IV SA/Gl 391/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.-B. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego, w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego postanawia: 1. uchylić zarządzenie referendarza sądowego z dnia 12 sierpnia 2009 r. o pozostawieniu wniosku skarżącego bez rozpoznania, 2. ustanowić radcę prawnego dla skarżącego. W treści skargi z dnia [...] A. S. wniósł o "wyznaczenie obrońcy z urzędu" powołując się na okoliczność pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ponieważ żądanie powyższe nie zostało wyrażone w wymaganej przepisami formie, pismem z dnia 1 lipca 2009 r. skarżącego wezwano do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru, w terminie 7 dni licząc od daty doręczenia wezwania. Wspomniane wezwanie zostało doręczone wnioskodawcy w dniu 23 lipca 2009 r. a w rezultacie termin do jego wykonania upłynął z dniem 30 lipca 2009 r. Ponieważ przy tym do dnia 12 sierpnia 2009 r. rzeczony formularz nie wpłynął do tutejszego Sądu, referendarz sądowy wydał zarządzenie o pozostawieniu rzeczonego wniosku bez rozpoznania. Okazało się jednak, że wpływ wspomnianego formularza do Sądu nastąpił, jednak dopiero w okresie późniejszym a mianowicie w dniu 21 sierpnia 2009 r. Z adnotacji zamieszczonej na kopercie nadawczej (karta nr 21 akt sprawy) wynika natomiast, że formularz ten został złożony przez A. S. w administracji A. Ś. w B.-B. w dniu 27 lipca 2009 r. - czyli z zachowaniem terminu zakreślonego w wezwaniu z dnia 1 lipca 2009 r. Z kolei późna data wpływu do Sądu wynika z tego, że pracownik wskazanego A. Ś. nadał zawierającą go przesyłkę dopiero 19 sierpnia 2009 r. (vide: data stempla pocztowego na kopercie stanowiącej kartę nr 22 akt sprawy). W tym stanie rzeczy godzi się podnieść, że okoliczności sprawy uzasadniają uchylenie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 12 sierpnia 2009 r. w trybie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a. w związku z art. 167 oraz art. 258 §3 tej ustawy. Nie budzi bowiem wątpliwości, że skoro już po wydaniu tego zarządzenia okazało się, iż skarżący złożył urzędowy formularz "PPF" w wyznaczonym terminie, to rozstrzygnięcie o pozostawianiu jego wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 257 p.p.s.a. należało uznać za nieuzasadnione. Konsekwencją powyższego jest konieczność merytorycznego rozpoznania wniosku zgłoszonego przez stronę. W tym zakresie należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę, że przedmiotem skargi A. S. jest decyzja wydana w przedmiocie zasiłku stałego, będącego jednym ze świadczeń przewidzianych w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r., Nr 115, poz. 728 ze zm.). Tymczasem zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wnioskodawca korzysta więc w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa a w rezultacie jego żądanie w zakresie dotyczącym zwolnienia od tych kosztów jest bezprzedmiotowe i jako takie nie podlega rozpoznaniu. Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego godzi się przywołać zasadę sformułowaną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zważywszy powyższe uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń skarżącego wynika bowiem, iż nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani majątku. Nadto aktualnie przebywa w [...], nie uzyskuje jakiegokolwiek dochodu, zaś w okresie wcześniejszym (to jest do dnia 22 września 2008 r.) jedynym źródłem utrzymania były dla niego świadczenia otrzymywane w ramach pomocy społecznej (vide: kwestionariusz wywiadu środowiskowego dołączony do akt administracyjnych niniejszej sprawy). Warto także dodać, że wnioskujący jest osobą [...] (patrz: orzeczenie z dnia [...], stanowiące kartę nr 217 akt administracyjnych). W świetle powyższego nie budzi wątpliwości, że opłacenie należności, jakie wiążą się z udziałem w sprawie profesjonalnego pełnomocnika znacznie przekracza możliwości płatnicze strony. Dlatego ustanowiono dla niej radcę prawnego, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy. Przyznając prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego wzięto nadto pod uwagę obciążenie poszczególnych korporacji zawodowych, w tym adwokackiej i radcowskiej, sprawami, w których Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ustanawia profesjonalnych pełnomocników.