IV SA/Gl 399/16
PostanowienieWSA w Gliwicach2017-01-16
Skład orzekający: Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej, skarżący może zostać zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa i czy jego wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu powinien zostać uwzględniony, biorąc pod uwagę jego trudną sytuację finansową i zdrowotną?Ratio decidendi
Skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa w sprawie dotyczącej odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., co czyni jego wniosek o zwolnienie bezprzedmiotowym. Wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu został uwzględniony, ponieważ skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania, biorąc pod uwagę jej znaczną niepełnosprawność, niskie dochody, wysokie wydatki na leki oraz brak majątku.Stan faktyczny
Skarżąca M.K. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. dotyczącą odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej. Jednocześnie złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, wskazując na swoją trudną sytuację finansową i zdrowotną. Skarżąca jest osobą niepełnosprawną, poruszającą się na wózku, przebywającą w DPS, nieposiadającą majątku i utrzymującą się z niskiej emerytury, która podlega egzekucji, a także ponoszącą wysokie koszty leków.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącej adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić dla skarżącej adwokata z urzędu;
W treści pisma procesowego z dnia 21 listopada 2016 r. M.K. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu powołując się na trudną sytuację finansową i zdrowotną.
Następnie, to jest w dniu 28 grudnia 2016 r. wyżej wymieniona nadała do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym potwierdziła zakres swojego żądania. Skarżąca oświadczyła, że jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, porusza się na wózku inwalidzkim, przebywa w Domu Pomocy Społecznej, nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, nieruchomości ani innego majątku i utrzymuje się z emerytury wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym, w kwocie ogółem 1.207,66 zł, jednak świadczenie to podlega egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego oraz w ramach odpłatności za pobyt we wspomnianej placówce. Nadto wywiodła, że miesięcznie wydatkuje na leki 152,39 zł.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje.
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
W pierwszej kolejności należy odnotować, że przedmiotem skargi M.K. jest decyzja administracyjna wydana w sprawie odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej. Wnioskodawczyni jest więc w niniejszej sprawie objęta zwolnieniem od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., a w konsekwencji, jej wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia rzeczonych kosztów jest od samego początku bezprzedmiotowy i dlatego nie podlega rozpoznaniu (zaprezentowane stanowisko koresponduje z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 23 listopada 2016 r. - karta nr 34 akt sprawy).
Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącej o ustanowienie pełnomocnika należy wskazać, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli, zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania.
Z oświadczeń skarżącej wynika, iż nie posiada ona aktualnie zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Jest przy tym osobą schorowaną, niepełnosprawną, niezdolną do samodzielnej egzystencji (vide: orzeczenie stanowiące kartę nr 14 akt sądowych), zaś jedynym źródłem dochodu jest dla niej emerytura wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym, w kwocie netto, to jest po uwzględnieniu wszystkich potrąceń, wynoszącej zaledwie 385,18 zł (patrz: decyzja ZUS o przeliczeniu emerytury - karta nr 30 akt sądowych). Zdaniem rozpoznającego wniosek, kwota ta - zważywszy fakt, iż strona musi z niej jeszcze pokryć koszty zakupu niezbędnych leków - nie umożliwia dokonania oszczędności wystarczających na pokrycie wydatków jakie wiążą się z opłaceniem udziału adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Dodatkowo trzeba w tym miejscu odnotować, że choć z akt administracyjnych wynika, iż wnioskująca uzyskała we wrześniu 2015 r. (czyli 16 miesięcy temu) dochód ze sprzedaży mieszkania, w kwocie 30 tysięcy złotych, to jednak - jak oświadczyła w treści skargi - środki te zostały w całości zużyte albowiem przeznaczyła je na pokrycie swojego zadłużenia oraz zaległości związanych z tym mieszkaniem wobec spółdzielni mieszkaniowej, a także na bieżące potrzeby.
Mając na względzie powyższe uznano, iż skarżąca w sposób dostatecznie wiarygodny wykazała przesłankę określoną w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i dlatego postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło