zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 maja 2005 r. sygn. akt V SA/Wa 363/05/. Oznacza to, że twierdzenia skarżącego jakoby przysługiwały mu uprawnienia kombatanckie z tytułu bycia dzieckiem poczętym a nienarodzonym, nie znajdują umocowania w zgromadzonym materiale dowodowym sprawy. Należy także zauważyć, że bogate orzecznictwo przywoływane przez skarżącego nie może być wykorzystane w tej sprawie z tego powodu, że stany faktyczne stanowiące podstawę podejmowanych rozstrzygnięć nie są adekwatne do sytuacji faktycznej skarżącego, a jak zostało to powyżej wykazane w przypadku skarżącego nie występuje żadna z przesłanek wymienionych w art. 4 ust. 1 ustawy o kombatantach, która pozwalałaby przyznać mu uprawnienia kombatanckie. Z punktu widzenia przedmiotu niniejszej sprawy nie mają z nią związku wywody skarżącego o zasadach postępowania władz hitlerowskich względem wywiezionych na teren III Rzeszy polskich pracowników przymusowych. Rozważania te oddają klimat ówczesnych czasów, jednakże nie mają znaczenia dla rozpatrywanej sprawy, ponieważ nie przyczyniają się do wyjaśnienia sytuacji prawnej i faktycznej skarżącego i nie dają podstaw do przyznania mu uprawnień kombatanckich. Kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona z perspektywy przepisów procesowych nie wykazała naruszenia prawa, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy. W odniesieniu do zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie także nie można zgłaszać istotny zastrzeżeń, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło