IV SA/Gl 411/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...]nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu postanawia: ustanowić dla strony skarżącej adwokata z urzędu. Wyrokiem z dnia 15 listopada 2017 r. Sąd oddalił skargę na ww. decyzję. Skarżącej doręczono odpis wyroku wraz z uzasadnieniem, a następnie strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata. W uzasadnieniu wniosku, strona stwierdziła, że sprawuje całodobową opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, swoją ciotką D. M. Strona stwierdziła, że na obecnym etapie postępowania sądowego czynności mogą być dokonywane tylko przez adwokata, nie stać jej jednak na jego ustanowienie we własnym zakresie z powodu braku dochodów. Strona pozostaje więc w dwuosobowym gospodarstwie domowym ze swoją ciotką, nad którą sprawuje całodobową opiekę. Ciotka skarżącej odziedziczyła udział w 1/5 części mieszkania o powierzchni 60 m2 w P. (na druku formularza zaznaczono jednak, że sprawa spadkowa jest w toku). Skarżąca natomiast odziedziczyła mieszkanie po zmarłej matce, jednak z uwagi na to, że jej brat został w testamencie wydziedziczony, toczy się aktualnie proces sądowy o zachowek dla dwójki jego dzieci. Na jedyny dochód wspólnego gospodarstwa domowego skarżącej składa się renta rodzinna w wysokości 1.600 zł netto otrzymywana przez jej ciotkę. Skarżąca nie posada swojego własnego dochodu. Strona oświadczyła, ze wydatki na mieszkanie wynoszą miesięcznie około 700 zł, natomiast wydatki na leki i środki zaopatrzenia medycznego i higieny osobistej wynoszą około 400 zł. W tym stanie rzeczy, pismem z dnia 15 stycznia 2018 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą o nadesłanie (w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania) szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy. W odpowiedzi na to wezwanie, wpłynęły do akt następujące materiały źródłowe: decyzja organu rentowego z dnia [...] z której wynika, że do wypłaty przysługuje D. M. łącznie kwota 1.669,77 zł netto oraz jej zeznanie PIT-40A za 2017 r.; szereg wydruków operacji bankowych potwierdzających dokonywanie opłat za media oraz druczki tych opłat oraz wyciąg z rachunku bankowego skarżącej za okres od listopada 2017 r. do stycznia 2018 r. Do akt nadesłano również zaświadczenie PUP w B., z którego wynika, że skarżąca jest zrejestrowana w urzędzie pracy, jako osoba bezrobotna od dnia 3 października 2016 r. i nie posiada prawa do zasiłku. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zmianami) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Zaznaczyć należy, że skarżąca zażądała przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika procesowego z urzędu. Jednakże zarządzeniem z dnia 8 stycznia 2018 r. poinformowano ją, że w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, zgodnie z regulacją art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a., strona skarżąca nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Z tego też powodu wniosek w zakresie żądania zwolnienia od kosztów sądowych nie podlega rozpoznaniu. Mając powyższe na uwadze, przyjąć należało, że skarżąca składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. W tym stanie rzeczy, odnosząc się do wniosku I. S., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stwierdzić należy, że skarżąca w sposób dostatecznie jasny wykazała aktualną sytuację majątkową swojego gospodarstwa domowego. Jej oświadczenia zawarte na druku urzędowego formularza PPF znalazły potwierdzenie w materiałach nadesłanych w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego. Z wyciągu z rachunku bankowego skarżącej wynika, że wysokość świadczenia wynosi 2.264,52 zł netto. Należy mieć jednak na uwadze dane wynikające z materiałów zawartych w aktach administracyjnych sprawy. Z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności D.M. wynika, że została ona zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności – na stałe. Jest ona osobą wymagająca wsparcia w samodzielnej egzystencji i stałej opieki innej osoby. Faktycznie opieka ta wykonywana jest przez skarżącą. Opieka i utrzymanie takiej osoby pochłaniają wysokie koszty pieniężne (np.: zakup leków i środków rehabilitacyjnych). W ocenie rozpoznającego wniosek, po uregulowaniu opłat związanych z utrzymaniem domu i zakupie żywności, zakupie koniecznych leków i opłacie innych usług medycznych, skarżąca nie ma obiektywnie możliwości, aby we własnym zakresie ustanowić adwokata z wyboru. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.