IV SA/Gl 4/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys, Sędziowie NSA Tadeusz Michalik, WSA Barbara Rymaszewska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Wita, po rozpoznaniu w dniu 02 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi I. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta K., na podstawie art. 39 i 106 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej ( Dz. U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593 ), odmówił I. G. przyznania zasiłku celowego na dofinansowanie utrzymania mieszkania z przeznaczeniem na spłatę zaległości czynszowych. Organ ustalił, że wnioskodawczyni spełnia kryterium dochodowe, uprawniające ją do ubiegania się o świadczenia z pomocy społecznej, ale wskazał, iż I. G. nie spełniła warunków do przyznania wnioskowanego świadczenia, gdyż nie posiada ona tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego, ani nie nabyła uprawnień do lokalu zamiennego lub socjalnego. Jako podstawę prawną tego kryterium organ powołał uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...] r. nr [...], o której mowa w części [...] pkt [...] "Lokalnego programu pomocy społecznej przeznaczonego dla mieszkańców K. w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej". I. G. w dniu [...] 2004 r. wniosła odwołanie od powyższej decyzji, podając, iż z posiadanych środków nie jest w stanie opłacić zaległości czynszowych. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych ( t.j. Dz. U. 2001 r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.) oraz art. 138 § 2 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z pkt [...] części [...] powołanej uchwały Rady Miejskiej w K., pomoc finansowa w formie zasiłków celowych na pokrycie części lub całości zadłużenia w wydatkach mieszkaniowych w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, jaką jest utrzymanie mieszkania, może zostać przyznana osobom i rodzinom będącym w trudnych sytuacjach życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia, przy spełnieniu kryteriów wynikających z ustawy o pomocy społecznej. Jednym z kryteriów przyznania świadczenia jest posiadanie tytułu prawnego do zajmowanego lokalu lub oczekiwanie na przysługujący lokal zamienny albo socjalny. Rozpatrując sprawę organ stwierdził, że I. G. zajmuje lokal mieszkalny położony w K. przy ul. [...] bez tytułu prawnego i nie oczekuje na lokal zamienny albo socjalny. Zdaniem Kolegium dopiero prawomocne orzeczenie sądu przyznające I. G. prawo do lokalu socjalnego lub zamiennego umożliwi jej ubieganie się o dofinansowanie do utrzymania mieszkania. I. G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu [...] 2004 r. W skardze wskazała na ciężką sytuację życiową. Dodatkowo podniosła, iż nie pracuje i utrzymuje się tylko z alimentów otrzymywanych od męża. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z przepisem art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. Nr 153, poz. 1270, dalej w skrócie ustawa o p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 ustawy o p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie : 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi : a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W przypadku, gdy nie zachodzą w/w okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy o p.s.a., skarga podlega oddaleniu. Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja odpowiada prawu, pomimo błędnego uzasadnienia. Organy administracji, rozstrzygające w niniejszej sprawie, jako podstawę odmowy przyznania I. G. prawa do zasiłku celowego powołały uchwałę Rady Miejskiej K. nr [...] z dnia [...] r. Uchwała ta dotyczy wdrożenia lokalnego programu pomocy społecznej przeznaczonego dla mieszkańców K. w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, jaką jest utrzymanie mieszkania. Jest to program, realizowany niezależnie od zobowiązań organów pomocy społecznej, działających w trybie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. nr 64 poz. 593 ze zmianami ). Program ten nie może zastępować pomocy udzielanej w trybie powołanej ustawy, która nie przewiduje takiego trybu dla świadczeń w niej wymienionych. Gdyby tak było, zachodziłaby konieczność stwierdzenia wprowadzenia uchwałą dodatkowego kryterium przyznania prawa do pomocy mieszkaniowej, wykraczającego poza kryteria ustawowe i w istocie ograniczającego dostęp do tego typu świadczeń. Takie dodatkowe kryterium, ograniczające dostęp do świadczeń, zdecydowanie wykraczające poza wyraźnie określone kryteria ustawowe, jest sprzeczne z ustawą. Powołana wyżej ustawa o pomocy społecznej nie uzależnia przyznania zasiłku celowego na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych od tytułu prawnego do lokalu. Tym samym wskazanie tej przesłanki jako podstawy rozstrzygnięcia stanowi naruszenie prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie. Nie ma ono jednak wpływu na wynik sprawy. Żądanie I. G. jest bowiem niezasadne z innych przyczyn. Otóż regulowanie zaległości czynszowych nie mieści się w katalogu tych potrzeb, na które może zostać przeznaczony zasiłek celowy. Zgodnie z art. 2 ustawy o pomocy społecznej z dnia 16.03.2004 r. ( Dz. U. nr 64 poz. 593 ze zmianami ) pomoc ta jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Stosownie do zasad określonych w art. 3.1. pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zdaniem pomocy społecznej jest podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Ustawa nie zawiera wprawdzie zamkniętego katalogu celów, na które zasiłki celowe mogą zostać przeznaczone. Jednakże wskazane wyżej cele instytucji pomocy społecznej, konieczność jej dostosowania do bieżących możliwości Państwa przesądzają, iż świadczenia przyznawane w trybie tej ustawy powinny służyć zaspokojeniu podstawowych potrzeb bytowych osób i ich rodzin, przez co należy rozumieć przede wszystkim bieżące potrzeby życiowe. Rozważając trafność podjętej przez organy decyzji ( pomimo błędnego uzasadnienia i wadliwej podstawy prawnej przytaczanej przez organy w uzasadnieniach decyzji ) sąd miał na uwadze i tę okoliczność, że pomoc mieszkaniową wnioskodawczyni może uzyskiwać na bieżąco w oparciu także o inne przepisy ( np. ustawa o dodatkach mieszkaniowych ). Z uwagi na powyższe, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy o p.s.a.