IV SA/Gl 395/06

WyrokWSA w Gliwicach2007-04-20

Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Adam Mikusiński, Stanisław Nitecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy początkowa data przyznania zasiłku pielęgnacyjnego osobie niepełnosprawnej, której niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 21 roku życia, jest uzależniona od daty złożenia wniosku, czy od daty powstania niepełnosprawności?
Ratio decidendi
Prawo do zasiłku pielęgnacyjnego ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Data powstania niepełnosprawności ma znaczenie dla ustalenia uprawnienia do świadczenia, ale nie dla określenia jego początkowej daty przyznania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego od daty wcześniejszej niż miesiąc złożenia wniosku. Skarżący K. S. domagał się przyznania zasiłku od miesiąca następującego po miesiącu, w którym ustalono jego stopień niepełnosprawności, wskazując, że niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 21 roku życia. Organ I instancji przyznał zasiłek od miesiąca złożenia wniosku, ale na ograniczony okres. SKO uchyliło decyzję w części dotyczącej okresu i przyznało zasiłek na czas nieokreślony, utrzymując datę początkową wniosku. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując datę początkową przyznania świadczenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia NSA Adam Mikusiński (spr.) Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2007r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę Decyzją z dnia [...]r., nr [...], wydaną na podstawie art. 104 i art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w oparciu o art. 16, art. 24 i art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta K. przyznał K. S. zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności w wysokości [...] zł miesięcznie na okres od [...] 2005 r. do [...] r. W uzasadnieniu organ administracyjny podniósł, iż wnioskodawca zachowuje przesłanki warunkujące nabycie rzeczonego świadczenia albowiem jego niepełnosprawność powstała przed 21 rokiem życia i została potwierdzona stosownym orzeczeniem stwierdzającym umiarkowany stopień niepełnosprawności. Nadto wskazano, że zasiłek pielęgnacyjny przyznano na okres począwszy od miesiąca złożenia wniosku do miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym skarżący ukończy 75 lat. Podkreślono bowiem, że wyżej wymieniony otrzymuje świadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych a w konsekwencji osiągnięcie tego wieku spowoduje nabycie przezeń uprawnień do dodatku pielęgnacyjnego, co z mocy art. 32 przywołanej ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. wyklucza dalsze pobieranie zasiłku stanowiącego przedmiot sprawy. W odwołaniu K. S. zakwestionował zasadność przyznania mu zasiłku pielęgnacyjnego dopiero od [...] 2005 r. wywodząc, że świadczenie to powinien otrzymać za okres począwszy od [...] 2004 r., czyli od miesiąca następującego po miesiącu, od którego datuje się stopień niepełnosprawności ustalony u niego mocą orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. Podkreślił bowiem, że niepełnosprawność ta istnieje już od [...]r. a więc powstała przed ukończeniem przezeń 21 roku życia. Decyzją z dnia [...]r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło decyzję organu I instancji w części dotyczącej końcowego okresu przyznania zasiłku pielęgnacyjnego i przyznało ten zasiłek na czas nieokreślony orzekając równocześnie o utrzymaniu omawianej decyzji w mocy w pozostałym zakresie. Organ odwoławczy przyznał, że niepełnosprawność u skarżącego powstała w roku [...]r., czyli przed ukończeniem przezeń 21 roku życia a co za tym idzie, jako osoba legitymująca się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, spełnił on przesłanki warunkujące nabycie prawa do spornego świadczenia. Równocześnie powołał się na art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. wskazując, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Zgodnie zaś z ust. 4 tego przepisu, jeżeli orzeczenie o niepełnosprawności wydane zostało na stałe, wówczas prawo do zasiłku pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony. Mając na względzie powyższe Kolegium podniosło, że organ I instancji prawidłowo ustalił początek okresu pobierania zasiłku na [...] 2005 r., to jest na pierwszy dzień miesiąca, w którym nastąpiło złożenie wniosku. Popełnił jednak uchybienie wyznaczając czas pobierania świadczenia do [...]r. Ograniczenia tego nie uzasadnia także fakt, iż od wskazanej daty skarżący uzyska prawo do dodatku pielęgnacyjnego, co wyłącza możliwość dalszego pobierania zasiłku. O uzyskaniu takiego prawa strona jest bowiem z mocy art. 25 ustawy o świadczeniach rodzinnych obowiązana niezwłocznie powiadomić organ wypłacający świadczenie, który dopiero wówczas w oparciu o art. 32 tej ustawy władny będzie uchylić swą decyzję przyznającą sporny zasiłek. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach K. S. wyraził niezadowolenie z decyzji organu odwoławczego ponownie podkreślając, iż powinien był otrzymać zasiłek pielęgnacyjny nie od [...] 2005 r. lecz już od [...] 2004 r. Wskazał bowiem, że przedmiotem orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...]r. było wyłącznie sprostowanie wcześniejszego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, które zostało wydane w dniu [...] r. Omawiane orzeczenie z dnia [...]r. zawierało bowiem błędne określenie daty powstania niepełnosprawności jako rok [...] zamiast [...], co powodowało, iż skarżący nie mógł być uznany za osobę, u której niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 21 roku życia a w rezultacie pozbawiało go możliwości ubiegania się o zasiłek pielęgnacyjny. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Kolegium powtórzyło argumentację zawartą w uzasadnieniu swej decyzji. Nadto, ustosunkowując się do zarzutów podniesionych przez K. S. podkreśliło, że wbrew jego twierdzeniom początkowa data okresu pobierania zasiłku pielęgnacyjnego ustalona została zgodnie z prawem. Stosownie bowiem do treści art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do tych świadczeń ustala się począwszy od miesiąca złożenia przez stronę wniosku z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. W tym kontekście data ustalenia u strony stopnia niepełnoprawności nie ma zdaniem organu odwoławczego znaczenia dla sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Stosownie przy tym do treści art. 134 §1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 §1 przywołanej ustawy wynika natomiast, że w przypadku gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu jedynie wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, że decyzja ta odpowiada wymogom prawa. Zasady przyznawania zasiłku pielęgnacyjnego obowiązujące w dacie wydania aktu stanowiącego przedmiot skargi uregulowane zostały w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r., o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.). Stosownie zatem do treści art. 16 ust. 2 i 3 przywołanej regulacji, zasiłek pielęgnacyjny przysługiwał niepełnosprawnemu dziecku, osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności lub osobie, która ukończyła 75 lat. Zasiłek ten przysługuje także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia. W sprawie jest poza sporem, że skarżący spełnił przesłanki warunkujące nabycie prawa do omawianego świadczenia albowiem jest osobą niepełnosprawną o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności a niepełnosprawność powstała u niego przed ukończeniem 21 roku życia. Przedmiotem zarzutów podniesionych w skardze jest natomiast początkowa data okresu, na który zasiłek pielęgnacyjny został mu przyznany. Odnosząc się do rzeczonego zagadnienia w pierwszej kolejności należy podnieść, iż zgodnie z treścią art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r., prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy w rozumieniu art. 3 pkt 10 tej ustawy, czyli na okres począwszy od 1 września do 31 sierpnia następnego roku kalendarzowego. Nie dotyczy to jednak świadczeń jednorazowych, o których mowa w art. 9, 14-16 i 15 b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. a zatem między innymi zasiłku pielęgnacyjnego. W tym przypadku znajduje zastosowanie zasada wyrażona w art. 24 ust. 2 cytowanej ustawy, zgodnie z którą prawo do świadczenia ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Zgodnie przy tym z ust. 4 przywołanego przepisu prawo do zasiłku pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony. Tylko w sytuacji gdy orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony, prawo do tego świadczenia ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia. Brzmienie przywołanych wyżej unormowań nie pozostawia wątpliwości co do tego, że początek okresu, na który może zostać przyznany zasiłek pielęgnacyjny uzależniony jest od daty złożenia stosownego wniosku, zaś koniec – od terminu, określonego w orzeczeniu o niepełnosprawności. Z akt niniejszej sprawy wynika jednoznacznie, że złożenie przez K. S. wniosku wraz z kompletną dokumentacją nastąpiło w [...] 2005 r. W konsekwencji organy obydwu instancji prawidłowo ustaliły, że zasiłek pielęgnacyjny przysługuje mu począwszy od tego miesiąca. Mając na względzie powyższe godzi się wskazać, że argumentacja podniesiona przez skarżącego nie mogła odnieść skutku. O ile bowiem data ustalenia stopnia niepełnosprawności wywiera niewątpliwy wpływ na to czy dana osoba spełnia przesłanki nabycia tego świadczenia wymienione w art. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych, o tyle nie ma ona znaczenia dla ustalenia początkowej daty okresu, na który omawiany zasiłek jest przyznawany. W świetle przedstawionych rozważań prawnych jest oczywiste, że decyduje tu data złożenia wniosku o przyznanie świadczenia i dlatego może ono przysługiwać dopiero począwszy od miesiąca, w którym strona dokonała wskazanej czynności. Zważywszy wszystkie przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa i dlatego działając na podstawie art. 132 oraz w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło