IV SA/Gl 387/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Asesor WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant Starszy referent Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2007 r. sprawy ze skargi T.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. W dniu [...] r. do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. wpłynął wniosek T. P. o zasiłek celowy w kwocie [...] zł w związku z suszą w [...] r. Decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 104 i 108 k.p.a. oraz § 2 pkt. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz.U. Nr 155, poz. 1109) Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. działający z upoważnienia Wójta Gminy O. odmówił stronie przyznania wnioskowanego świadczenia w postaci zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy, uzasadniając decyzję tym, że wnioskodawca nie podlega ubezpieczeniu społecznemu z mocy ustawy, a zatem nie spełnia jednego z warunków do otrzymania wnioskowanej pomocy. W odwołaniu od tej decyzji T. P. podnosi, iż jest to decyzja krzywdząca dla niego, gdyż ma oszacowane szkody w gospodarstwie, do dnia [...] r. podlegał ubezpieczeniu [...] z mocy ustawy, tak więc w chwili postania szkody podlegał właściwemu ubezpieczeniu, a dopiero od [...] r. przekazał swoje gospodarstwo w [...]. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy ( Dz.U. Nr 155, poz. 1109 ) orzekło utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazano, iż w myśl § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. akt ten określa szczegółowe warunki udzielania pomocy społecznej rodzinom rolniczym, których gospodarstwa rolne zostały dotknięte suszą w [...] r. w ramach realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy. Uprawnionym do uzyskania tej pomocy jest rodzina rolnicza, która spełnia łącznie wszystkie przesłanki zawarte w § 2 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy. Oznacza to, że brak którejkolwiek przesłanek dyskwalifikuje rodzinę z grona uprawnionych do pomocy. Wskazano, iż zgodnie z powołanym przepisem pomocy udziela się rodzinie rolniczej, jeżeli: 1) co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, który podlega temu ubezpieczeniu z mocy ustawy, 2) w gospodarstwie rolnym, w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, w którym szkody w uprawach rolnych spowodowane suszą, oszacowane przez komisję powołaną przez wojewodę na podstawie § 20 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 r. w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji ( Dz. U. Nr 16, poz. 82, z późno zm. ), wynoszą średnio powyżej 30 %. Organ wskazał, iż w niniejszym przypadku nie zachodzi warunek opisany w § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. , albowiem T. P. nie podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy od 30 sierpnia 2006 r., zgodnie z informacją [...]. Podniesiono, że ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników ( tekst jednolity z 1998 r. Dz.U. Nr 7, poz. 25 ze zm. ) przewiduje dwie formy ubezpieczenia, tj. z mocy ustawy albo na wniosek ( art. 3 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników). Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. wymaga, aby w rodzinie rolniczej chociaż jedna osoba była rolnikiem podlegającym z mocy ustawy ubezpieczeniu społecznemu rolników. Wskazano, iż z informacji [...] w C. z dnia [...] r. oraz zaświadczenia [...] z dnia [...] r. wynika, że T. P. nie podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników od [...] r. i dlatego też – zdaniem organu odwoławczego - organ I instancji słusznie odmówił udzielenia pomocy w ramach realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy, albowiem T. P. już w momencie złożenia wniosku i w dacie wydania decyzji organu I instancji, nie jest rolnikiem, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, który podlegałby temu ubezpieczeniu z mocy ustawy, a tym samym nie spełnia warunku § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. Kolegium nadto wskazało stronie, iż w trudnej sytuacji życiowej i finansowej może zwrócić się o innego rodzaju pomoc celową do [...] w O. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący T. P. domagał się zmiany decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. z dnia [...] r. i przyznania mu pomocy finansowej w postaci zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy w kwocie [...] zł., ewentualnie o zasądzenie przedmiotowej płatności na rzecz E. C. jako osoby która przejęła w [...] jego gospodarstwo umową [...] z dnia [...] r.. W uzasadnieniu wskazał, iż w roku [...] r. był jedynym właścicielem gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha położonego w B. gm. O. pow. C., którego grunty wykorzystywał zgodnie z przeznaczeniem -na działalność rolniczą jak również zgodnie z deklarowanym zasiewem wg. złożonego wniosku i to on ponosił skutki suszy w roku [...]. Podniósł, iż zgodnie z zaświadczeniem z [...] podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu rolników do [...] r. Nadmienił, iż wniosku nie mógł złożyć wcześniej tj. w [...] r., gdyż nie było ówcześnie jeszcze prawnych rozporządzeń w tej sprawie. Podkreślił, iż wniosek o zasiłek celowy w kwocie [...] zł. złożył w dniu [...]r., protokół z kontroli zgłoszonej przeze niego szkody: wyrządzonej suszą w miesiącu [...] został sporządzony [...] r. i wniosek byłby pozytywnie rozpatrzony gdyby nie przekazanie gospodarstwa umową [...] E. C. Zwrócił uwagę na fakt, że umowę [...] z E. C. podpisał już po zebraniu plonów w [...] r. -tak więc skutki suszy poniósł on sam. Na zakończenie wskazał, iż jeżeli nie może otrzymać tej pomocy, to powinna ją otrzymać E. C., która kontynuuje pracę w gospodarstwie -jest rolnikiem i opłaca składki na ubezpieczenie rolników do [...] z mocy ustawy. Skarżący przy tym nie wskazał naruszenia konkretnych przepisów prawa. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu podtrzymał swoje stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje. W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotowa skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Oceniając legalność zapadłych w sprawie decyzji w tych granicach nie sposób dostrzec naruszenia jakiegokolwiek przepisu prawa, nie sposób też było podzielić zarzutów skargi. Wydając opisane wyżej decyzje organy działały zgodnie z przepisami procedury administracyjnej. W szczególności wyjaśniły sprawę w stopniu umożliwiającym jej rozstrzygnięcie, przeprowadzając potrzebne dowody. Nadto właściwie oceniając ich wiarygodność, dokonały pełnych i poprawnych ustaleń stanu faktycznego, poczyniły wszechstronne rozważania faktyczne i prawne, trafnie rozstrzygając występujące w sprawie zagadnienie, a swe stanowisko przekonująco umotywowały. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie pozostawia też wątpliwości co do jej zgodności z powołanym przepisem prawa materialnego. Zgodnie z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy, akt ten określa szczegółowe warunki udzielania pomocy społecznej rodzinom rolniczym, których gospodarstwa rolne zostały dotknięte suszą w 2006 r. w ramach realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy. Uprawnionym do uzyskania tej pomocy jest rodzina rolnicza, która spełnia łącznie wszystkie przesłanki zawarte w § 2 wskazanego rozporządzenia. Oznacza to, że brak którejkolwiek z przesłanek dyskwalifikuje rodzinę z grona uprawnionych do pomocy. Pomocy udziela się rodzinie rolniczej, jeżeli co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, który podlega temu ubezpieczeniu z mocy ustawy oraz jeżeli w gospodarstwie rolnym, w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, w którym szkody w uprawach rolnych spowodowane suszą, oszacowane przez komisję powołaną przez wojewodę na podstawie § 20 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 r. w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji (Dz. U. Nr 16, poz. 82, ze zm.), wynoszą średnio powyżej 30 %. Analizując materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych sprawy Sąd doszedł do wniosku, iż organy procedujące w sprawie prawidłowo odmówiły skarżącemu przyznania zasiłku celowego w związku z suszą w [...] r., albowiem nie został spełniony warunek określony w § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. Mianowicie T. P. nie podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy od [...] r., zgodnie z informacją [...]. Zaakcentować należy, że ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników ( tekst jednolity z 1998 r. Dz.U. Nr 7, poz. 25 ze zm. ) przewiduje dwie formy ubezpieczenia, tj. z mocy ustawy albo na wniosek ( art. 3 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników). Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. wymaga, aby w rodzinie rolniczej chociaż jedna osoba była rolnikiem podlegającym z mocy ustawy ubezpieczeniu społecznemu rolników. Z informacji [...] w C. z dnia [...] r. oraz zaświadczenia [...] z dnia [...] r. wynika, że T. P. nie podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników od [...] r. Należy wyjaśnić skarżącemu, iż przedmiotowe nie jest formą odszkodowania za straty w uprawach wywołane suszą, lecz świadczeniem pomocowym, którego celem jest udzielenie wsparcia rolnikom faktycznie dalej prowadzącym działalność rolniczą, na częściowe dofinansowanie tej działalności. Stad też jako słuszna jawi się decyzja odmawiająca udzielenia pomocy w ramach realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy, gdyż w sprawie zastosowanie rozporządzenie nie pozostawia organowi możliwości uznania w zakresie przyznania pomocy, lecz wyraźnie uzależnia przyznanie tej pomocy od łącznego spełnienia przesłanek wskazanych w tym akcie. Skoro zatem T. P. już w momencie złożenia wniosku i w dacie wydania decyzji organu I instancji, nie był rolnikiem, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, który podlegałby temu ubezpieczeniu z mocy ustawy, a tym samym nie spełniał warunku § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. Co do podnoszonej przez skarżącego kwestii, iż obecnie gospodarująca na gruntach otrzymanych od skarżącego E. C. powinna otrzymać ten rodzaj pomocy należy wskazać, iż przedmiotowa sprawa tyczy jedynie wniosku skarżącego, co nie wykluczało w żadnej mierze możliwości złożenia wniosku o taką pomoc przez E. C. Ponieważ w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym nie stwierdzono, ani istotnych naruszeń przepisów prawa materialnego, ani też istotnych naruszeń przepisów procesowych, przeto na mocy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę.