IV SA/Gl 40/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego, w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy; W treści pisma procesowego z dnia [...]r. B.R. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie "obrońcy z urzędu" powołując się na nieznajomość prawa oraz na trudną sytuację materialną i życiową wynikającą z faktu, że jest bezrobotnym, bez prawa do pobierania zasiłku. Wobec faktu, iż omawiane żądanie nie zostało wyrażone w wymaganej przepisami formie, zarządzeniem z dnia [...]r. skarżącego wezwano do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru. B.R. złożył rzeczony formularz w dniu [...]r., precyzując, iż zakres jego żądania obejmuje ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata (skarżący jest w niniejszym postępowaniu zwolniony od kosztów sądowych z mocy prawa, o czym został poinformowany przez Sąd pismem z dnia [...]r.). Nadto wnioskodawca oświadczył, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i posiada dom o powierzchni [...] m2 i budynek gospodarczy o powierzchni [...] m2. Nie dysponuje natomiast żadnymi zasobami pieniężnymi ani przedmiotami wartościowymi. Wskazał również, że nie uzyskuje jakiegokolwiek dochodu. Następnie, to jest pismem z dnia [...]r. skarżącego wezwano o uzupełnienie i uprawdopodobnienie danych zawartych we wniosku poprzez: - udokumentowanie faktu, iż nie osiąga żadnego dochodu. Wskazano, że należy w tym celu przedłożyć np. aktualne zaświadczenie właściwego powiatowego urzędu pracy, potwierdzające fakt, iż jest on osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku; - nadesłanie odpisów z ksiąg wieczystych bądź innych dokumentów potwierdzających tytuł prawny i zawierających podstawowe informacje odnośnie wszystkich nieruchomości, do których posiada tytuł prawny; - podanie orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów bieżącego utrzymania (czynsz bądź podatek od nieruchomości, opłaty za tzw. media, zakup żywności, środków czystości, leczenie i zakup leków, inne wydatki). Wskazano przy tym, że wydatki ponoszone z tytułu czynszu, opłat za tzw. media oraz na zakup leków powinny zostać nadto udokumentowane stosownymi dowodami wpłaty, fakturami VAT, paragonami itp. Dodano także, iż należy sprecyzować, czy skarżący jest obciążony zaległościami płatniczymi, a jeżeli tak - przedłożyć stosowne zaświadczenia bądź inne dokumenty potwierdzające wysokość tych zaległości; W wyznaczonym terminie, którego upływ nastąpił z dniem [...]r. strona nie udzieliła jakiejkolwiek odpowiedzi. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Odnosząc się do wniosku B.R. należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 cytowanej regulacji, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których wnioskujący zamierza wywieść skutki prawne leży po jego stronie, a nie rozpoznającego wniosek. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Zważywszy powyższe uznano, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania albowiem wnioskodawca nie uprawdopodobnił okoliczności, na które powołał się w swym wniosku. Trzeba tu raz jeszcze zaznaczyć, że B.R. został do tego wyraźnie wezwany zarządzeniem z dnia [...]r., które zostało mu doręczone [...]r. (patrz: dołączone do akt sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru). W wyznaczonym siedmiodniowym terminie, którego upływ nastąpił z dniem [...]r. wyżej wymieniony nie ustosunkował się do powyższego wezwania w żaden sposób. Nie udokumentował bowiem faktu, iż nie uzyskuje żadnego dochodu, a równocześnie nie wskazał miesięcznej wysokości ponoszonych kosztów utrzymania, jak również nie sprecyzował, czy obciążają go w tym zakresie zaległości płatnicze. W rezultacie, nie sposób przyjąć, aby aktualny stan majątkowy i sytuacja dochodowa skarżącego zostały zobrazowane w sposób dostatecznie dokładny. Tymczasem należy podnieść, że przyznanie prawa pomocy jest możliwe wyłącznie w przypadku wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej strony i dlatego raz jeszcze należy zaakcentować, że to na niej spoczywa obowiązek wykazania zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Z kolei uchylenie się wnioskodawcy od wykonania nałożonego na niego w toku postępowania obowiązku polegającego na uzupełnieniu danych dotyczących jego sytuacji materialnej oraz na uprawdopodobnieniu składających się na nią okoliczności wyłącza możliwość przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05). W takim przypadku nie sposób bowiem przyjąć, aby strona wykazała w sposób dostatecznie wiarygodny, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w swym koniecznym utrzymaniu. Mając na względzie przywołane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.