IV SA/Gl 395/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędzia WSA Andrzej Matan Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie równoważnika za remont lokalu mieszkalnego oddala skargę. Komendant Powiatowy Policji w B. postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie złożonego przez M.B. roszczenia o przyznanie równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za 2012 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ ten wskazał, że w dniu 22 listopada 2012 r. strona jako emeryt policyjny złożyła oświadczenie mieszkaniowe do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości za rok 2012. Nadto podkreślono, że strona wywodzi swoje prawa z decyzji z dnia [...]r. dotyczącej uprawnień wcześniej nabytych i decyzja ta w dalszym ciągu wywołuje skutki prawne. W dalszej części uzasadnienia organ zauważył, że obowiązujące unormowania przyznają świadczenie w formie równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego wyłącznie policjantom, natomiast pomijają wśród uprawnionych emerytów i rencistów. Dodatkowo zaznaczono, że rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego zostało uchylone z dniem 1 stycznia 2006 r. W konsekwencji organ ten uznał, że w sprawie nie może być prowadzone postępowanie administracyjne. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się M.B., który wniósł zażalenie do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. W zażaleniu tym wyraził swoje niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia, jak również podkreślił, że nie występował o przyznanie równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego w roku 2012, lecz o ustalenie wysokości stawki do wypłaty równoważnika na podstawie obowiązujących stawek. W końcowej części zażalenia podkreślił, że jego wystąpienie było i jest w sprawie odszkodowania za nie dokonanie wypłaty równoważnika, które następować będzie corocznie, a jego wysokość ustalana każdorazowo na podstawie obowiązujących stawek w roku 2006-2012. [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 268a Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W motywach tego rozstrzygnięcia organ ten przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie zajął własne stanowisko w sprawie. Na wstępie tej części rozważań organ odwoławczy podzielił stanowisko zajęte przez organ pierwszej instancji. Zaakcentował, że emeryci i renciści policyjni począwszy od 1 stycznia 2006 r. nie mają podstaw prawnych do ubiegania się o przyznanie równoważnika za remont lokalu mieszkalnego, a tym samym nie posiadają interesu prawnego w dochodzeniu prawa dotyczącego wypłaty przedmiotowego równoważnika. Następnie organ ten przywołał treść art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego i podzielił stanowisko tegoż organu o zasadności odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie uruchomionej żądaniem strony z dnia 14 listopada 2012 r. Końcowa część uzasadnienia rozstrzygnięcia organu odwoławczego poświęcona została zażaleniu i sformułowanemu w nim żądaniu domagania się odszkodowania za niezrealizowanie wypłaty równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za lata 2006-2012. W tej części uzasadnienia organ odwoławczy odniósł się do unormowań obowiązujących we wskazanym zakresie oraz do podejmowanych rozstrzygnięć i podkreślił, że żądania strony są bezpodstawne. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się M.B., który wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej zaznaczył, że pismem z dnia 14 listopada 2012 r. wystąpił do organu administracji o wskazanie jak kształtowała się wysokość za rok 2010, 2011 i 2012 dla świadczenia, o którym stanowi zapis w decyzji z dnia [...]r. nr [...]. Nadto skarżący zaznaczył, że przekazał organowi pierwszej instancji informację o osobach zajmujących lokal mieszkalny na formularzu, który służy temu celowi. Ponownie podkreślił, że nie występował o przyznanie równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego w roku 2012, lecz o ustalenie wysokości stawki do wypłaty równoważnika na podstawie obowiązujących stawek, pozwalające ustalić wysokość odszkodowania. Następnie skarżący podkreślił, że z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika podstawa materialnoprawna dla emerytów policyjnych do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego. W dalszej części skargi skarżący odniósł się do orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 26 października 2010 r. sygn. akt U 4/08 i stwierdził, że moc wiążącą posiada jedynie sentencja, która nie odnosiła się do art. 2 pkt 2 lit. c czy art. 30 ustawy z 18 lutego 1994 r. lecz do § 1 pkt 2 rozporządzenia z 6 kwietnia 2005 r. Skarżący podkreślił, że organy administracji pominęły fakt, iż jest emerytem policyjnym i uprawnienia do równoważnika pieniężnego nabył przed utratą mocy obowiązującej przez rozporządzenie. Zaznaczył również, że nie można podzielić poglądu, iż brak jest przepisów pozwalających obliczyć wysokość równoważnika, ponieważ stanowisko takie jest wyrazem segregacji i nierównego traktowania. W konsekwencji przyjmuje stanowisko, że organy Policji uchylają się od załatwienia sprawy wymyślając różne argumenty. Uprawnienie jego wynika z decyzji administracyjnej zatem brak jest uzasadnienia prawnego do przyjęcia, iż kolejne wnioski w tym przedmiocie winny być załatwiane w innej formie. W podsumowaniu skargi ponownie zaznaczył, iż jest w posiadaniu decyzji z [...]r. nr [...], którą to przyznano mu równoważnik za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego z uwzględnieniem 3 norm zaludnienia, a wypłata równoważnika następować będzie corocznie, przy czym jego wysokość ustalana będzie każdorazowo na podstawie obowiązujących stawek i ponownie akcentuje, że występuje o odszkodowanie za lata 2006-2012 kiedy to nastąpiło odstąpienie i nie zrealizowanie świadczenia przez komendanta. [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i przywołał analogiczną argumentację do tej, którą zamieścił w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w skardze organ ten podkreślił, że co do domagania się odszkodowania to Sąd Powszechny – Sąd Rejonowy K. już w sprawie tej się wypowiedział i oddalił pozew skarżącego, przyjmując stanowisko, że nie przysługuje mu prawo do przedmiotowego równoważnika. Pismem z dnia 22 listopada 2013 r. skarżący odniósł się do odpowiedzi na skargę organu administracji. W piśmie tym podtrzymał zajmowane stanowisko, jak również przywołał argumenty o charakterze generalnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) wykazała, że zaskarżone postanowienie odpowiada wymogom prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, nadto po myśli art. 134 powoływanej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jak zostało powyżej zaznaczone sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miło wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności przedstawić należy stan prawny obowiązujący w rozpatrywanej sprawie. Zgodnie z art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego, gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Oznacza to, że wskazane w tym przepisie rozstrzygnięcie zapadnie, gdy wystąpi przesłanka podmiotowa (żądanie wniesione zostało przez osobę nie będącą stroną), albo przedmiotowa (postępowanie nie mogło być wszczęte z innych przyczyn). Przesłanka przedmiotowa odmowy wszczęcia postępowania zachodzi wówczas, gdy osoba domaga się uruchomienia postępowania w sprawie, w której przepisy prawa nie przewidują załatwienia jej w drodze postępowania administracyjnego. Skarżący pismem z dnia 12 listopada 2012 r. złożył druk oświadczenia mieszkaniowego do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego oraz jego wysokość za rok 2012. Tak złożony wniosek został przez organ pierwszej instancji zakwalifikowany jako domaganie się wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie o przyznanie równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za 2012 r. Przy takiej kwalifikacji złożonego wniosku organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego, wychodząc z założenia, że wyczerpana została przesłanka podjęcia takiego rozstrzygnięcia przewidziana treścią art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego. Za podjęciem takiego rozstrzygnięcia, zdaniem wskazanego organu przemawiało to, że brak jest podstaw materialnoprawnych do przyznania emerytowi policyjnemu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Stanowisko takie organ ten uzasadniał tym, że z dniem 1 stycznia 2006 r. uchylone zostały przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 28 czerwca 2002 r. Przed poruszeniem kwestii dotyczącej argumentów podnoszonych przez skarżącego w zażaleniu, odnieść należy się do prawidłowości rozstrzygnięcia podjętego przez organy administracji. W pierwszej kolejności przyjdzie zauważyć, że tutejszy Sąd w wyroku z dnia 15 maja 2012 r. sygn. akt IV SA/GL 790/11 oddalił skargę skarżącego na decyzję organów Policji, mocą której umorzyły one postępowanie w sprawie ubiegania się o przyznanie równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego. Wskazane postępowanie uruchomione zostało przez skarżącego wnioskiem z dnia 4 stycznia 2011 r. W tym miejscu przyjdzie podkreślić, że stanowisko zajęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w przywołanym wyroku znalazło potwierdzenie w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2013 r. sygn. akt I OSP 9/13, w której opowiedziano się za poglądem, że w przypadku wszczęcia postępowania przez emeryta policyjnego o przyznanie równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego, organ Policji obowiązany jest umorzyć wszczęte postępowanie administracyjnego z uwagi na brak podstaw prawnych dla jego prowadzenia. W tym miejscu przyjdzie zauważyć, że stanowisko zajęte w uchwale jak również w przywołanym wyroku odnosi się do postępowań uruchomionych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18), czyli przed dniem 11 kwietnia 2011 r. Mocą przywołanej ustawy wprowadzono do Kodeksu postępowania administracyjnego art. 61a, zatem w stanie prawnym wyznaczonym treścią tego przepisu organy administracji wydają postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. W świetle tak przedstawionego stanu prawnego i faktycznego przyjdzie uznać, że jeżeli postępowanie administracyjne zostało uruchomione po 11 kwietnia 2011 r., a występują przesłanki podmiotowe albo przedmiotowe przeciwko uruchomieniu postępowania administracyjnego organ administracji wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. Z przedłożonych akt administracyjnych wynika, że skarżący złożył wniosek o wszczęcie postępowania, dla którego uruchomienia nie ma podstawy materialnoprawnej, a tym samym wyczerpana została przesłanka odmowy wszczęcia postępowania. Wskazana okoliczność oznacza, że postanowienie organów Policji wydane zostało w sposób zgodny z przepisami prawa procesowego. W tym miejscu rozważyć należy kwestię zarzutów podnoszonych przez skarżącego w skardze do tutejszego Sądu jak również w zażaleniu wnoszonym do organu odwoławczego. W skardze jak również w zażaleniu skarżący utrzymuje, że nie występuje o przyznanie równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego lecz o odszkodowanie za niezrealizowane świadczenia przysługujące z mocy decyzji z dnia [...]r. Nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w B. W tym miejscu przyjdzie zauważyć, że problematyka dochodzenia odszkodowań nie jest normowana przepisami prawa administracyjnego, a tym samym roszczenia takie mogą być dochodzone przed sądem powszechnym. Na marginesie można zauważyć, że skarżący już wykorzystał tę drogę dochodzenia odszkodowania, czy równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego, ponieważ Sąd Rejonowy K. wyrokiem z dnia [...]r. sygn. akt [...] oddalił powództwo. Skoro tak ujmowane żądanie skarżącego nie może uruchomić wszczęcia postępowania administracyjnego, to organ administracji stosownie do postanowień art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego odmawia wszczęcia postępowania administracyjnego. W konsekwencji uznać należy, że organ policji przyjmując stanowisko prezentowane przez skarżącego obowiązany byłby wydać analogiczne rozstrzygnięcie do tego, które podjął w zaskarżonym postanowieniu. W świetle powyższego stwierdzić należy, że rozstrzygnięcie organów administracji było prawidłowe i to niezależnie od tego, w jaki sposób wyznaczy się zakres żądania skarżącego skierowanego do organu administracji. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić. sw