IV SA/Gl 399/14
PostanowienieWSA w Gliwicach2014-05-19
Skład orzekający: Beata Kalaga – Gajewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie komisji lekarskiej dotyczące zdolności funkcjonariusza do służby oraz ustalenia inwalidztwa i jego związku ze służbą, wydane na podstawie przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, podlega kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Orzeczenia komisji lekarskich dotyczące zdolności funkcjonariusza do służby, związku schorzeń ze służbą oraz ustalenia inwalidztwa dla celów odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych, wydane na podstawie przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym, nie podlegają kognicji sądu administracyjnego. Są to sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, należące do właściwości sądów powszechnych. Błędne pouczenie o środku zaskarżenia nie wpływa na dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego.Stan faktyczny
T. G. został zwolniony ze służby w Policji, a następnie orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej uznany za całkowicie niezdolnego do służby i zaliczony do III grupy inwalidzkiej ze związkiem inwalidztwa ze służbą. Okręgowa Komisja Lekarska w trybie kontrolnym uznała go za zdolnego do służby z ograniczeniem i stwierdziła brak podstaw do zaliczenia do grupy inwalidzkiej. T. G. zaskarżył to orzeczenie do WSA, podnosząc, że jego stan zdrowia uniemożliwiał dalsze pełnienie obowiązków. Okręgowa Komisja Lekarska wniosła o odrzucenie skargi, wskazując na brak właściwości sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska, po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. G. na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie funkcjonariuszy policji p o s t a n a w i a odrzucić skargę
T. G. został zwolniony ze służby w Policji w dniu 16 lipca 2013r.
Następnie Wojewódzka Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych we W. orzeczeniem z dnia [...] nr [...] w sprawie inwalidztwa i związku inwalidztwa ze służbą uznała T. G. za całkowicie niezdolnego do służby w Policji oraz zaliczyła go do III grupy inwalidzkiej. Stwierdzono także, że inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą.
W dalszej kolejności Okręgowa Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w K. podjęła czynności wobec T. G. w trybie kontrolnego badania, gdyż zaistniały wątpliwości dotyczące zasadności rozstrzygnięcia z dnia[...] Po przeprowadzonych badaniach Okręgowa Komisja Lekarska orzeczeniem z dnia [...] nr [...] uznała T. G. za zdolnego do służby z ograniczeniem oraz uznała, że brak jest podstaw prawnych do zaliczenia strony do jednej z grup inwalidzkich.
Pismem z dnia 3 marca 2014 r. T. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w K. z dnia [...] nr [...]. Skarżący podniósł między innymi, że Komisja wydając kwestionowane rozstrzygnięcie nie uwzględniła tego, że przyczyną jego odejścia ze służby był zły stan zdrowia, który uniemożliwiał mu dalsze pełnienie obowiązków.
W odpowiedzi na skargę Okręgowa Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w K. wniosła o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem sprawa będąca przedmiotem zaskarżenia nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kwestią zasadniczą w rozpoznawanej sprawie jest ocena, czy skarga mieści się w zakresie przedmiotowym postępowania sądowoadministracyjnego, bowiem obowiązkiem sądu jest zbadanie między innymi legitymacji skarżącego, zachowania terminu do wniesienia skargi, a przede wszystkim ocena dopuszczalności skargi. Ocenie sądów administracyjnych podlega zgodność z prawem decyzji, postanowień oraz innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm., zwana dalej P.p.s.a.).
W niniejszej sprawie T. G. zaskarżył orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w K. z dnia [...] nr [...] w którym orzeczono o zdolności skarżącego do służby w Policji z ograniczeniem oraz stwierdzono brak podstaw do zaliczenia go do grupy inwalidzkiej.
Tryb postępowania komisji lekarskich podległych Ministerstwu Spraw Wewnętrznych określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. z 1991r., nr 79, poz. 349 ze zm.). Z przepisów tego rozporządzenia wynika, że komisje lekarskie podległe Ministrowi Spraw Wewnętrznych, orzekające w dwóch instancjach, oceniają na podstawie badań zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia służby. Komisje te orzekają ponadto m.in. o stopniu uszczerbku na zdrowiu spowodowanym wypadkiem przy pracy czy o chorobach pozostających w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, związku schorzeń i ułomności ze służbą, inwalidztwa i związku tego inwalidztwa ze służbą (§ 1 ust. 1 i § 2 rozporządzenia). Komisje lekarskie są więc właściwe w zakresie badań medycznych oraz wydawania orzeczeń o stanie zdrowia i stopniu zdolności do służby, jak również stopniu uszczerbku na zdrowiu, związku schorzeń i ułomności ze służbą (§ 12 i 13 oraz 14 ust. 2 rozporządzenia).
Z kolei zasady orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Policji zawarte są w treści rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 16 stycznia 1995r. w sprawie zasad orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, emerytów i rencistów policyjnych, trybu postępowania i właściwości komisji lekarskich w tych sprawach, sposobu przeprowadzania kontrolnych badań lekarskich oraz wzywania inwalidów na te badania (Dz. U. Nr 8, poz. 41 ze zm.).
Orzeczenia komisji lekarskich Ministerstwa Spraw Wewnętrznych można podzielić na dwie odrębne grupy. Pierwsza z nich związana jest z ustalaniem przez komisję zdolności do służby. Oceniany jest więc stan zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności do służby w celu przyjęcia do niej, dalszego jej pełnienia czy zwolnienia ze służby. Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby, przeniesienia funkcjonariusza na inne stanowisko służbowe czy zwolnienie go ze służby. Orzeczenia te stanowią zatem podstawę do wydania przez właściwe organy decyzji administracyjnej, na mocy której osoba jest przyjmowana do służby, przeniesiona na inne stanowisko służbowe czy z niej zwalniana (por. art. 26 ust. 1, art. 38 ust. 2 pkt 1, art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji Dz.U. z 2011r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że komisje lekarskie, działające w sprawach funkcjonariuszy czy kandydatów do służb mundurowych, są organami administracji publicznej i swe rozstrzygnięcia podejmują w formie decyzji administracyjnych, nazwanych orzeczeniami. Orzeczenia te podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 6 listopada 2000 r. sygn. akt OSA 1/00 opubl. ONSA 2001/2/47).
Drugą grupę orzeczeń wydawanych przez omawiane komisje stanowią orzeczenia, które ustalają schorzenia funkcjonariusza oraz ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa dla celów odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych przysługujących na podstawie innych ustaw niż ustawa o Policji. Orzeczenia z tej grupy poddawane są kontroli sądów powszechnych w ramach rozpoznawania odwołań od decyzji o świadczeniach rentowych, emerytalnych czy odszkodowawczych. Orzeczenia te mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określenia świadczeń pieniężnych, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
W niniejszej sprawie zaskarżone orzeczenie zostało wydane na podstawie wskazanego rozporządzenia z dnia 9 lipca 1991r. oraz ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004r. Nr 8, poz. 67 ze zm.). W kwestionowanym orzeczeniu orzeczono o braku podstaw do zaliczenia skarżącego do jakiejkolwiek grupy inwalidzkiej oraz uznano go za zdolnego do służby w Policji z ograniczeniem.
Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia ze sprawą administracyjnoprawną. Sprawa z zakresu weryfikacji orzeczeń w przedmiocie stwierdzenia niezdolności (zdolności) do służby, związku powstałego schorzenia ze służbą oraz ustalenie inwalidztwa, związku inwalidztwa ze służbą w Policji, należy bowiem do kategorii spraw, które na mocy art. 476 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 17 listopada 1964 Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ze zm. – k.p.c.) zalicza się do spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sprawy te poddane są właściwości sądu powszechnego (art. 4778 § 1 k.p.c.). Na tą natomiast kategorię orzeczeń komisji skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Natomiast błędne pouczenie o środku zaskarżenia, zawarte w zaskarżonym orzeczeniu nie powoduje, że skarga jest dopuszczalna.
Wobec powyższego należy więc stwierdzić, że przedmiot skargi nie mieści się w zakresie właściwości sądu administracyjnego, co czyni skargę niedopuszczalną. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego Sąd odrzuca skargę.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 wskazanej wyżej ustawy orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło