IV SA/Gl 384/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie WSA Beata Kalaga-Gajewska, WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Wita, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta R. na podstawie art. 7 ust. 2 – 5, art. 8 ust. 1, art. 38 ust. 1-5 i art. 106 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. nr 64 poz. 593 ) przyznano J. S. zasiłek okresowy od dnia [...] r. do [...] r. w wysokości [...] zł. Jak wynikało z motywów wskazanej decyzji dochód wnioskodawcy, jego stan zdrowia oraz bezrobocie w pełni uzasadniały uwzględnienie wniosku. Kolejną decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Kierownik Działu Świadczeń działając na podstawie upoważnienia Prezydenta Miasta R. w oparciu o art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64 poz. 593 ) odmówił J. S. przyznania zasiłku celowego na zakup kuchenki i butli gazowej oraz akcesoriów potrzebnych do podłączenia kuchenki. Przyczynę takiego rozstrzygnięcia stanowiło posiadanie przez wnioskodawcę czynnego pieca kuchennego i przyznanie wnioskodawcy w miesiącu [...] zasiłek celowy na zakup opału. Zdaniem organu, mimo spełniania przez J. S. przesłanek do otrzymania zasiłku celowego, wobec możliwości wykorzystania pieca węglowego, posiadanie kuchenki gazowej nie było niezbędne. W tym samym dniu wydana została przez organ I instancji druga decyzja o nr [...], którą przyznano J. S. na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 w związku z art. 8 ust. 1 i art. 106 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej zasiłek celowy, który miał być wypłacony w miesiącu [...] z przeznaczeniem na dofinansowanie zakupu odzieży w kwocie [...] zł, zakupu obuwia w kwocie [...] zł, zakupu żywności w kwocie [...] zł i zakupu środków czystości w kwocie [...] zł. W dniu [...] r. J. S. skierował do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. pismo, w którym zwrócił się o wyjaśnienie, dlaczego nie otrzymał decyzji o przyznaniu mu zasiłku zwrotnego za miesiąc [...] r. Wyjaśnił, iż pozostaje pod opieką lekarską, posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności na stale i został zmuszony zaciągnąć długi na zakup lekarstw a następnie pokryć to zadłużenie z otrzymanego zasiłku okresowego. Pismo to zostało następnie sprostowane przez J. S., bowiem wskazał on, iż błędnie określił zasiłek celowy jako zwrotny. Ponadto w swoim "sprostowaniu" podniósł, iż dostarczył pracownikowi socjalnemu rachunek imienny za wykupione lekarstwa, których mu nie zrefundowano. Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uznało pismo J. S. z dnia [...] r. jako odwołanie od decyzji nr [...], którą przyznano J. S. zasiłek celowy z przeznaczeniem na dofinansowanie zakupu odzieży, zakupu obuwia, zakupu żywności i zakupu środków czystości i utrzymało w mocy wskazaną decyzję organu I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, iż strona nie zgłosiła wniosku o przyznanie pomocy finansowej na zakup lekarstw a zatem w sprawie wniosku o dofinansowanie zakupu leków właściwy będzie ze względu na dwuinstancyjność postępowania organ I instancji. Odnosząc się natomiast do rozstrzygnięcia zawartego w decyzji z dnia [...] r. przyznającej stronie zasiłki celowe, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało je za prawidłowe. J. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę, w której wskazał, iż odwołuje się od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy zaskarżoną przez niego decyzję organu I instancji nr [...], i wyjaśnił, iż faktycznie w trakcie wywiadu przeprowadzonego przez pracownika socjalnego nie zgłosił wniosku o refundację leków, jednakże podczas poprzednich wywiadów wystarczyło oddać rachunki imienne za wykupione lekarstwa by otrzymać zwrot kosztów ich zakupu. W skardze swojej J. S. zakwestionował nadto stanowisko organu uznające, iż nie jest dla niego niezbędna kuchenka i butla gazowa, wobec posiadania pieca węglowego. Zdaniem skarżącego w okresie letnim byłby zmuszony nawet w celu zagrzania wody na herbatę do zużywania opału przeznaczonego na zimę a byłoby to nieekonomiczne. W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie organ podtrzymał swoją dotychczasową argumentację a dodatkowo wskazał, iż odmowa udzielenia pomocy finansowej na zakup kuchenki gazowej nastąpiła w odrębnej decyzji, od której strona nie złożyła odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ) zwaną dalej P.p.s.a sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która przeprowadzona jest pod względem zgodności z prawem ( art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ). Przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja, została bowiem wydana z naruszeniem przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i jako taka nie może pozostawać w obrocie prawnym. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Sąd miał przede wszystkim na względzie zasadę trwałości decyzji ostatecznych uregulowanej w art. 16 § 1 k.p.a. Wzruszenie ostatecznej decyzji administracyjnej organu pierwszej instancji w trybie odwoławczym, bez uprzedniego wniesienia odwołania przez stronę postępowania, stanowi rażące naruszenie przepisów art. 138 i art. 16 § 1 k.p.a. i skutkuje stwierdzenie nieważności takiej wadliwej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Odwołanie strony jest zatem bezwzględnie koniecznym warunkiem uruchomienia postępowania odwoławczego w trybie art. 127 i nast. k.p.a. Mając na względzie występującą w procedurze administracyjnej zasadę daleko idącego odformalizowania instytucji odwołania od decyzji administracyjnej, przyjęło się traktować jako odwołanie każde wyrażone na zewnątrz niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia a skierowane do organu ( por. przykładowo stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w wyroku z dnia 11 września 2001 r. sygn. akt I SA 637/00 publ. w LEX nr 54521). Niezadowolenie z decyzji wydanej przez organ I instancji jest przeto zasadniczym elementem przesądzającym o zakwalifikowaniu czynności procesowej strony do czynności wniesienia odwołania. Jeżeli zaś istnieją jakiekolwiek w tym względzie wątpliwości, nie mogą być one automatycznie przyjęte jako przemawiające za istnieniem odwołania, bez próby wyjaśnienia wątpliwości w trakcie postępowania dowodowego w celu uzyskania wyjaśnienia od strony, która stosowny dokument sporządziła. W przeciwnym bowiem wypadku zanegowany byłby obowiązek dokładnego wyjaśnienia sprawy a w konsekwencji naruszony zostałby obowiązek organów administracji wynikający z treści art. 7 i 77 k.p.a.). Wracając na grunt rozpoznawanej sprawy zauważa się, iż pismo skarżącego z dnia [...] r. skierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i potraktowane przez ten organ jako odwołanie, nie pozwala na odczytanie czy jest ono wyrazem niezadowolenia z braku wydania rozstrzygnięcia w sprawie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup leków czy też jest to wyraz niezadowolenia z treści wydanych przez organ I instancji rozstrzygnięć. Z treści pismo wynika bowiem, iż skarżący prosi o informację, z jakich przyczyn nie otrzymał zasiłku za miesiąc [...] r. Z późniejszego "sprostowania" do pisma z dnia [...] r. można nadto domyślić się, iż zasiłek celowy za miesiąc [...] r., którego przyznania domagał się skarżący miał zostać przeznaczony na wykupienie leków. Mimo, iż na przestrzeni od [...] r. do dnia [...] roku z upoważnienia Prezydenta Miasta R. wydane zostały trzy decyzje rozstrzygające w zakresie zasiłku okresowego i zasiłków celowych, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uznało pismo skarżącego z dnia [...] jako odwołanie od jednej z tych decyzji, a to decyzji z dnia [...] r. Nr [...]. W aktach sprawy brak jest dowodów doręczenia stronie wskazanych decyzji, a data ich wydania wskazuje, iż pismo z dnia [...] r. mieścić się może w ustawowym terminie 14 dni do wniesienia środka odwoławczego. Stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie znajduje przeto oparcia w przedstawionym Sądowi materiale sprawy i potraktowane być powinno jako całkowicie dowolne. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa, iż brak wyjaśnienia faktycznej woli skarżącego co do charakteru jego pisma z dnia [...] r. stanowi istotne naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. Z treści skargi wynika bowiem, iż skarżący kwestionuje nie tylko brak rozstrzygnięcia w przedmiocie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup leków lecz również kwestionuje rozstrzygnięcie pozbawiające go zasiłku na zakup butli gazowej i kuchenki. Nie zrozumiałe i co najmniej przedwczesne wydaje się zatem stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego zaprezentowane w odpowiedzi na skargę, iż odmowy udzielenia pomocy na zakup kuchenki gazowej organ I instancji dokonał w odrębnej decyzji, od której strona nie złożyła odwołania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy obowiązkiem organu będzie, przy uwzględnieniu uwag zawartych w niniejszym uzasadnieniu, wyjaśnić rzeczywistą wolę skarżącego, wyrażoną w sposób nieprecyzyjny w piśmie z dnia [...] r. skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. jak w sentencji.