IV SA/Gl 406/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.M. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego w służbach mundurowych w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata postanawia: 1. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy; W treści skargi z dnia 6 kwietnia 2016 r. K.M. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu wywodząc, iż nie posiada żadnych oszczędności ani majątku. Następnie, w dniu 13 czerwca 2016 r. skarżąca złożyła do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym potwierdziła zakres swojego żądania. Równocześnie podniosła, że nie uzyskuje dochodów, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwojgiem małoletnich dzieci i jedynym źródłem utrzymania są dla nich alimenty od męża (z którym pozostaje w separacji), w kwocie 400-500 zł. Nadto dodała, iż nie posiada zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości i ponosi koszty z tytułu czynszu (264,39 zł) oraz opłat za media, w kwocie 400 zł, otrzymując na ten cel pomoc od rodziny. Wezwaniem z dnia 22 czerwca 2016 r. skarżącą wezwano do uzupełnienia i uprawdopodobnienia okoliczności, na które powołała się we wniosku. W tym zakresie wezwano ją o: - udokumentowanie faktu, iż nie uzyskuje dochodów (poza alimentami i pomocą rodziny). Wskazano, że należy w tym celu nadesłać zaświadczenie właściwego powiatowego urzędu pracy, potwierdzające, iż jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku albo zaświadczenie właściwego urzędu skarbowego, potwierdzające, iż nie uzyskała dochodu w roku 2015 lub, że nie składała za ten rok zeznania w podatku dochodowym od osób fizycznych; - udokumentowanie wysokości otrzymywanych alimentów. Wskazano, iż należy w tym celu nadesłać kopię stosownego wyroku sądu lub ugody ewentualnie przekazy pocztowe bądź wyciągi bankowe, potwierdzające otrzymanie w tym zakresie środków pieniężnych; - udzielenie wyjaśnień odnośnie pomocy finansowej uzyskiwanej od rodziny. Wskazano, iż należy w tym celu podać, kto konkretnie i w jakiej miesięcznej wysokości przekazuje tę pomoc oraz przedłożyć oświadczenia tych osób, potwierdzające przekazywanie w tym zakresie środków i wskazujące ich wysokość; - podanie precyzyjnych danych odnośnie miesięcznej wysokości ponoszonych kosztów bieżącego utrzymania gospodarstwa domowego (opłaty za tzw. media, to jest wodę, gaz, energię elektryczną, usługi telekomunikacyjne, wywóz śmieci itd., a także zakup żywności, środków czystości, leczenie i zakup leków, inne wydatki). Wskazano przy tym, iż wydatki ponoszone z tytułu czynszu, opłat za tzw. media oraz na zakup leków powinny zostać nadto udokumentowane stosownymi dowodami wpłaty, fakturami VAT, paragonami itp.; W wyznaczonym siedmiodniowym terminie, który upłynął z dniem 18 lipca 2016 r. wnioskująca nie udzieliła na powyższe wezwanie żadnej odpowiedzi. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Odnosząc się do wniosku K.M. należy podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym (czyli, po myśli art. 245 §2 cytowanej ustawy, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 §3 p.p.s.a. obejmującym tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie profesjonalnych pełnomocników) jest wykazanie niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.). O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których wnioskodawca zamierza wywieść skutki prawne leży po jego stronie, a rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie przezeń udowodnione (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Zważywszy powyższe uznano, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania albowiem strona nie uprawdopodobniła swoich oświadczeń, które podniosła we wniosku, nie nadsyłając żadnych dokumentów potwierdzających fakt, iż aktualnie nie uzyskuje dochodów, nie przedkładając dokumentów obrazujących wysokość otrzymywanych alimentów jak również potwierdzających rozmiar kosztów utrzymania gospodarstwa domowego. Nie udzieliła także żadnych wyjaśnień co do pomocy finansowej otrzymywanej od rodziny. Trzeba tu raz jeszcze zaznaczyć, że K.M. została do tego wyraźnie wezwana zarządzeniem z dnia 22 czerwca 2016 r., które zostało jej doręczone w dniu 11 lipca 2016 r. (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru - karta nr 21 akt sprawy). W wyznaczonym siedmiodniowym terminie, który upłynął z dniem 18 lipca 2016 r. strona nie udzieliła na to wezwanie żadnej odpowiedzi, a w rezultacie nie sposób uznać, aby spełniła wymogi, o których mowa w przywołanym wyżej art. 246 §1 p.p.s.a. Przyznanie prawa pomocy jest bowiem możliwe tylko i wyłącznie w przypadku wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Obowiązkiem strony jest zatem wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Niewykonanie przez stronę obowiązków nałożonych na nią w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest z kolei przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji uniemożliwia przyznanie jej rzeczonego dobrodziejstwa procesowego w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego; z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05). Odstępując od wykonania wezwania z dnia 22 czerwca 2016 r. strona nie zachowała przesłanek określonych w art. 246 §1 p.p.s.a. i dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 przywołanej ustawy.