IV SA/Gl 409/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax, Sędziowie NSA Tadeusz Michalik, WSA Stanisław Nitecki (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Alicja Sadowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi H. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. działający z upoważnienia Prezydenta Miasta T. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 8, art. 41 pkt 1 i art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) odmówił przyznania H. O. specjalnego zasiłku celowego na częściowe pokrycie kosztów zużycia energii elektrycznej i na stosowanie specjalnej diety wysokoenergetycznej. W uzasadnieniu tej decyzji wskazał, że z uwagi na ograniczone środki finansowe nie mógł zaspokoić zgłoszonej potrzeby, a mocą innej decyzji udzielił pomoc zgodnie z posiadanymi możliwościami. Pismem z dnia [...] 2005 r. skarżąca wniosła odwołanie od wskazanej decyzji. W odwołaniu tym wyraziła niezadowolenie z otrzymanej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił w pierwszej kolejności przebieg dotychczasowego postępowania, w tym działania podjęte przez organ celem wyjaśnienia sytuacji bytowej rodziny skarżącej. W motywach rozstrzygnięcia organ ten wskazał, że z powodu niespełniania wymogów formalnych do otrzymania świadczenia w formie zasiłku celowego z uwagi na przekroczenie przez rodzinę kryterium dochodowego, rozważono wniosek skarżącej w kontekście przyznania specjalnego zasiłku celowego. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że w przypadku rodziny skarżącej występuje szczególna okoliczność uzasadniająca przyznanie specjalnego zasiłku celowego, jednakże ograniczone możliwości finansowe pomocy społecznej uniemożliwiają zaspokojenie zgłoszonej potrzeby. Z przeprowadzonej przez organ odwoławczy analizy budżetu rodziny skarżącej wynika, że rodzina ta jest w stanie we własnym zakresie zaspokoić zgłoszone potrzeby. Organ ten wskazał, że decyzja organu pierwszej instancji podjęta została w ramach uznania administracyjnego i organ ten nie przekroczył granic tego uznania. Nadto organ odwoławczy zaznaczył, że skoro H. O. wniosła odwołanie i zwróciła się o stwierdzenie nieważności decyzji organu pierwszej instancji, to tryb zwyczajny ma pierwszeństwo przed trybem nadzwyczajnym, z tego też powodu w tym trybie rozpatrywał wniesione odwołanie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję wniosła H. O.. W skardze tej wystąpiła o stwierdzenie nieważności wskazanej decyzji organu odwoławczego jako wydanej przez organ niewłaściwy, jak również zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy. W motywach wniesionej skargi wskazała, że organy administracji nie udzielając jej wsparcia w formie świadczeń z pomocy społecznej dopuszczają się naruszenia art. 14 konwencji europejskiej, która zapewnia prawo do zabezpieczenia społecznego. Organy administracji dopuściły się także naruszenia przepisów prawa miejscowego, a decyzje wydane zostały bez podstawy prawnej. Zdaniem skarżącej organ drugiej instancji bezzasadnie powoływał się w niej na wniosek z dnia [...] 2004 r. Nadto przedstawiła trudną sytuację zdrowotną członków rodziny i stwierdziła, że wysokość środków finansowych jaka pozostaje rodzinie po uiszczeniu innych wydatków jest niewystarczająca na zaspokojenie podstawowych potrzeb rodziny i z tego powodu winna otrzymać stosowną pomoc. W znacznej części skarga poświęcona została przedstawieniu wadliwości działań organu odwoławczego, który nie podjął działań zmierzających do wyjaśnienia nieprawidłowości i uchybień, których dopuszczał się w trakcie prowadzonego postępowania pracownik socjalny. Zdaniem skarżącej organ odwoławczy w tym zakresie jest bezczynny. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi i przywołało analogiczną argumentację do tej jaką zamieściło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia [...] 2006 r. skarżąca odniosła się do odpowiedzi na skargę udzielonej przez organ odwoławczy i podtrzymała swoje stanowisko w sprawie. Wskazała również, że organ odwoławczy dopuścił się naruszenia takich zasad jak : zasad praworządności, zasada prawdy obiektywnej czy wysłuchania stron. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) nie wykazała, by zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W pierwszej kolejności przyjdzie zauważyć, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zapoczątkowane zostało wnioskiem skarżącej z dnia [...] 2004 r., w którym to wystąpiła o przyznanie pomocy finansowej na stosowanie specjalnej diety wysokoenergetycznej, która wynosi [...] zł miesięcznie oraz na pokrycie kosztów zużycia energii elektrycznej. W dniu [...] 2004 r. przeprowadzony został wywiad środowiskowy, który stanowi wypełnienie obowiązku wynikającego z treści art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), że decyzja o przyznaniu bądź odmowie przyznania świadczenia z pomocy społecznej musi być poprzedzona wywiadem środowiskowym. Jak wynika z akt sprawy skarżąca nie spełniała wymogów do otrzymania zasiłku celowego, ponieważ dochód jej rodziny wynosi [...] zł i jest wyższy od kryterium dochodowego przewidzianego dla trzyosobowej rodziny wynoszące 948 zł., przy jednoczesnym występowaniu jednej z przesłanek wymienionych w art. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) tj. długotrwała choroba. Zatem skarżąca stosownie do postanowień art. 41 ustawy o pomocy społecznej może ubiegać się o przyznanie specjalnego zasiłku celowego. Zatem przyjdzie zgodzić się z organami administracji, że wniosek skarżącej rozpatrywały w kontekście specjalnego zasiłku celowego, ponieważ rozpatrywanie w kontekście zasiłku celowego było bezprzedmiotowe skoro skarżąca nie spełniała wymogów do jego otrzymania. Podkreślenia wymaga fakt, że przyznawanie specjalnych zasiłków celowych należy do zadań własnych gminy o charakterze nieobowiązkowym, co oznacza, że świadczenia te realizowane są dopiero po zapewnieniu niezbędnych środków na realizację zadań własnych o charakterze obowiązkowym. Konsekwencją tego ustalenia jest stwierdzenie, że przyznanie tego świadczenia jak również jego wysokość uzależnione są od ilości środków wykorzystanych na realizację zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym, zatem wysokość tego typu świadczenia nie musi zaspokajać w całości zgłoszonej potrzeby, a jest limitowana treścią art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z treścią art. 3 ust. 4 cytowanej ustawy potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał, że odmowa przyznania świadczenia spowodowana została m.in. ograniczonymi możliwościami jakimi dysponuje gmina, przy czym organ ten wskazał, że mocą innej decyzji przyznał skarżącej świadczenie z pomocy społecznej. Zatem przyjdzie przychylić się do stanowiska organu odwoławczego, że organ pierwszej instancji nie dopuścił się naruszenia granic uznania administracyjnego podejmując decyzję o odmowie przyznania świadczenia na zaspokojenie zgłoszonych potrzeb. Skarżąca w swojej skardze zwróciła się do Sądu o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ponieważ jej zdaniem wydana została przez organ niewłaściwy. Otóż z takim stanowiskiem nie można się zgodzić, ponieważ ustawa o pomocy społecznej nie przewiduje by w sprawach z tego zakresu wojewoda dysponował uprawnieniami do rozpatrywania odwołań od decyzji organów pierwszej instancji, nawet w tych sprawach, w których podejmują one rozstrzygnięcia wykonując zadania zlecone z zakresu administracji rządowej. Zgodnie bowiem z treścią art. 17 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organami wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego są samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Jak zostało zaznaczone ustawa o pomocy społecznej inaczej nie stanowi. W świetle analizy akt administracyjnych nie znajduje umocowania zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Otóż skarżąca nie wskazała jakie przepisy zostały przez organy administracji naruszone, natomiast przeprowadzona z urzędu przez Sąd kontrola nie wykazała by organy administracji dopuściły się takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazane w piśmie z dnia [...] 2006 r. naruszenie wymienionych w nim zasad postępowania administracyjnego nie znajduje umocowania w materiale dowodowym. Przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji jak również rozstrzygnięć je poprzedzających organy administracji nie mogły dopuścić się naruszenia aktów prawa miejscowego, ponieważ przepisy te nie stanowiły podstawy prawnej podejmowanych rozstrzygnięć. Zgłaszane zarzuty dotyczące braku aktywności organu odwoławczego w wyjaśnianiu zgłoszonych przez skarżącą nieprawidłowości w funkcjonowaniu organu pierwszej instancji i czynności podejmowanych przez pracowników socjalnych w ramach tego postępowania nie mogą być rozpatrywane, ponieważ nie stanowiły one przedmiotu rozstrzygnięcia ze strony organów administracji. Zgodzić się przyjdzie ze skarżącą, że organ odwoławczy bezzasadnie w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia powoływał się na wniosek jej z dnia [...] 2004 r., ponieważ postępowanie w tej sprawie prowadzone jest na podstawie wniosku z dnia [...] 2004 r. Uchybienie to jednakże nie miało wpływu na wynik sprawy i jako takie nie mogło stanowić przesłanki uzasadniającej uwzględnienie wniesionej skargi. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.