IV SA/Gl 39/16

WyrokWSA w Gliwicach2016-09-13

Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Beata Kalaga - Gajewska, Edyta Żarkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pomoc społeczna może obejmować pośrednictwo w sprzedaży dzieł sztuki (rysunków) osoby korzystającej ze świadczeń?
Ratio decidendi
Pomoc społeczna, zgodnie z ustawą o pomocy społecznej, ma na celu umożliwienie przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych i obejmuje ściśle określone świadczenia pieniężne i niepieniężne. Pośrednictwo w sprzedaży rysunków nie jest wymienione w katalogu świadczeń niepieniężnych, a organy pomocy społecznej nie mogą pełnić roli punktu sprzedaży ani pośrednictwa handlowego. W związku z tym, odmowa przyznania takiej formy pomocy jest zgodna z prawem.
Stan faktyczny
Skarżący M. F. złożył wniosek o umożliwienie sprzedaży jego rysunków przez opiekunkę socjalną. Organ I instancji odmówił przyznania takiej pomocy, wskazując, że nie mieści się ona w celach i zadaniach pomocy społecznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący w skardze do WSA zarzucił naruszenie przepisów postępowania, pominięcie wniosków dowodowych oraz dyskryminację i brak wsparcia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2016 r. sprawy ze skargi M. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w formie sprzedaży rysunków oddala skargę. Burmistrz Miasta C. decyzją z dnia [...] m.in. na podstawie art. 7, art. 8, art. 9 ust. 1 i ust. 8a i art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 163 zwanej dalej w skrócie ustawą lub ustawą o pomocy społecznej) odmówił przyznania M. F. pomocy w formie sprzedaży rysunków. W uzasadnieniu organ wskazał, że M.F. decyzją z dnia [...] został objęty pomocą w formie usług opiekuńczych świadczonych w miejscu zamieszkania od 1 lipca 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. W przedmiotowej sprawie w dniu 7 września 2015 r. złożył wniosek o umożliwienie sprzedaży rysunków przez opiekunkę. Organ podał, że żądanie skarżącego nie mieści się w celach i zadaniach pomocy społecznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., po rozpatrzeniu odwołania M. F., decyzją z dnia [...] nr[...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania oraz podał regulacje prawne ustawy o pomocy społecznej, w tym art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i art. 36. Kolegium wskazało, że pomoc w formie sprzedaży rysunków nie została zawarta w treści tych przepisów prawnych, wobec tego nie może zostać przyznana. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach M. F. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i podniósł, że Ośrodek Pomocy Społecznej uniemożliwił mu życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Skarżący dodał, że w trakcie postępowania zostały pominięte jego wnioski procesowe i dowodowe. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 8 września 2016 r. stwierdził, że skarżący podniósł, że nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych oraz że nie jest traktowany na równi z innymi odbiorcami świadczeń z pomocy społecznej. Jednocześnie skarżący żyje poniżej poziomu skrajnego ubóstwa, jest ciężko chory i nie jest w stanie bez pomocy innych, zapewnić sobie minimum egzystencji. Ponadto pełnomocnik zarzucił, że odmowa przyznania pomocy jest bezprawna i "naraża na utratę zaufania obywateli do szybkiego, rzetelnego i odpowiadającego prawu załatwienia sprawy". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należało, że sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.), sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W wyniku przeprowadzenia kontroli zgodności z prawem podjętych w sprawie rozstrzygnięć, stwierdzić należało, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji z dnia [...] o odmowie przyznania skarżącemu pomocy w formie sprzedaży rysunków. Podkreślenia zatem wymagało, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Jednocześnie, na podstawie art. 3 ust. 4 tej ustawy, potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Natomiast zgodnie z art. 36 cytowanej ustawy, pomoc społeczna może mieć postać świadczenia pieniężnego jak i niepieniężnego. W art. 36 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej zostały wymienione – w sposób wyczerpujący – świadczenia niepieniężne i są to: a) praca socjalna, b) bilet kredytowany, c) składki na ubezpieczenie zdrowotne, d) składki na ubezpieczenia społeczne, e) pomoc rzeczowa, w tym na ekonomiczne usamodzielnienie, f) sprawienie pogrzebu, g) poradnictwo specjalistyczne, h) interwencja kryzysowa, i) schronienie, j) posiłek, k) niezbędne ubranie, l) usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania, w ośrodkach wsparcia oraz w rodzinnych domach pomocy, m) specjalistyczne usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania oraz w ośrodkach wsparcia, n) mieszkanie chronione, o) pobyt i usługi w domu pomocy społecznej, p) (uchylona), q) pomoc w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych, w tym w mieszkaniu chronionym, pomoc w uzyskaniu zatrudnienia, pomoc na zagospodarowanie - w formie rzeczowej dla osób usamodzielnianych. Z cytowanych wyżej przepisów wynika, że forma pomocy objęta wnioskiem skarżącego, nie została przewidziana w przepisach ustawy o pomocy społecznej. Natomiast organy pomocy społecznej, kierując się ogólnymi zasadami wyrażonymi w art. 2 i art. 3 tej ustawy, udzielają wyłącznie świadczeń przewidzianych w jej przepisach, dostosowując rodzaj, formę i rozmiar świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy. W związku z tym nie ma możliwości, aby organy pomocy społecznej pełniły rolę punktu sprzedaży, czy też podjęły się pośrednictwa handlowego. Odnosząc się do zarzutów skarżącego i pełnomocnika należy wskazać, że organy pomocy społecznej mają na uwadze trudną sytuację życiową skarżącego i z tego powodu, wyżej wymieniony korzysta w szerokim zakresie ze świadczeń z pomocy społecznej. Organ I instancji podał, że decyzją z dnia [...] skarżący został objęty pomocą w formie usług opiekuńczych świadczonych w miejscu zamieszkania od 1 lipca 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. Ponadto z akt administracyjnych wynika, że pobiera zasiłek stały w kwocie 529 zł oraz otrzymuje pomoc w formie zasiłków celowych – przykładowo - w wyniku rozpatrzenia jego wniosku z dnia 7 września 2015 r. zostały mu przyznane zasiłki w kwocie: - 600 zł na zakup opału; - 170 zł. na zakup leków; - 30 zł na zakup środków czystości; - 50 zł. na zakup odzieży; 150 zł. na zakup posiłku lub żywności. Wobec tego stwierdzić należało, że bezpodstawne są zarzuty dotyczące dyskryminacji oraz braku wsparcia dla skarżącego ze strony organu pomocy społecznej. Mając na uwadze przedstawiony stan sprawy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja, podobnie jak i decyzja organu I instancji, zostały wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami, w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania, z uwzględnieniem art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Wydając rozstrzygnięcie organy miały bowiem na względzie całokształt okoliczności sprawy oraz cele, zadania i możliwości pomocy społecznej. W wyniku kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, uznać zatem należało, że brak jest podstaw do stwierdzenia jakichkolwiek uchybień w postępowaniu administracyjnym przeprowadzonym zarówno przez organ odwoławczy, jak i przez organ I instancji. W powyższych okolicznościach, brak było podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, które zostały wydane na skutek wyczerpującego wyjaśnienia sprawy, na podstawie zgromadzonych w sposób kompletny dowodów, właściwej ich oceny oraz prawidłowych rozważań faktycznych i prawnych, zawartych w ich uzasadnieniu (art. 107 § 3 k.p.a.). W związku z tym brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a wobec tego podlegała ona oddaleniu, zgodnie z art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło