IV SA/Gl 401/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant Referent stażysta Izabela Auguścik-Michułka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2007 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Wójta Gminy D. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nauczycieli - odmowy nadania stopnia nauczyciela kontraktowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...]r., wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 9a ust. 3 stawy z 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciela (t.jedn. Dz.U. z 2003 r., Nr 118, poz.1112 ze zm.) Dyrektor Gimnazjum w D. odmówił nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego R. K.. W uzasadnieniu tej decyzji wyjaśnił, że nie potwierdził stanowiska zainteresowanego, a mianowicie w rozpatrywanej sprawie nie skorzystał z możliwości przewidzianej w art. 9a ust. 3 powoływanej ustawy. W myśl tego przepisu osoby posiadające co najmniej pięcioletni okres pracy i znaczący dorobek zawodowy uzyskują z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole stopień nauczyciela kontraktowego. Wyjaśniając swoje stanowisko, wskazał, że nie budzi wątpliwości staż pracy zainteresowanego, lecz trudno zgodzić się jego opinią, iż posiada znaczący dorobek zawodowy. Stojąc na stanowisku, że należyte wypełnianie obowiązków zawodowych oraz zdobywanie kwalifikacji nie przesądzają o posiadaniu znaczącego dorobku zawodowego, o którym można mówić wówczas, gdy jest to dorobek zawodowy znacznie przewyższający przeciętny dorobek zawodowy nauczycieli, stwierdził, że nie zostały wyczerpane przesłanki z art. 9a ust. 3 cytowanej ustawy. Nie godząc się z taką oceną, R. K. złożył do Wójta Gminy D. odwołanie od powyższej decyzji. W obszernym piśmie przestawił swoje osiągnięcia zawodowe, podkreślając, że jest to znaczący dorobek zawodowy. Wyjaśnił, że dorobek ten powinien być porównywany z dorobkiem osób o podobnych kwalifikacjach a nie ogółem nauczycieli. Wskazał także, że jego dorobek zawodowy jest większy od dorobku nauczycieli gimnazjum, którzy po odbyciu rocznego stażu uzyskali stopień nauczyciela kontraktowego. Wójt Gminy D. decyzją z dnia [...]r., Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 9b ust. 7 pkt 1 w związku z art. 9a ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (t.jedn. Dz.U. z 2003 r., Nr 118, poz.1112) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji Wójt wskazał, że na podstawie art. 9a ust. 3 powołanej ustawy możliwy jest szczególny sposób awansu zawodowego nauczycieli. Dotyczy on nauczycieli akademickich oraz innych osób, posiadających co najmniej pięcioletni okres pracy i znaczący dorobek zawodowy. W przypadku spełnienia tych warunków, osoby te uzyskują z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole stopień nauczyciela kontraktowego. Podkreślił, jednak, że powołane przepisy nie zawierają definicji pojęcia "znaczący dorobek zawodowy", co powoduje, że ocena czy dany dorobek zawodowy jest czy też nie jest znaczący należy włącznie do kompetencji dyrektora szkoły. W rozpatrywanej sprawie dyrektor szkoły dokonał oceny dorobku zawodowego odwołującego się a organ odwoławczy nie stwierdził by ocena ta naruszała prawo. Dodał, że analiza akt sprawy wykazała wprawdzie, że organ pierwszej instancji naruszył prawo nie wydając pierwotnie w sprawie decyzji lecz posługując się pismami, ale naruszenie to skorygowane zostało poprzez wydanie kwestionowanej decyzji. W ocenie organu odwoławczego decyzja ta nie narusza prawa. Niezadowolony z tej decyzji R. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wnioskując o uchylenie zaskarżonej decyzji i nadanie mu stopnia nauczyciela kontraktowego oraz zasądzenie kosztów postępowania. Przedstawiając przebieg swojej pracy zawodowej, stwierdził, iż spełnia warunki niezbędne dla uzyskania stopnia awansu zawodowego, mianowicie posiada pięcioletni okres zatrudnienia i znaczny dorobek zawodowy. Dodał, że także z wyjaśnień Departamentu Pragmatyki Zawodowej Nauczycieli w Ministerstwie Edukacji Narodowej wynika, iż ocena dorobku zawodowego osoby ubiegającej się o stopień nauczyciela kontraktowego powinna polegać na porównaniu jego dorobku z dorobkiem osób o podobnych kwalifikacjach a nie na porównaniu dorobku ogółu nauczycieli. W jego odczuciu dyrektor Gimnazjum błędnie definiuje dorobek zawodowy, stojąc na stanowisku, że dorobek zawodowy nie może być tworzony w trakcie wykonywania obowiązków w ramach stosunku pracy. Dodał, że stanowisko to potwierdził w swojej decyzji organ odwoławczy - Wójt Gminy. Zarzucając organom brak wnikliwego rozpatrzenia sprawy, a tym samym naruszenie art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, wniósł jak na wstępie. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy D. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w całości swoje stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na zarzuty skargi wskazał, że przy braku jakichkolwiek ustawowych kryteriów dla dokonania oceny dorobku zawodowego ubiegającego się o awans nauczyciela, ocena ta musi opierać się na subiektywnych kryteriach słuszności i sprawiedliwości, a dokonuje jej dyrektor szkoły. Skarżący nie wskazał w swojej skardze naruszenia prawa, a tylko takie może prowadzić do uznania złożonej skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje: Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 powołanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zatem do brzmienia przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd ten uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w przypadku, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze. Przeprowadzając, w oparciu o powyższe uregulowania, ocenę zgodności z prawem podjętych w sprawie rozstrzygnięć należy stwierdzić, że decyzje organów administracyjnych obu instancji nie naruszają obowiązujących przepisów prawa materialnego czy procesowego. Kwestię awansowania nauczycieli reguluje Karta Nauczyciela w art. od 9a do 9i ustawy. Regulacja ta wprowadzona została nowelizacją z dnia 18 lutego 2000 r., przewidując czterostopniowy system awansu – od nauczyciela stażysty do nauczyciela dyplomowanego. Powyższe przepisy określiły w sposób szczegółowy tryb i postępowanie w tym zakresie. Szczególną regulację przewidziano w ust. 3 art. 9a Karty Nauczyciela. W odniesieniu do nauczycieli akademickich legitymujących się co najmniej trzyletnim okresem pracy w szkole wyższej oraz innych osób posiadających co najmniej pięcioletni okres pracy i znaczący dorobek zawodowy, przewidziano możliwość uzyskania stopnia nauczyciela kontraktowego z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole. Analiza tego przepisu prowadzi do stwierdzenia, że ustawa w art. 9a ust. 3 wprowadziła szczególny tryb awansowania nauczycieli. Dotyczy on nauczycieli akademickich i innych osób. O ile jednak w przypadku nauczycieli akademickich ustawa wprowadziła tylko jedno, obiektywne kryterium – wymagany co najmniej trzyletni okres zatrudnia w szkole wyższej, to w przypadku innych osób- dwa kryteria, a mianowicie kryterium obiektywne – co najmniej pięcioletni okres pracy oraz kryterium subiektywne – element natury ocennej – "znaczący dorobek zawodowy". Zgodnie z zapisem art. 9b ust. 4 ustawy - oceny czy dorobek danej osoby jest "znaczący" dokonuje dyrektor szkoły, a stopień awansu nadaje się w drodze decyzji administracyjnej. Zatem w przypadku "innych osób" decyzja taka ma charakter uznaniowy. Sąd analizując kwestionowane przez skarżącego decyzje nie stwierdził by powyższe decyzje wydane w ramach uznania administracyjnego naruszały granice swobodnego uznania. Podkreślić wypada, że w przypadku decyzji uznaniowych organy administracyjne posiadają daleko idącą swobodę w kształtowaniu takich rozstrzygnięć. Nie oznacza to dowolności działania organu, gdyż w ramach dopuszczalnej swobody, organ dokonujący oceny powinien uwzględniać pewne kryteria faktyczne i prawne o charakterze subiektywnym i obiektywnym, pozwalające na ocenę zasadności argumentów organu i strony. Dokonując kontroli kwestionowanych decyzji Sąd stwierdził, że zarówno decyzja organu pierwszej instancji jak również zaskarżona decyzja opierają się na logicznych, jasnych przesłankach, uwzględniają, zwłaszcza decyzja pierwszej instancji doświadczenie życiowe i zawodowe orzekającego w sprawie organu. Nie można w takim przypadku zarzucić organowi przekroczenia granic swobodnego uznania. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji prawidłowo uznały, że skarżący R. K. nie spełnia wymagań wskazanych w art. 9a ust. 3 , a mianowicie, legitymując się wymaganym okresem zatrudnienia, nie udowodnił posiadania "znaczącego dorobku zawodowego". Okoliczność ta jest niezbędna do uzyskania wnioskowanego awansu. Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięcia organów administracyjnych pierwszej i drugiej instancji nie dopatrzył się naruszenia przez nie przepisów prawa. Skoro zaskarżona decyzja jak również decyzja organu pierwszej instancji nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi należało, zgodnie z zapisem art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w sentencji.