IV SA/Gl 410/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie przyznania zasiłku okresowego w kwestii wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej postanawia: oddalić wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej; Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2017 r. starszy referendarz sądowy uwzględnił wniosek M. K. o przyznanie prawa pomocy ustanawiając dla niego pełnomocnika z urzędu, na którego Okręgowa Rada Adwokacka w K. wyznaczyła adwokata M. W. Wyrokiem wydanym na rozprawie przeprowadzonej w dniu 1 grudnia 2017 r. Sąd oddalił skargę w niniejszej sprawie. Jak wynika z protokołu (karta nr 44 akt sprawy), na rozprawie tej nikt się nie stawił. W dniu 17 grudnia 2017 r. wspomniany adwokat złożył do Sądu pisma procesowe, w których wniósł o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku oraz o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Artykuł 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a. stanowi, że pełnomocnik procesowy wyznaczony w ramach przyznanego prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Trzeba jednak w tym miejscu podkreślić, że wspomniany przepis nie nakłada na sąd (w tym przypadku na referendarza sądowego działającego w oparciu o art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a.) obowiązku uwzględnienia każdego wniosku pełnomocnika o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Godzi się bowiem zaakcentować, iż zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury, wynagrodzenie należne pełnomocnikowi z urzędu, przysługuje mu tylko za faktycznie udzieloną pomoc prawną. Przyznanie prawa pomocy skutkuje tym, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu, a nadto że sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Oznacza to uprawnienie i obowiązek Sądu ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2015 r., sygn. akt II FZ 910/15, z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt I OZ 1226/13 oraz z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/04 - wszystkie orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - zwanej dalej CBOSA). W tym kontekście, wniosek o przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia podlega ocenie sądu także pod kątem jakości usług świadczonych w ramach pomocy prawnej, zaś wynagrodzenie może być przyznane wyłącznie wtedy, gdy pomoc prawna świadczona jest przez pełnomocnika w sposób profesjonalny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt I GSK 2012/13, publ. LEX nr 1748630, postanowienie tego Sądu z dnia 2 października 2014 r., sygn. akt I FZ 321/14, publ. LEX nr 1528763 oraz postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 16 marca 2000 r., sygn. akt I PZ 86/99, publ. PiZS 2001 r. nr 1 poz. 4 i z dnia 10 grudnia 2001 r., sygn., akt I PKN 248/01, publ. OSNAP z 2002 r. nr 9, poz. 5). Mając na względzie powyższe uznano, że żądanie wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż trudno zgodzić się, aby udzielił on stronie rzeczywistej pomocy prawnej w niniejszej sprawie. Wspomniany adwokat nie podniósł bowiem żadnej argumentacji mogącej przemawiać za uwzględnieniem skargi, nie przedstawił jakichkolwiek dowodów, nie wskazał okoliczności mogących rzutować na rozstrzygnięcie ani też w jakikolwiek inny sposób nie zajął w sprawie stanowiska. Wypada dodać, że nie był obecny na rozprawie w dniu 1 grudnia 2017 r., na której zapadł wyrok, ani nawet nie zapoznał się z aktami niniejszej sprawy. Jedyna czynność procesowa dokonana w sprawie przez tego adwokata polegała na złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Czynność ta nie może jednak uzasadniać przyznania mu wynagrodzenia za udział w postępowaniu sądowym pierwszej instancji, skoro miała miejsce już po zakończeniu tej fazy postępowania (czyli po wydaniu wyroku przez tutejszy Sąd). Równocześnie obowiązujące przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714 ze zm.) nie przewidują odrębnego wynagrodzenia za samo złożenie takiego wniosku. Mając na uwadze zaprezentowane wyżej rozważania postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a.